ايتسە دە وسى ۋاقىت ىشىندە وزگە كورشىلەس ەلدەر دە قاراپ قالعان جوق. قازاقى ۇعىمعا سايعاندا ولار دا «اتقا قامشى باستى». وسى كەزدە پرەزيدەنت ەل ۇكىمەتىنىڭ الدىنا تاعى ءبىر جاڭا مىندەت قويدى. بۇل ءىس شەتەل ينۆەستيتسيالارىن تارتۋ ىسىندەگى كوشباسشىلىقتى ودان ءارى ساقتاپ قالۋ قاجەتتىلىگىنەن تۋىندادى. ارينە, بۇل ماسەلەدە «استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعى» ەل ەكونوميكاسىنا قارجى رەسۋرستارىن تارتۋدا جەتەكشى ءرول اتقاراتىندىعى ەشقانداي تالاس تۋعىزبايدى. الايدا, ەلباسى بۇل ورتالىقتىڭ مۇمكىندىگى دە ۋاقىت وتە كەلە تۇتاس ەل ءۇشىن تارلىق ەتەتىنىن ءتۇيسىنىپ, شەتەل ينۆەستيتسياسىن تارتۋ اۋقىمىن ۇلعايتۋ ءۇشىن كەلەسى ءبىر ماڭىزدى قادامعا بەت بۇردى.
بۇل ەلىمىزدە ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىنا سايكەس قۇرىلعان «KAZAKH INVEST» ۇلتتىق كومپانياسى بولاتىن. قازىرگى كەزدە اتالعان قۇرىلىم ينۆەستيتسيا تارتۋ مەن ەلىمىزدەگى ينۆەستيتسيالىق احۋالدى ودان ءارى تەرەڭدەتۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى ءتيىستى ءىس-قيمىل تانىتا باستادى. بۇعان شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار تارتۋ ىسىندە ەلىمىزدە كوش باستاپ كەلە جاتقان وڭىرلەردىڭ ءبىرى – اقتوبە وبلىسىنان دا ناقتى مىسالدار كەلتىرۋدىڭ ورايى كەلىپ تۇر. مىسالى, ايماقتاعى قازاقستان-قىتاي بىرلەسكەن «سنتس-اقتوبە مۇناي گاز» كومپانياسى وتكەن جىلى 42,2 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا سالىپتى. ايتا بەرسە وڭىردە مۇنداي مىسالدار جەتكىلىكتى.
– ءبىز بۇعان دەيىنگى ءىس-تاجىريبەمىزدە قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ينۆەستورلار تارتۋ جانە تۇتاستاي ەل ىشىندە ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ جونىندەگى ساياساتى اسا سىندارلى ءارى سەنىمدى ەكەنىنە ايقىن كوز جەتكىزدىك. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, قازاقستان باسشىسى دامۋ مەن ءوسىپ-وركەندەۋدىڭ سەنىمدى جولى, ءارى باستى كەپىلىنىڭ ءبىرى ينۆەستيتسيا تارتۋ دەپ تۇسىنەدى. بۇل وتە دۇرىس, ومىرشەڭ كوزقاراس. قازىرگى كۇنى قازاقستاندا بۇل ماسەلەدە مەملەكەتتىك ورگاندار تاراپىنان بەلگىلەنگەن شارالاردىڭ تيىمدىلىگى ايقىن كورىنۋدە, – دەدى بۇل جونىندە گازەت تىلشىسىنە جوعارىدا اتالعان بىرلەسكەن كومپانيانىڭ باس ديرەكتورى ۆان تسزيۋنجەن.
ەندىگى كەزەكتە «KAZAKH INVEST» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ اتقاراتىن قىزمەتتەرىنىڭ باستى باعىتتارى جونىندە ايتا كەتكەننىڭ ارتىقشىلىعى بولماسا كەرەك. باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءبىرجان كانەشوۆتىڭ مالىمدەۋىنە قاراعاندا ونىڭ اياسى مەيلىنشە كەڭ, مەيلىنشە اۋقىمدى. ينۆەستورلار تارتۋ ءىسى – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن وتاندىق جانە شەتەلدىك ينۆەستورلار, دامۋ ينستيتۋتتارى جانە حالىقارالىق كومپانيالارمەن, بيزنەس ورتا وكىلدەرى قويان-قولتىق,تىزە قوسا قيمىلداعان كەزدە عانا ويداعىداي ناتيجە بەرە الادى.
سونداي-اق, ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى كەزدە رەسپۋبليكامىزدىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىندە «KAZAKH INVEST» اق-تىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارى قۇرىلىپ, ىسكە كىرىسكەن. «ولاردىڭ جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە اۋماقتىق قۇرىلىمدارمەن بىرلەسكەن ءوزارا ءىس-قيمىلدارى كوپتەگەن ءتۇيىندى ماسەلەلەردىڭ كىلتىن قولعا ۇستاتا الادى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا ۇلتتىق كومپانيا ينۆەستورلارعا ء«بىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا ءتيىستى قىزمەت ارنالارىن ۇسىنا الادى. «بەينەلەپ ايتقاندا, مۇنى نولدىك تسيكلدان جۇزەگە اسقانعا دەيىنگى جوبالاردىڭ تولىق قىزمەتىن ۇسىنۋ دەپ تۇسىنۋگە دە بولادى», دەيدى ءبىرجان بيسەكەن ۇلى. راسىندا دا «KAZAKH INVEST» قۇرىلىمدىق جۇيەلەرى مەن جەرگىلىكتى ايماقتىق كەڭەس مۇشەلەرى اراسىندا تىعىز بايلانىس ورناسا, مۇنداي ءوزارا ىنتىماقتاستىقتىڭ ءتيىمدى ناتيجەلەرى كوپ كۇتتىرمەسى كامىل. ءارى مۇنداي قارىم-قاتىناستاردىڭ قولايلى العىشارتتار قالىپتاستىرۋعا جول اشا الاتىنى دا نازاردان تىس قالماعانى ءجون.
ينۆەستيتسيالىق احۋال جونىندەگى بۇگىنگى اڭگىمەمىزدىڭ بەتاشارىن اقتوبە ايماعىنان باستاعان سوڭ, ونىڭ ءتۇيىنىن دە وسى وڭىرگە قاتىستى قويعاندى ءجون كورەمىز. ايتالىق, وتكەن جىلدان بەرى ەلىمىزدە «Doing Business» قوسالقى ۇلتتىق رەيتينگى بويىنشا ەلىمىزدە ىلكىمدى جوبا قولعا الىنعانى ءمالىم. مۇنداعى باستى ماقسات – ىسكەرلىك احۋالدى ودان ءارى جاقسارتۋ جانە بيزنەس ورتانىڭ قولايلىلىعىن انىقتاۋ بولىپ وتىر. ايتايىن دەگەنىمىز, اقتوبە وسىنداي بالاماسى جوق جوبا ويداعىداي ىسكە اسا باستاعان ايماقتار قاتارىنا كىرەدى. ونىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى مەن ارتىقشىلىعى, جوبا اياسىنداعى زەرتتەۋلەردى دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ ساراپشىلارى جۇرگىزەتىنىندە. مىسالى, ولار وزدەرى جۇرگىزگەن سوڭعى رەيتينگتىڭ قورىتىندىسىندا الماتى, اقتوبە جانە قوستاناي قالالارىنىڭ كورسەتكىشتەرى ۇنەمى ىلگەرىلەۋ ۇستىندە ەكەندىكتەرىن اتاپ كورسەتكەن.
قازىرگى كۇنى وڭىردە «Doing Business» كورسەتكەن وسى جەتىستىكتى ودان ءارى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالار قابىلدانعان. سونىڭ ءبىر مىسالى اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى جويۋ ءۇشىن, ىسكەرلىك احۋالدى ودان ءارى تەرەڭدەتۋ جانە الداعى جىلداردا رۇقسات بەرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇمىس توبى قۇرىلعانى بولىپ تابىلادى. ءتۇيىپ ايتقاندا, ەلباسى قازاقستاننىڭ ءوز ينۆەستيتسيالىق ستراتەگياسى بولۋى تيىستىگىن اتاپ كورسەتكەنى بەلگىلى. وسىعان وراي قازىرگى كەزدە ەلباسى تاپسىرماسىنا سايكەس رەسپۋبليكا ۇكىمەتىندە ءتيىستى ازىرلىك جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقانى باسپاسوزدە جاريالانعان دەرەكتەر ارقىلى وقىرماندارعا بەلگىلى بولسا كەرەك.
ينۆەستيتسيا – يگىلىك. ينۆەستيتسيا – ەلدىڭ دامۋىنىڭ باستى تەتىگىنىڭ ءبىرى. سونى تارتۋدىڭ تۇعىرلى تۇجىرىمداماسىن بەلگىلەپ بەرگەن ەلباسى ەڭبەگىنىڭ ورنى ەرەكشە.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە
