جالپى, بۇل گەرمانيا فۋتبولىنىڭ جالعىز جەتىستىگى ەمەس. نەمىستەر 13 جىلدان بەرى ايتۋلى فۋتبول تۋرنيرلەرىنىڭ جۇلدە تۇعىرىنان تۇسپەي ءجۇر. گەرمانيا فۋتبول قۇراماسىنىڭ تۇراقتىلىعى كەزدەيسوقتىق ەمەس. بۇل – ۇزاق مەرزىمدى جۇمىس پەن جۇيەلى ۇيىمداستىرىلعان جوبانىڭ جەمىسى. 2000 جىلدارى نەمىس فۋتبول فەدەراتسياسى Talentforderung دەپ اتالاتىن باعدارلاما قابىلداعان. اتالعان جوبا بويىنشا ەلدەگى جاس تالانتتاردى تاۋىپ, ولاردىڭ كاسىپقوي فۋتبولمەن اينالىسۋىنا جاعداي جاسالىپ كەلەدى.
بۇل باعدارلامانىڭ قابىلدانۋىنىڭ ءوزى ۇلكەن ءبىر تاريح. «بۋندەستيم» ەكىنشى مىڭجىلدىق اياقتالار تۇستا ەكى بىردەي ءدۇبىرلى تۋرنيردە ءسۇرىندى. اۋەلى 1998 جىلعى الەم بىرىنشىلىگىندە حورۆاتياعا ەسە جىبەرىپ قويسا, ەۋرو-2000 باسەكەسىندە توپتىق كەزەڭدە سوڭعى ورىندا قالىپ, ابىرويدان جۇرداي بولدى. سول كەزدە نەمىس فۋتبولىن باسقاراتىن ماماندار ماسەلەنىڭ ءتۇپ-تامىرىنا ءۇڭىلىپ, ساتسىزدىكتىڭ سەبەبىن انىقتاۋعا تالپىنعان. ۇزاق مەرزىمدى زەرتتەۋدىڭ ناتيجەسىندە, ەلدەگى جاستار مەن بالالار فۋتبولى دامىماي قالعانى انىقتالىپتى. «سوۆەتسكي سپورت» باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا Talentforderung باعدارلاماسىنىڭ باسشىسى ۋلف شوتت بىلاي دەيدى:
«فۋتبول تالانتتارىن تاۋىپ, ولاردى وسىرۋمەن كلۋبتار جانە ايماقتاعى فەدەراتسيالار اينالىسقان. گەرمانيانىڭ ءار وبلىسىنداعى اسسوتسياتسيالاردىڭ جاعدايى ارقيلى ەدى. ەلدە ەشقانداي ءبىرىزدى دامۋ ۇعىمى بولعان جوق. سونىڭ ناتيجەسىندە, تالانتتى ەكى بالا ەكى ءتۇرلى جاعدايدا جەتىلەتىن. ءبىرى, جاس فۋتبولشىلاردى جاقسى جەتىلدىرەتىن ايماقتا تۋىلىپ, جوعارى ناتيجەگە قول جەتكىزسە, ەكىنشىسى, جاعدايى مۇشكىل وبلىستا تۋىلعاندىقتان, كوپ مۇمكىنشىلىگى بولمايتىن. فۋتبول سالاسىن بۇلاي جىبەرۋ – دۇرىس شەشىم ەمەس ەكەنىن تۇسىندىك».
ەۋرو-2000 تۋرنيرىندە گەرمانيا كومانداسىنىڭ قۇرامىندا ءبىر-اق ويىنشى, دايسلەر عانا 21-گە تولماعان-دى. ال قۇرامانىڭ ورتاشا جاسى – 31 جاس ەدى. جاستار فۋتبولىن دامىتۋعا بايلانىستى قابىلدانعان باعدارلاما ناتيجەسىندە 2010 جىلى وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسىنداعى باسەكەدە ورتاشا جاس 25-كە ءتۇسىپ, 21-گە جەتپەگەن 6 فۋتبولشى ۇلتتىق قۇراما ساپىندا دوپ تەپتى.
جىل سايىن ونداعان الەم جۇلدىزىن تاربيەلەپ شىعاراتىن بۇل Talentforderung قالاي جۇمىس ىستەيدى؟ بۇل جوبا 2003 جىلى قابىلدانىپ, اۋەلى تالانتتى جاس بالالارعا ارنالعان 390 جاتتىعۋ بازاسى سالىندى. كوپتەگەن باپكەرلەر جۇمىسقا تارتىلىپ, 8-14 جاس ارالىعىنداعى بالالارعا الا دوپتىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتۋ تاپسىرىلدى. اتالعان ورتالىقتاردا بالالاردى دوپ تەبۋ ماشىعىنا ۇيرەتىپ, دريبلينگ, فۋتبولدىڭ ءتۇرلى تاسىلدەرىنە, تاكتيكالىق ساۋاتتىلىققا باۋلىپ وتىرادى. اپتاسىنا ءبىر مارتە فۋتبول فەدەراتسياسىنىڭ ماماندارى كەلىپ, جاستاردىڭ اياق الىسىن باقىلاپ, ۇزدىكتەرىنىڭ اتىن ءتۇرتىپ الىپ كەتەدى. سونىمەن قاتار, بالالاردىڭ دۇرىس تاماقتانۋى, سويلەۋ ادەبى جانە الەۋمەتتىك پەداگوگيكا سەكىلدى ماسەلەلەرمەن اينالىساتىن ارنايى ماماندار دا بار. ايتپاقشى, بۇل جاتتىعۋ ورتالىقتارى ەلدىڭ بارشا تۇكپىرىنە تاراعان.
«كەز كەلگەن بالانىڭ ءۇيى مەن ايماقتىق ورتالىققا دەيىنگى اراقاشىقتىق 25 شاقىرىمنان اسپاۋى ءتيىس. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز وسى بولدى», – دەيدى Talentforderung باعدارلاماسىن جوبالاعانداردىڭ ءبىرى ديەتريچ ۆەيززە «گارديان» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا.
سونىمەن قاتار, ءار كاسىپقوي فۋتبول كلۋبىنا بالالاردى باۋليتىن جەكە اكادەميا اشۋ مىندەتتەلگەن. كەيبىر كوماندالار قارجىلىق قيىندىققا بايلانىستى بۇدان باس تارتىپتى. الايدا, جوبانىڭ ومىرشەڭدىگىن بايقاعان كلۋبتار وزدەرى-اق بەلسەنە كىرىسكەن. سونداي-اق, مەملەكەت تاراپىنان دا قارجىلاي قولداۋ كورسەتىلگەن.
اتالعان باعدارلاما ناتيجەسىندە 22 مىڭ بالاقاي فۋتبولدىڭ قىر-سىرىن ۇيرەنۋگە كىرىسەدى. ال فۋتبول فەدەراتسياسىنىڭ 1300 باپكەرى 600 مىڭعا جۋىق جاستىڭ تالانتىن باقىلاۋعا مۇمكىندىگى بار. «گەرمانياداعى 80 ميلليون حالىقتىڭ ىشىندە وسىنشالىقتى تالانتتىڭ كوپ ەكەنىن 2000-جىلدارى ەشكىم بايقاماعان-دى. قازىر وتە كوپ ەكەنىنە كوز جەتكىزىپ وتىرمىز», – دەيدى باپكەر روبين دۋتت. «نەمىس فۋتبول ۇيىمى» باعدارلاماعا جىلىنا 10 ميلليون ەۋرو (2,5 ميليلارد تەڭگە) ءبولىپ وتىرادى. قارجى ادەتتە باپكەرلەردىڭ جالاقىسىنا, سكاۋتتارعا, كوگالدى جاڭارتۋعا, ورتالىقتارعا دوپ سەكىلدى قاجەتتى زاتتارعا جانە عىلىمي كىتاپتارعا جۇمسالادى.
ايتپاقشى, نەمىس كلۋبتارى شاكىرتتەرىنىڭ بولاشاعىنا دا جاۋاپتى. سوندىقتان دا شىعار, جاس جەتكىنشەكتەردىڭ ءبارىنىڭ ءبىلىم الۋىنا جاعداي جاسالعان. «بىردە انگلياعا بارعانىمدا «استون ۆيللاداعى» ارىپتەستەرىمە ءبىزدىڭ جاستارىمىز اپتاسىنا 34 ساعات ءبىلىم الۋعا مەكتەپكە باراتىنىن ايتقانىمدا, وتىرىك دەپ ويلاپتى. ويتكەنى, ولاردا نەبارى 9 ساعات بىلىمگە جۇمسايدى ەكەن. «فرايبۋرگتا» ولاي جاساي المايمىز. ويتكەنى, اكادەميانى اياقتاعان كەز كەلگەن جەتكىنشەك كاسىبي فۋتبولشى بولمايدى. ءبىلىم فۋتبولدان ماڭىزدى», – دەيدى «فرايبۋرگ» كلۋبىنىڭ باپكەرى كريستيان شترايح. بىلىمگە بۇلاي كوڭىل ءبولۋدىڭ ءوز ەرەكشەلىگى بار. جىل سايىن فۋتبول اكادەميالارىندا تاربيەلەنىپ شىققان جەتكىنشەكتەردىڭ 80 پايىزى باسقا سالاعا اۋىسىپ كەتەدى ەكەن. Talentforderung جوباسى مۇنى دا ەسكەرگەن.
وسىنداي اۋقىمدى جۇمىستىڭ ناتيجەسىندە گەرمانيا فۋتبول قۇراماسى الەمدەگى ەڭ تۇراقتى كوماندا اتانىپ وتىر. ەندى شە, 2005 جىلدان بەرى بۋندەستيم ءوزى قاتىسقان ءتۋرنيردىڭ بارىندە جۇلدە سالىپ كەلەدى. ماسەلەن, 2005 جىلى نەمىستەر كونفەدەراتسيا كۋبوگىندا قولا مەدال يەلەنگەن. 2006 جىلعى الەم چەمپيوناتىندا گەرمانيا جارتىلاي فينالدىق باسەكەدە فرانتسياعا ەسە جىبەرىپ, ءۇشىنشى ورىن ءۇشىن تالاستا پورتۋگاليادان باسىم تۇسكەن-ءدى. ال 2008 جىلعى ەۋروپا بىرىنشىلىگىنىڭ فينالىندا يسپانيادان ايلاسىن اسىرا العان جوق. 2010 جىلى افريكادا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا تاعى دا قولا مەدالدى قانجىعاسىنا بايلادى. نەمىستەر ەۋرو-2012 تۋرنيرىندە جارتىلاي فينالدا ءسۇرىنىپ, ءۇشىنشى ورىندى مىسە تۇتقان. ايتسە دە, برازيليادا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا توپ جارىپ, اڭساعان التىنىنا قول جەتكىزدى. بىلتىرعى ەۋروپا بىرىنشىلىگىندە گەرمانيا قايتادان جارتىلاي فينالدا ءسۇرىنىپ, ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى. بيىلعى جەتىستىگىن كۇنى كەشە رەسەيدە وتكەن كونفەدەراتسيا كۋبوگىندا تاماشالادىق. الەمدى باعىندىرعاننان كەيىن, بۇل ناتيجە كوڭىل كونشىتپەۋى مۇمكىن. ايتسە دە, 13 جىل بويى تۇعىردان تۇسپەۋ – ناعىز ساپانى كورسەتەتىنى انىق.
نەمىستەردىڭ جەتىستىگىن تاماشالاپ وتىرىپ, ەلىمىزدەگى فۋتبول جاعدايى ەسكە تۇسەدى. ۇلتتىق قۇرامانىڭ جەڭىلىسىنە جانكۇيەرلەردىڭ ەتى ۇيرەنىپ كەتكەلى قاش-ا-ان! جاستار فۋتبولىن دامىتۋعا بايلانىستى اجەپتەۋىر جوبالار باستالعان ەدى. ماسەلەن, ەلباسىنىڭ ءوزى ارالاسىپ, برازيليا پرەزيدەنتى لۋيس يناسيو لۋلا دا سيلۆامەن ورتاق كەلىسىمگە كەلدى. ناتيجەسىندە, ورەندەرىمىز «پەنتاكامپەوندار» ەلىندە فۋتبولدىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرەتىن بولدى. سودان بەرى ەلىمىزدەن 70-كە جۋىق ءجاسوسپىرىم برازيلياعا اتتانىپ, ولاردىڭ الدى ەلگە ورالىپ ۇلگەردى. وكىنىشكە قاراي, جوبانىڭ سوڭى «سۋ اياعى قۇردىمعا كەتتى». ءتىپتى, مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى دا پارلامەنت ماجىلىسىندە برازيلياعا فۋتبولشى جىبەرۋ جوباسى ءساتسىز بولعانىن مويىندادى. جالپى, برازيلياعا بارىپ كەلگەندەردىڭ قاتىرعانى شامالى. قازىر سولاردىڭ ءۇش-تورتەۋى عانا پرەمەر-ليگادا دوپ تەۋىپ ءجۇر. قالعانىنىڭ دەرەگى جوق. بالالاردىڭ ءبىرىنشى لەگى برازيليادان ورالعان سوڭ, ارنايى «بايتەرەك» دەگەن كلۋب قۇرىلعان. اتالعان كوماندا ءبىرىنشى ليگادا سۇرەڭسىز ويىن كورسەتتى. ال ەكىنشى لەكتىڭ بالالارىن ماسكەۋدە وتكەن «گراناتكين كۋبوگىنا» جىبەرگەن ەدىك. ولار دا ءجوندى ويناي الماي, قارسىلاستارىنىڭ بارىنەن جەڭىلىپ قالدى. ايتپاقشى, وسى جاستاردى برازيلياعا جىبەرۋ ءۇشىن مەملەكەتتەن 294 ميلليون تەڭگە قاراجات بولىنگەن بولاتىن.
فۋتبول فەدەراتسياسى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا 2012-2022 جىلدار ارالىعىندا بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر فۋتبولىن دامىتۋعا ارنالعان تۇجىرىمداما» قابىلداعان. اتالعان جوبا «نەمىس فۋتبول ۇيىمىمەن» بىرلەسە وتىرىپ, گەرمانيا مەن گوللانديا تاجىريبەلەرىنە قاراپ جاساقتالدى. ناتيجەسىندە, ەل بويىنشا بىرنەشە فۋتبول ورتالىعى اشىلدى. قازىرگى تاڭدا ەلىمىز بويىنشا 5 مىڭعا جۋىق شاكىرت سوندا فۋتبولدىڭ قىر-سىرىن ۇيرەنىپ ءجۇر. ازىرگە اتالعان باعدارلاما بولاشاعىنان زور ءۇمىت كۇتتىرەدى. ەڭ باستىسى, برازيلياعا بارعان بالالاردىڭ كەبىن كيمەسە بولعانى...
اباي اسانكەلدى ۇلى
