كۇرەس • 03 شىلدە, 2017

ەلامان ناعىز ەر ەكەن!

344 رەت
كورسەتىلدى
9 مين
وقۋ ءۇشىن

«قازاقستان بارىسىندا» ەڭ جاس بالۋان چەمپيون اتاندى

ەلامان ناعىز ەر ەكەن!

كەشە استاناداعى «بارىس ارەنا» مۇز ايدىنى سارايىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جۇلدەسى ءۇشىن قازاق كۇرەسىنەن VII «قازاقستان بارىسى» ءتۋرنيرى ءوتتى. ەكسپو-2017 كورمەسى اياسىنداعى شارالار تىزىمىنە ەنگەن بيىلعى دوداعا ەلىمىزدىڭ ەڭ مىقتى دەگەن 34 بالۋانى قاتىسىپ, باق سىنادى.  

ءتۋرنيردىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى دارحان قالەتاەۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ قۇر­­مەتتى پرەزيدەنتى قايرات سا­تىبالدى, پارلامەنت ءماجىلى­سىنىڭ دەپۋتاتى, ۇلتتىق سپورت تۇر­لەرى قاۋىمداستىعىنىڭ پرە­زيدەنتى بەكبولات تىلەۋحان جانە «قازاقستان بارىسى» قازاق كۇرەسىن دامىتۋ قورى قامقورلىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى ارمان شوراەۆ قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەپ, بالۋاندارعا جەڭىس, جانكۇيەر قاۋىمعا ەستەن كەتپەس اسەر تىلەدى. كۇشتەرى بويلارىنا سىيماي, كۇرەسكە تۇسكەلى تۇر­عان بالۋاندارعا ەلىمىزدىڭ ايگىلى عالىمى, اكادەميك تورەگەلدى شارمانوۆ اق تىلەگىن جولداپ, باتاسىن بەردى.

جالپى, قازاق كۇرەسىنىڭ بۇل جارىسى بەس جىل بويى استاناداعى «سارىارقا» ۆەلوترەگىندە وتكىزىلىپ كەلگەن ەدى. بيىل ءتۋرنيردى ۇيىم­داستىرۋشىلار «بارىس ارەنا» مۇز سارايىن قولاي كورگەن ەكەن. مۇنىڭ دا ءجونى بار: وسىدان ەكى جىل بۇرىن پايدالانۋعا بەرىلگەن بۇل سپورت عيماراتى «قازاقستان بارىسى» سىندى كورەرمەندى كوپ جينايتىن ءتۋرنيردى وتكىزۋگە ابدەن لايىق. سەبەبى, «بارىس ارەناعا» كەم دەگەندە 11 مىڭ ادام سىيادى. سونىمەن قاتار, «سارىارقا» ۆە­لوترەگى سياقتى ەمەس, مۇندا جان­كۇيەر قاۋىم بالۋاندار كۇرە­سىن مەي­لىنشە جاقىن جەردەن تاما­شالاۋعا مۇمكىندىك الادى. 
تۋرنيرگە ەلىمىزدىڭ تالاي سىننان سۇرىنبەي وتكەن تاڭداۋلى بالۋاندارىنىڭ قاتىسقانىن ەسەپكە الساق, العاشقى بەلدەسۋدەن باستاپ, سوڭعى ايقاسقا دەيىنگى كۇ­رەستىڭ جانكۇيەردىڭ دەلەبەسىن قوزدىرعان جوعارى دەڭگەيدە وتكەنى زاڭدى دا ەدى. كىلەم ءۇستى كەزدەيسوق جەڭىستەرگە, جان الىسىپ, جان بە­رىسكەن بەلدەسۋلەرگە دە تولى بولدى. دەگەنمەن, ءتۋرنيردىڭ تاماشاسى ءوزىنىڭ شارىقتاۋ شەگىنە دودانىڭ ورتا تۇسىندا جەتتى.

شيرەك فينالداعى اسا قىزىقتى ءھام تارتىستى وتكەن بەلدەسۋدىڭ ءبىرى 2013 جىلعى «قازاقستان بارىسى» ءتۋرنيرىنىڭ فينالىندا كۇرەسكەن ەرجان شىنكەەۆ پەن ايبەك نۇعى­ماروۆ اراسىندا ءوتتى. ەسكە سالار بولساق, وسىدان ءتورت جىل بۇرىنعى جەكپە-جەكتە نۇعىماروۆ جەڭىسكە جەتىپ, «قازاقستان بارىسى» اتانعان بولاتىن. ال بۇل جولعى تارتىستا قاراعاندىلىق بالۋان, دزيۋدودان ەل قۇراما كومانداسىنىڭ مۇشەسى شىنكەەۆ قارىمتا قايتارا الماي, تاعى دا ۇپاي سانىمەن جە­ڭىلىپ قالدى. سونىمەن بىرگە, شيرەك فينالدا جانكۇيەرلەر قى­زىعۋشىلىعىن تۋدىرعان بەلدەسۋ بولدى دەپ اعايىندى رۋسلان ابدىرازاقوۆ پەن ۇلان رىسقۇل ارا­سىنداعى تارتىستى اتاۋعا بولادى. سونشالىقتى تارتىس بايقالا قويماعان بۇل كۇرەستە ۇلان رىسقۇل ءىنىسىن شالىپ جىعىپ, جارىستىڭ جارتىلاي فينالىنا جولداما الدى.

سونىمەن, جانكۇيەر قاۋىم اسىعا كۇتكەن جارتىلاي فينال بەلدە­سۋلەرىنە دە كەزەك كەلدى. ال­دى­مەن كىلەمگە «اسكەر بارىسى», مۇنداي ءدۇبىرلى دوداعا ەكىنشى رەت قاتىسىپ وتىرعان ەلامان ەرعاليەۆ پەن ارمان قاليەۆ شىقتى. بۇل بەلدەسۋدە ەلامان جەڭىسكە جەتتى.

ال ەكىنشى جارتىلاي فينالدىق جۇپتا سىرالعى قارسىلاستار ايبەك نۇعىماروۆ پەن ۇلان رىسقۇل كۇش سىناستى. تارتىستى وتكەن بۇل بەلدەسۋدە اسا سەنىمدى كۇرەسكەن ۇلان رىسقۇلدىڭ جۇلدىزى جاندى.

2017 جىلعى «قازاقستان بارىسىن» انىقتايتىن شەشۋشى سىننىڭ الدىندا ءتۋرنيردىڭ ءۇشىن­شى جۇلدەسىن ساراپقا سالعان بەلدەسۋ ءوتتى. اتىراۋلىق ءاپايتوس با­لۋان ارمان قاليەۆ پەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ جامپوزى ايبەك نۇعىماروۆ اراسىنداعى جەكپە-جەكتە سوڭعىسى جەڭىسكە جەتتى.
سونىمەن, قازاق كۇرەسىنەن ەڭ مىقتى, ەڭ كۇشتى بالۋاندى انىقتار فينالدىق بەلدەسۋگە دە كەزەك كەلىپ جەتتى. شەشۋشى سىنعا بۇل تۋرنيردە ءبىر دەمدە كۇرەسىپ, ءوزىنىڭ بابىندا ەكەندىگىن كىلەم ۇستىندە كورسەتكەن جاس بالۋان ەلامان ەرعاليەۆ پەن «قازاقستان بارىسى» ءتۋرنيرىنىڭ تۇڭعىش جەڭىمپازى ۇلان رىسقۇل شىقتى.

فينالدىق بەلدەسۋدە جاس بالۋان ەلامان ەرعاليەۆتىڭ باسىمدىعى بىردەن بايقالدى. العاشقى جاساعان ءادىسىنىڭ وزىندە ول قارسىلاسىن قارا جامباسقا سالىپ الىپ ۇردى. جارتىلاي جەڭىس! وسى ادىستەن كەيىن كىلەمگە وڭباي تۇسكەن ۇلان رىسقۇل باس بارماعىن جاراقاتتاپ الدى. بىراق, جارىستى ءارى قاراي جالعاستىرعانىنا قاراماستان, جاس قار­سىلا­سىنىڭ ادىسىنە تاعى دا ءتۇ­سىپ قالىپ, جاۋىرىنى جەر يىسكەدى. ءسويتىپ, جارىستىڭ الدىندا «بيىلعى «قازاق­ستان بارى­سى» مەن بو­لا­مىن», – دەپ جار سالعان ۇلان رىسقۇل جەڭىلىس تاپتى. «كۇش اتاسىن تانىماس» دەگەن وسى. نەبارى جيىرما ەكى جاستاعى ەلامان ەرعاليەۆ تۋرنير بارىسىندا 2014 جىلعى «قازاقستان بارىسى» مۇحيت تۇرسىنوۆ, وسى ءتۋرنيردىڭ «كۇ­مىس بەلبەۋ» يەگەرى اسىل بارمەنوۆ سىندى بالۋانداردى جولدان تايدىرىپ, بيىل جەتىنشى رەت ءوتىپ تۇرعان «قازاقستان بارىسى» دوداسىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى.

اسىل كۇرەسىمىزدىڭ ابىرويىن اسىرعان «قازاقستان بارىسى» ءتۋرنيرىنىڭ جەڭىمپازى مەن جۇل­دەگەرلەرىن ماراپاتتاۋ شاراسىنا مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى, حالىقارالىق قازاق كۇرەسى فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى, ەنەرگەتيكا ءمينيسترى قانات بوزىمباەۆ, ايگىلى بالۋان­دار, وليمپيادا چەمپيونى جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ پەن داۋ­لەت تۇرلىحانوۆ قاتىستى. 2017 جىلعى «قازاقستان بارى­سى» ەل­امان ەرعاليەۆتىڭ بەلىنە «التىن بەلبەۋدى» قانات بوزىم­باەۆ بايلادى. سونىمەن قاتار, قىزىلوردانىڭ جامپوزىنا «التىن تايتۇياق» پەن 25 ميلليون تەڭگەنىڭ سەرتيفيكاتى تابىس ەتىل­دى. بالۋاننىڭ باپكەرى دە قۇر­الاقان قالعان جوق, چەمپيوننىڭ جاتتىقتىرۋشىسى 3,5 ميلليون تەڭگە سىياقىعا يە بولدى.

بۇدان بولەك, تۋرنيردە ەكىنشى جۇلدەگەر اتانعان ۇلان رىسقۇلعا «كۇمىس بەلبەۋ» مەن 5,5 ميلليون تەڭگە تاپسىرىلدى. ال ونىڭ باپكەرى 1,8 ميلليون تەڭگەنىڭ يەگەرى اتاندى. ءتۋرنيردىڭ ءۇشىنشى جۇلدەسىن جەڭىپ العان ايبەك نۇ­عىماروۆ «قولا بەلبەۋگە» قوسا 1,8 ميلليون تەڭگەنىڭ سەرتيفيكاتىنا يەلىك ەتتى. باپكەرى بولسا, 900 مىڭ تەڭگەنى جامباسقا باستى. 

ايتا كەتۋ كەرەك, بيىلعى ءتۋر­نيردىڭ باعدارلاماسىنا قۇپتاۋعا تۇرارلىق ءبىراز وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. سونىڭ ءبىرى – ءاربىر بەلدەسۋدە جەڭىسكە جەتكەن بالۋان 100 مىڭ تەڭگە كولەمىندەگى جۇلدەگە يە بولىپ وتىردى. مۇنىڭ ءوزى الىپ كۇش يەلەرىن جەڭىسكە يتەرمەلەپ, ىنتالاندىرا تۇسكەنى انىق. 

جالپى, بيىلعى «قازاق كۇرەسى» ءتۋرنيرى جىلداعىداي جو­عا­رى دەڭگەيدە ءوتتى. ۇيىمداس­تىرۋشىلاردىڭ جارىس الدىندا جۇرگىزگەن جارناما جۇمىستارى وڭ ناتيجە بەرىپ, «بارىس ارەنا» مۇز سارايىنا جانكۇيەر مول جيىلدى. بۇدان بولەك, قازاق كۇرەسىنىڭ, ونىڭ ىشىندە «قازاقستان بارىسى» ءتۋرنيرىنىڭ جىلدان جىلعا جۇرتتىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەنىپ, ءسۇيىپ تاماشالايتىن سپورتتىق شاراسىنا اينالىپ كەلە جاتقانىن دا اتاپ ءوتۋ كەرەك. سونداي-اق, جانكۇيەرلەردى جالىقتىرماس ءۇشىن بەلدەسۋلەر اراسىندا «قوبىز سارىنى» كۆارتەتى ونەر كورسەتىپ, ناركەنجە, بەيبىت مۇساەۆ سىندى ونەرپازدار ءان شىرقادى. 

بيىل «قازاقستان بارىسىن» ۇيىمداستىرۋشىلار جارىسقا تورەلىك ەتەتىن قازىلاردى تاڭ­دا­ۋعا اسا قاتتى ءمان بەردى. وسى ماق­ساتتا قاتاڭ ىرىكتەۋدەن وتكەن تورەشىلەردىڭ ارقايسىسى 200 مىڭ تەڭگەدەن كەپىلدىك جارناسىن تولەدى. بۇل يگى شارانىڭ كىلەمدە ادىلدىكتىڭ سالتانات قۇرۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزگەنىن ايتا كەتكەن ءجون. بىردە-ءبىر بەلدەسۋدە كۇمان كەلتىرەتىن شەشىم, داۋ تۋدىرارلىق تورەلىك بولعان جوق.

تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, «قازاقستان بارىسى» ءتۋرنيرى تەلەۆيزيا ارقىلى دۇنيەنىڭ ءتورت بۇرىشىنا تانىمال بولىپ كەلەدى. بيىل دا بۇل ءدۇبىرلى دودانى تۇركيا مەن رەسەيدىڭ جانە قازاقستاننىڭ سپورت ارنالارى ارقىلى الەمنىڭ 120 ەلىنىڭ 60 ميلليونعا تارتا كورەرمەنى تاماشالاي الدى. تورتكۇل دۇنيە كوز تىككەن ۇلتتىق سپورتتىق شارا قازاقتىڭ اتىن الەمگە تانىتا تۇسەرى ءسوزسىز. بالۋاندار باسەكەسىن وسىنداي جوعارى, اۋقىمدى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋداعى نەگىزگى ماقسات تا وسى. الەمگە تاڭداي قاقتىرعان ايدىك ونەرىمىزدىڭ ءورىسى كەڭەيە بەرگەي!..

قايرات ءابىلدينوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»

سۋرەتتەردى تۇسىرگەن 
ەرلان وماروۆ, 
«ەگەمەن قازاقستان»
 

سوڭعى جاڭالىقتار