باسىلىم باسشىسى دارحان قىدىرالى اتاپ وتكەندەي, بۇل كىتاپ قالام ۇستاعان قادىرلى قاۋىمنىڭ كاسىبي مەرەكەسىنە ەل گازەتىنىڭ جاساعان تارتۋى بولدى. بيىل 85 جاسقا تولاتىن شەراعانىڭ «نامىس نايزاعايىنا» 1990-2010 جىلدارى «ەگەمەندە» جارىق كورگەن, بىراق باسقا جيناقتارعا كىرمەگەن ماقالالارى مەن وي-تولعامدارى ەنىپ وتىر.
جيىندا ءسوز العان ءماجىلىس دەپۋتاتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ شەرحان مۇرتازانىڭ «ستالينگە حات» پەساسى بويىنشا رايىمبەك سەيتمەتوۆتىڭ الماتىداعى جاستار تەاترىنا سپەكتاكل قويعانىن, اتالعان قويىلىمعا قاتىسقان سول كەزدەگى رەسپۋبليكانىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى كولبيننىڭ سالدەن سوڭ ساحناداعى ءستاليننىڭ ءوز زامانىنداعى گورباچەۆ, گولوششەكيننىڭ ءوزى ەكەنىن ءتۇسىنىپ تۇنەرىپ سالا بەرگەنىن, ءتىپتى, شىمىلدىقتىڭ جابىلۋىن كۇتپەي, تەاتردان شىققانىن ەسكە الدى. ورتالىق كوميتەتتە سەكتور مەڭگەرۋشىسى بولىپ قىزمەت ەتكەن جىلدارىندا شەراعانىڭ «سوتسياليستىك قازاقستانعا», ودان سوڭ «قازاق تەلەۆيزياسىنا» باسشىلىققا بارعانىن, ءبىر دە ءبىر تەلەحابار جاساۋعا قاتىسپاعانىن العا تارتىپ, تەلەۆيزياداعى جۇمىستان باس تارتقان ش.مۇرتازانىڭ قاي جەردە قالىڭ جاۋ بولسا, مايداننىڭ سول تۇسىنا جىبەرىلەتىن جۋكوۆتىڭ ءرولىن اتقارعانىن, قازاق ءباسپاسوزىنىڭ ۇلى رەداكتورى ەكەنىن, قالامگەردىڭ جازعاندارىن قايتا كوشىرىپ جازعان جان ونىڭ ءسوز قۇرىلىمىنىڭ سۇلۋ ءستيلىن تۇسىنەتىنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
ال مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, جازۋشى تولەن ابدىك ش.مۇرتازانىڭ توتاليتارلىق تار كەزەڭدە دە ۇلتقا قىزمەت ەتە بىلگەنىن ايتتى.
– شەرحان ءداۋىرى «لەنينشىل جاستا» قىزمەت ەتكەن كەزدە-اق باستالعان-دى. سول كەزدە ءبىزدىڭ قاتارلاس قالامداستارىمىزدىڭ كوبى «شەرحاننىڭ شەكپەنىنەن شىقتىق» دەگەندى ايتا باستادى. ءوزى يدەياعا بەرىلگەن, قىزمەتتەن ءتۇسىپ قالسا دا قورعاۋعا دايار مىنەزى ءۇشىن ءبارى, اسىرەسە, جاستار جاعى جاقسى كورەتىن. شاكەڭ جاستارعا وتە مۇقيات قارايتىن. سول كەزدە ءابىش كەكىلباەۆتان باستاپ, مۇحتار شاحانوۆقا دەيىن «لەنينشىل جاس» گازەتى ارقىلى تانىمال بولدى. ول قازاقتىڭ ادەبيەتىنە ەكى قالامگەردى الىپ كەلدى. ونىڭ ءبىرى ورالحان بولسا, ەكىنشىسى فاريزا ەدى. ەكەۋىنىڭ ادەبيەتتەن قانشالىقتى ورىن العانىن وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, دەدى جازۋشى.
سونىمەن بىرگە ش.مۇرتازا 1974 جىلى «جالىن» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى بولعانىندا ونىڭ ورىنباسارى بولا ءجۇرىپ, وتە ەڭبەكقور, ادالدىق, تازالىق, ادامگەرشىلىك سياقتى قاسيەتتەرگە باي ەكەنىن بايقاعانىن, پرينتسيپشىلدىگى بارشا ارىپتەستەرىنە ۇلگى بولعانىن جەتكىزدى. سونداي-اق ت.ابدىك شەراعانىڭ ازامات رەتىندە قالىپتاسۋىنا ايرىقشا ىقپال ەتكەن ەكى تۇلعانى اتادى. ونىڭ ءبىرى, باۋكەڭ, باۋىرجان مومىش ۇلى بولسا, ەكىنشىسى وزبەكالى جانىبەكوۆ ەدى, دەيدى جازۋشى.
ال گازەت ارداگەرى جانات ەلشىبەك ءوزىنىڭ 3-كۋرستا وقىپ جۇرگەن كەزىندە شەراعانىڭ شاپاعاتىمەن «لەنينشىل جاس» گازەتىنە قىزمەتكە الىنعانىن, وسى جاستار گازەتىندە شىڭدالعانىن, 20 جىلدان كەيىن «سوتسياليستىك قازاقستاندا» ءبولىم مەڭگەرۋشىسى بولىپ جۇرگەنىندە تاعى دا جولى تۇيىسكەنىن ايتا كەلىپ, گازەتتىڭ جاۋاپتى حاتشىسى بولىپ ىستەگەن جىلدارى ءوزى سىزعان ماكەتپەن باسىلعان كوزتانىس دۇنيەلەردىڭ كىتاپ بولىپ جارىق كورگەنىنە قۋاناتىنىن ايتتى.
سونىمەن بىرگە جيىندا بەلگىلى قوعام قايراتكەرى ءادىل احمەتوۆ, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور نامازالى وماشەۆ, ل.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ جۋرناليستيكا جانە ساياساتتانۋ فاكۋلەتىنىڭ دەكانى قايرات ساق جازۋشىنىڭ جاڭا جيناعىنىڭ كوپشىلىك وقىرمان جانە ءباسپاسوز ماماندارى, اسىرەسە, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى ءۇشىن وتە پايدالى كىتاپ بولاتىنىن اتاي كەلە, وسى اۋقىمدى جۇمىستى قىسقا ۋاقىتتا ۇيىمداستىرا بىلگەن باسىلىم باسشىلىعىنا ريزاشىلىقتارىن جەتكىزدى.
ايتا كەتەلىك, بۇعان دەيىن «ەگەمەننىڭ» كىتاپحاناسى» سەرياسىمەن كورنەكتى جازۋشى ءابىش كەكىلباەۆتىڭ ء«داۋىر داۋىسى» اتتى جيناعى جانە باسقا دا ىرگەلى جوبالار جارىققا شىققان بولاتىن.
