جيىندا ءسوز سويلەگەن ەنەرگەتيكا ءمينيسترى قانات بوزىمباەۆ بۇل قۇجات ارقىلى قازاقستان سوڭعى بەس جىلدا قولعا العان ۇلكەن جوبا – «ەۋرازيا» باستاۋ العانىن جەتكىزدى. ەندى «Agip Caspian Sea B.V», «رن-ەكسپلورەيشن», «CNPC International Ltd», «Socar», «قازمۇنايگاز ەۋرازيا» جشس, «NEOS GeoSolutions» سەكىلدى الەمدىك كومپانيالار كاسپي ماڭى ويپاتىنىڭ جەر قويناۋىن زەرتتەۋ ءۇشىن كونسورتسيۋمگە بىرىگەدى.
«ەۋرازيا» جوباسىن ىسكە اسىرۋ ءۇش كەزەڭگە بولىنگەن. ءبىرىنشىسى قولدا بار دەرەكتەردى تولىقتاي تالداۋدى جانە جاڭا دەرەكتەر بازاسىن قۇرۋدى كوزدەيدى, ەكىنشىسى – گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەر. ەگەر ماماندار ەكىنشى كەزەڭنەن كەيىن كومىرسۋتەگى شيكىزاتى قورىنىڭ بارىن دالەلدەسە, وندا ءۇشىنشى كەزەڭ تەرەڭدىگى شامامەن 15 شاقىرىمدى قۇرايتىن بارلاۋ ۇڭعىمالارىن بۇرعىلاۋعا ارنالادى. قانات الدابەرگەن ۇلىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, مۇنداي اسا تەرەڭ بۇرعىلاۋ جۇمىستارى الەمدە ءالى جۇرگىزىلمەگەن.
وسى كۇنى پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ «توتال» كومپانياسىنىڭ باسشىلىعىمەن ىنتىماقتاستىق كەلەشەگىن تالقىلادى. جيىن بارىسىندا كومپانيانىڭ سولتۇستىك كاسپي جوباسىن ىسكە اسىرۋ جانە قاشاعان كەن ورنىن پايدالانۋ كەزىندە وندىرىستىك جانە ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى ءسوز بولدى.
باقىتجان ساعىنتاەۆ ەقدب, ادب جانە «سبەربانك» باسشىلارىمەن دە قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى اياسىنداعى ىنتىماقتاستىق جايىندا اڭگىمەلەستى. سونداي-اق, پرەمەر-مينيستر «Deloitte» وكىلى و.جانمەن كونسالتينگ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەسىن قاۋزادى. كەزدەسۋدە اۋديت, سالىق سالۋ, كونسالتينگ جانە كورپوراتيۆتىك قارجى سالالارىندا قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا بىرلەسكەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءسوز بولدى.
ۇكىمەت باسشىسى نيدەرلاندتىڭ ەكونوميكا ءمينيسترى ح.كامپپەن كەزدەسۋىندە قازاقستاندا ەنەرگەتيكا, مۇناي-حيميا, عارىش جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالالاردا بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋدى تالقىلادى. تاراپتار اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا ءوزارا ءىس-قيمىل جاساسۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارىنىڭ دەڭگەيىندە بىرگە جۇمىس ىستەۋگە ەرەكشە كوڭىل ءبولدى.
سونداي-اق, باقىتجان ساعىنتاەۆ «CNPC» باسشىلىعىمەن جۇزدەسىپ, بىرلەسكەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ ءمان-جايىن قارادى. ونىڭ ىشىندە شىمكەنت ءموز-ءىن جاڭعىرتۋ جانە «ەۋرازيا» جوباسى جانە ەلدىڭ مۇناي-گاز سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعىن ودان ءارى دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى بار.
ۇكىمەت ۇيىندە ەنەرگەتيكا مەن جاڭعىرتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدەر دە جاسالدى. شارا بارىسىندا «ەۋرازيا», «استانا ەكسپو-2017» جەل ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى», «كۇن ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى» جوبالارىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا ءوزارا تۇسىنىستىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى, سونداي-اق جاڭعىرتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا مەموراندۋمدارعا قول قويىلدى.
اسحات رايقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»
