ال جالپى وتىرىس اياسىندا سەناتورلار «قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى قازاقستان-وزبەكستان مەملەكەتتiك شەكاراسى ارقىلى وتكiزۋ پۋنكتتەرi تۋرالى ۇكىمەتارالىق كەلiسiم حاتتاماسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالادى. حاتتامامەن ەلىمىزدىڭ بەينەۋ ستانساسىنداعى تەمىر جول وتكىزۋ بەكەتىن وازيس ستانساسىنا اۋىستىرۋ كوزدەلىپ وتىر. سونداي-اق, قاپلانبەك, قازىعۇرت جانە اتامەكەن اۆتوموبيل وتكىزۋ بەكەتتەرىنە حالىقارالىق (كوپجاقتى) مارتەبە بەرىلىپ, تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيتىن تارتىپكە كوشەدى.
ودان باسقا, تەك جەڭىل اۆتوكولىكتەرگە ارنالعان تسەليننىي جانە سىرداريا ەكىجاقتى (مەملەكەتارالىق) وتكىزۋ بەكەتتەرى اشىلادى. بۇل بەكەتتەردەن جۇك پەن كوممەرتسيالىق ماقساتتاعى تاۋار وتكىزىلمەيدى جانە كەدەندىك راسىمدەر اياسىنداعى تاۋارعا بايلانىستى كەدەندىك وپەراتسيالار جۇزەگە اسىرىلمايدى.
سەناتورلار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر كونستيتۋتسيالىق زاڭدارىنا مەملەكەتتىك بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭدى قابىلدادى. بۇل قۇجاتپەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا ۇكىمەتتىڭ پارلامەنتكە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى جانە ونىڭ اتقارىلۋى تۋرالى ەسەپتى ۇسىناتىنىن, بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن قامتاماسىز ەتەتىنىن; رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كوميسسياسىن قۇراتىنىن, ول تۋرالى ەرەجەنى بەكىتەتىنىن, ونىڭ قۇرامىن ايقىندايتىنىن; قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىمەن كەلىسۋ بويىنشا مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جۇيەسىن ايقىندايتىنىن; رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى تۋرالى جىلدىق ەسەپتى جاساۋ جانە ۇسىنۋ ءتارتىبىن ايقىندايتىنىن كوزدەيتىن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلەدى.
سونىمەن قاتار, وسى وتىرىستا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ولاردى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ نورمالارىنا سايكەس كەلتىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ەكى وقىلىمدا قارالدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قىلمىستىق-پروتسەستىك پەن ازاماتتىق پروتسەستىك كودەكستەرىنە جانە اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنە زاڭدى كۇشىنە ەنگەن سوت اكتىلەرىنە نارازىلىق كەلتىرۋدىڭ ءتارتىبىن, مەرزىمىن, ولاردىڭ ورىندالۋىن توقتاتا تۇرۋدى, سونداي-اق زاڭدى كۇشىنە ەنبەگەن سوت اكتىلەرىن قايتا قاراۋ تۋرالى ءوتىنىشحات كەلتىرۋدى بەلگىلەيتىن وزگەرىستەر ەنگىزىلەدى.
زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ بارىسىندا ءماجىلىس ماقۇلداعان زاڭ جوباسىنا كوميتەتتىڭ ەسكەرتپەلەرى مەن ۇسىنىستارىن ەسكەرە وتىرىپ, كاسساتسيالىق شاعىم مەن پروكۋروردىڭ ءوتىنىشحاتىن قاراۋ ءتارتىبىن رەتتەۋدى, سونداي-اق ازاماتتىق پروتسەسكە قاتىسۋشى ادامداردىڭ قۇقىقتارىن ىسكە اسىرۋدى كوزدەيتىن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ قاجەتتىگى تۋىندادى. ءسويتىپ, زاڭ جوباسى سەناتورلاردىڭ تۇزەتۋلەرىمەن ماجىلىسكە جىبەرىلدى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەملەكەتتىك بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ەكى وقىلىمدا قارالىپ قابىلداندى. وسى زاڭ جوباسىمەن شەتەلدىك جۇمىسكەرلەردى مەملەكەتتىك ورگاندارعا جۇمىسقا قابىلداۋ كەزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنىڭ ۋاكىلەتتى ورگانمەن بىرلەسە وتىرىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ورگاندارىنىڭ مىندەتتى ارنايى تەكسەرۋ جۇرگىزۋ ءتارتىبىن ايقىنداۋىن كوزدەيتىن نورما بەلگىلەنەدى. سونداي-اق, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جوعارى سوت كەڭەسى تۋرالى» زاڭعا جوعارى سوت كەڭەسىنە سۋدياعا كۋالىك بەرۋ ءتارتىبىن بەلگىلەيتىن وكىلەتتىلىك بەرۋدى كوزدەيتىن تولىقتىرۋ ەنگىزىلەدى.
سەناتورلاردىڭ تالقىلاۋىمەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ەكى وقىلىمدا قارالىپ, قابىلداندى. زاڭنىڭ نەگىزگى ماقساتى قۇقىق قورعاۋ قىزمەتىندەگى تەجەمەلىك جانە تەپە-تەڭدىك جۇيەسىن جەتىلدىرۋ بولىپ تابىلادى. باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى م.احمەتجانوۆ زاڭ جوباسىن تانىستىرا وتىرىپ, قۇجاتتى ازىرلەۋ بارىسىندا سەناتتا وتكەن پارلامەنتتىك تىڭداۋداعى ۇسىنىمدار دا ەسكەرىلگەنىن اتاپ ءوتتى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋدى جيناقتاۋ جۇيەسى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى دا سەناتورلار تاراپىنان ءبىراۋىزدان قابىلداندى.
ء«بىلىم تۋرالى» زاڭعا «جان باسىنا شاققانداعى قارجىلاندىرۋ ءنورماتيۆى», «ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ» دەگەن ۇعىمدار ەنگىزىلگەن; «مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسى» ۇعىمىنا ورتا ءبىلىم بەرۋ جونىندەگى كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر كولەمى قوسىلعان. وسىعان بايلانىستى سالىق كودەكسىنە ورتا ءبىلىم بەرۋ بويىنشا قىزمەتتەر كولەمىن ۇسىنۋ كەزىندە بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن الىنعان ماتەريالدىق پايدا جەكە تۇلعانىڭ كىرىسى رەتىندە قارالمايتىنى تۋرالى وزگەرىس كوزدەلگەن. «جوعارى كوللەدج», «زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى» ۇعىمدارى جانە باسقالار ناقتىلانعان.
جيىن سوڭىندا سەناتورلار تالعاتبەك ءابايدىلديندى, اسقار بەيسەنباەۆتى جانە ولگا پەرەپەچينانى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدى دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بويىنشا سەنات پەن ءماجىلىس اراسىنداعى كەلىسپەۋشىلىكتەردى قاراۋ جانە ەڭسەرۋ ءۇشىن قۇرىلعان كەلىسۋ كوميسسياسىنىڭ قۇرامىنا سايلادى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
