ءبىرىنشى ەرەكشەلىك اقتوبەنىڭ وتاندىق ءتورت اگلومەراتسيانىڭ ءبىرى ەكەندىگىنەن تۋىندايدى. ساراپشى ماماندار اقتوبە مۇناي-گاز حيمياسى كەشەنىن قۇرۋعا لايىقتى دەپ سانايدى. يندۋستريا مەن يننوۆاتسيانى دامىتۋدىڭ باستى قوزعاۋشى كۇشىن دە وسى تۇستان تابۋعا بولادى. اقتوبە اگلومەراتسياسىن قۇرۋ ءىسىنىڭ باستاۋىندا وزگە ەمەس, پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءوزى تۇرعانى ۇلكەن مارتەبە. مەملەكەت باسشىسى اقتوبە قالاسىن بۇگىنگى زامانعى ۋربانيستيكالىق ورتالىققا اينالدىرۋ جونىندەگى جوباسىن بۇدان ءۇش جىل بۇرىن 2014 جىلدىڭ قاڭتارىندا جاريالاعانى بەلگىلى.
قازىرگى كەزدە ءوڭىر اگلومەراتسيا تابيعاتىنا ءتان وزگە وڭىرلەرگە نەگىزگى تاپسىرىس بەرۋشى جاق رەتىندەگى دامۋ جولىنا بەت بۇرىپ كەلەدى. باستى ماقسات وسى ارقىلى تۇتاستاي ەل ەكونوميكاسىنىڭ وركەندەۋىنە ۇلەس قوسۋ بولماق. وسى ارادا ەلباسى ايماقتىق اگلومەراتسيانىڭ العاشقى قادامىنا وراي: اقتوبە ەل ەكونوميكاسىن ورگە سۇيرەيتىن لوكوموتيۆ ءرولىن اتقارا الادى دەپ جوعارى باعا بەرگەنىن دە ايتۋ پارىز. اقتوبە اگلومەراتسياسى وبلىستىڭ التى اۋدانىن قامتيدى. ونىڭ شەڭبەرىنە اقتوبە قالاسى مەن وسى توڭىرەكتەگى جەتپىس ەلدى مەكەن كىرەدى. ونىڭ ەكەۋى العا مەن قاندىاعاش سەكىلدى شاعىن قالا, ال بىرەۋى ەلىمىزدەگى مونوقالالار قۇرامىنداعى حرومتاۋ قالاسى. بۇگىنگى كۇنى اگلومەراتسيا اۋماعىندا 600 مىڭنىڭ ۇستىندە حالىق تۇرادى. بۇل وڭىردەگى تۇرعىندار سانىنىڭ 72,5 پايىزى.
اقتوبە اگلومەراتسياسىنىڭ الداعى اتقاراتىن ءىس جوسپارلارى وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ 2015 جىلدىڭ 7-تامىزىندا وتكىزىلگەن سەسسياسىندا بەكىتىلگەن. قازىرگى كۇنى سوعان ساي كەڭ اۋقىمدى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ كەلەدى. اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ وكىمىنە سايكەس جۇمىس توبىنىڭ قۇرامىنا باسقارمالار مەن دەپارتامەنتتەردىڭ باسشىلارى جانە اقتوبە قالاسى مەن اگلومەراتسيا اۋماعىنداعى اۋدانداردىڭ اكىمدەرى ەنگىزىلگەن. ولار وتكەن جىلى اقتوبە اگلومەراتسياسىنىڭ 2016-2020 جىلدارعا ارنالعان جالپى جاڭا جوباسىن جاساقتادى. مۇندا حالىقتىڭ تابيعي جانە كوشى-قون ەسەبىنەن ءوسىمى مەن دەموگرافيالىق سىيىمدىلىعى ينۆەستيتسيالىق كۇشتەردى توپتاستىرۋدىڭ ىلكىمدى جۇيەلەرى كورىنىس تاپقان.
بۇعان قوسارىمىز, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى ماماندارىنىڭ مالىمدەۋىنە قاراعاندا, تۇپكىلىكتى جاعدايدا جانە بولاشاقتا اقتوبە اگلومەراتسياسىنىڭ دەموگرافيالىق سىيىمدىلىعى 1 ميلليون 300 مىڭ ادامعا جەتكىزىلمەك. ءارى اقتوبە ەلىمىزدىڭ باستى كولىك-لوگيستيكا ورتالىعىنىڭ جانە مەتاللۋرگيا, قۇرىلىس سالالارىنىڭ ءبىرى رەتىندە دامىماق.
ەكىنشى ەرەكشەلىك وڭىردەگى شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ بەلسەندى ءىس-ارەكەتتەرى مەن قارقىندى قيمىلدارىنان باستاۋ الادى. وزگە وڭىرلەرمەن سالىستىرا قاراعاندا اقتوبەنىڭ تۇتاستاي ەلىمىزدىڭ ىشكى جالپى ونىمىنە قوساتىن ۇلەسى جوعارى. قازىرگى كەزدە وسى ۇلەستىڭ دەڭگەيىن ودان ءارى كوتەرۋ قاجەتتىگى تۋىنداپ وتىر. بۇل ءۇشىن ەلباسى ءبىرىنشى كەزەكتە شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ءوڭىر ەكونوميكاسىنداعى ۇلەسىن ەلۋ پايىزعا جەتكىزۋ مىندەتىن قويدى. ءسوز جوق, بۇل وتە جوعارى مىندەت. اسا اۋقىمدى ءىس. وڭىردەگى قازىرگى ءىس-قيمىل وسى ماقساتتى ورىناۋعا باعىتتالعان. ەلباسى بەلگىلەگەن مەجەنىڭ ەلۋ پايىزدىق مولشەرىن يگەرۋ بولىپ وتىر.
ۇشىنشىدەن, اقتوبە وبلىسىندا رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋدى جاريالاعان جولداۋىندا كورسەتىلگەندەي مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىنىڭ اياسىن كەڭەيتۋ ىسىندە كوپتەگەن جوبالار ىسكە اسىپ كەلەدى. بۇل جونىندە وبلىس رەسپۋبليكا وڭىرلەرى اراسىندا الدىڭعى ورىندا تۇر. بيىل وبلىستا ەكى جاقتى ارىپتەستىكتى جۇيەلى جولعا قويۋ ءۇشىن تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 28 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. مەملەكەتتىك مۇلىكتى سەنىمدى تۇردە باسقارۋعا بەرىلگەن نىساندار اراسىندا الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىمدار جۇيەسىن دامىتۋعا باسىمدىق بەرىلگەن.
بيىل وڭىردە مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى اياسىندا 38 جوبا جۇزەگە اسپاق. ايماقتا ەكونوميكانىڭ بارلىق بۋىندارىنا ءتان نورماتيۆتىك جانە قۇجاتتىق بازا مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى قىزمەتىنە بەرىك ورنىعا باستاۋى – وبلىستىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى بولىپ قالا بەرمەك.
تورتىنشىدەن, اقتوبەدە ەل وڭىرلەرى اراسىندا ەشقانداي بالاماسى جوق مەديتسينالىق كلاستەردىڭ قۇرىلعانى ايماقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ىسىنەن تىس تۇرا المايدى. مۇنداعى باستى ماقسات – رەسپۋبليكانىڭ باتىس وڭىرىندەگى بارلىق تۇرعىنداردى ساپالى ءارى قولجەتىمدى مەديتسينالىق قىزمەتپەن قامتۋ. قازىر وسى باعىتتا وبلىستا قوسىمشا مەديتسينالىق نىساندار قۇرىلىستارى بوي كوتەرىپ كەلەدى. سونىڭ ىشىندە وسى نىسانداردىڭ 35-ءى جوعارىدا ايتىلعانداي مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى اياسىندا تۇرعىزىلۋدا.
بەسىنشىدەن, اقتوبە وبلىسى ەكونوميكاسىندا ونەركاسىپتى وركەندەتۋ جەتەكشى ءرول اتقارعانىمەن مۇندا اگروونەركاسىپتىك كەشەن مەن اۋىلشارۋاشىلىعى ءوندىرىسىنىڭ دامۋ دەڭگەيى دە جوعارى. بۇل ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى ەكسپورتىنىڭ دەڭگەيىن كوتەرۋ مەن قايتا وڭدەۋ ءوندىرىسى نىساندارىن دامىتۋعا كوڭىل بولىنۋدە. وسى مىندەت ۇدەسىنەن شىعۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن ءارتاراپتاندىرۋدىڭ كەڭ اۋقىمدى باعدارلاماسى قابىلدانعان.
سوعان سايكەس وبلىستا بال اراسىن ءوسىرۋ, ەشكى ءسۇتى مەن بودەنە جۇمىرتقاسىن ءوندىرۋدى ونەركاسىپتىك جولعا قويۋ, بالىقتى وڭدەپ, قالبىرلاپ شىعارۋ سەكىلدى ءداستۇرلى ەمەس شارۋاشىلىقتاردى يگەرۋ قولعا الىنعان. ءوڭىر تۇرعىندارى مەن كاسىپكەرلەرىنىڭ بۇرىن شۇعىلدانىپ كورمەگەن مۇنداي كاسىپكە بەت بۇرۋى – سالانى ءارتاراپتاندىرۋدىڭ باستى كىلتى, ءارى ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ەرەكشەلىگىنىڭ اجىراماس ءبىر بولىگى بولماق.
