ەكسپو كورمەسىنىڭ ۇزدىك تاجىريبەلەر پاۆيلونىنا قويىلعان جاڭا ونەرتابىس «قايقى جەلقالاق» دەپ اتالادى جانە بۇل جەل ەنەرگياسىن اناعۇرلىم كوبىرەك وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ونىڭ اۆتورى, ينجەنەر بلوك شايكەنوۆ تۋىندىنى العاش رەت ەكسپو-دا تانىستىرىپ وتىرعانىن جانە بۇل قوندىرعىنى جاساۋ ءۇشىن 12 جىل ۋاقىتىن سارپ ەتكەنىن ايتتى.
«اينالىپ تۇرعان جەل قوندىرعىلارىن ەڭ العاش رەت 2005 جىلى كاليفورنيادا كوردىم. سوندا قوندىرعىلار جەلدىڭ بارلىق كۇشىن پايدالانباي تۇر-اۋ دەپ ويلادىم جانە بۇل وي كوپكە دەيىن سانامنان كەتپەي قويدى. ارتىق كۇش تۇسىرمەي, قالاقشالاردى ۇزارتۋدىڭ جولىن ىزدەدىم. بەس-التى جىل ارنايى ادەبيەتتەردى وقىدىم, ءۇش جىل پاتەنتتىك كىتاپحاناعا بارىپ, جەل قوندىرعىسىنا قاتىستى شەتەلدىك پاتەنتتەرمەن تانىسىپ, ءوز قيالىمداعى تەتىكپەن سايكەستىك جوق ەكەنىنە كوز جەتكىزدىم», – دەيدى جاڭالىق اۆتورى.
ينجەنەر جەلقالاقتاردى ۇزارتۋ ءۇشىن قوندىرعىنىڭ تىرەگى مەن جەلقالاعى اراسىنا ەكى تۇتىكشەنى قيعاش ورنالاستىرعان جانە قاپشاعاي ماڭىندا ەكى ءتۇرلى قالاقتى سىناقتان وتكىزگەن. سىناق ناتيجەسىندە قايقى جەلقالاق ءتۇزۋ جەلقالاقتان ەكى-ءۇش ەسە جىلدام اينالعان جانە جەلدەن الىناتىن ەنەرگيا كولەمىن ەسەلەپ ارتتىرعان.
«وسىلايشا, 2012 جىلى جاڭا قوندىرعىنىڭ جوباسىن جاسادىم. ءبىر جىلدان استام ۋاقىت پاتەنت جازىپ, قازاقستاننىڭ پاتەنتتىك ۆەدومستۆوسىنا جىبەردىم جانە 2014 جىلى بەس پاتەنت الدىم. ەندى حالىقارالىق پاتەنت الۋ ءۇشىن دۇنيەجۇزىلىك زياتكەرلىك مەنشىك ۇيىمىنا ءوتىنىش جىبەردىم», – دەپ تولىقتىردى ول.
يدەيا اۆتورىنىڭ ايتۋىنشا, «قايقى جەلقالاقتى» كەز كەلگەن جەل ستانتسيالارىنا قولدانۋعا بولادى. ياعني, بۇرىنعى ءتۇزۋ جەلقالاقتىڭ ورتاسىنا ەكى تۇتىكشە قويىلسا, ادەتتەگىدەن ەكى ەسە ارتىق ەنەرگيا جينالادى.
«بۇل قۋاتتىڭ وزىندىك قۇنىن ەداۋىر ارزانداتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى جانە حالىقارالىق ارەنادا قازاقستاننىڭ بەدەلىن ارتتىرادى», – دەيدى بلوك شايكەنوۆ.
