16 ماۋسىم, 2017

جامبىلدىڭ نەمەرەسى مەن شاكارىمنىڭ بالاسى

1397 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

وسىدان 35 جىل بۇرىن تۇسىرىلگەن بۇل سۋرەتتەن كەيىن دە ءبىر ءداۋىر ءوتىپتى. بوياماسىز فوتودا جامبىلدىڭ اقىندىق ونەرى دارىعان نەمەرەسى الىمقۇل مەن شاكارىم اقىننىڭ بالاسى احات وتىر. اسىلدان قالعان ۇرپاقتار دا تەگىنە تەڭەلىپ, تالاي ءىس تىندىرىپ كەتكەنىن تاريح بىلەدى.

جامبىلدىڭ نەمەرەسى مەن شاكارىمنىڭ بالاسى

ال قايتالانباس عاجايىپ ءساتتى فوتوشەجىرەمىزگە سىيعا تارت­قان بايىرعى قىزىلوردالىق ءفوتوتىلشى بولات وماراليەۆ: «1982 جىلى تۇرماعانبەت اقىن­نىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىنا قازاقتىڭ بەتكە ۇستار بارشا زيا­لىلارى جينالدى. تۇرماعانبەت ىزتىلەۋوۆتىڭ عاسىرلىق تويىندا ەكى كىسى ەلەۋسىزدەۋ جەردە وتىر ەكەن. بولمىستارى بولەك ادام­داردى سۋرەتكە ءتۇسىرىپ الدىم. ولاردىڭ وتىرىسى ماعان بو­لەك­شە كورىندى. كىمدەردىڭ ۇرپاعى  ەكەنىن 10 جىلدان كەيىن عانا ءبىلدىم», دەيدى. 
«كەيىن مەنىڭ بىلگەنىم, الىم­قۇل – جامبىلدىڭ ورتانشى ۇلى توققۇلدىڭ بالاسى ەكەن. 1927 جىلى الىمقۇلدىڭ التى ايلىعىندا توققۇل قايتىس بو­لادى دا, ول اكەدەن جەتىم قال­عان. سودان جامبىلدىڭ ءىنىسى ساتىش باۋىرىنا سالىپ وسىرگەن كورىنەدى. جاسىنان جامبىل اتاسىنىڭ جانىندا ءجۇرىپ, ءتالىم-تاربيە الادى. اتاسىنىڭ تالاي جىرىن جاتقا ايتىپ ەرجەتەدى», دەپ ءفوتوتىلشى سۋرەتكە ىلەسپە جولدار جازىپتى.  
جىر الىبى جامبىلدىڭ نەمەرەسى, قازاقستاننىڭ حا­لىق اقىنى, قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قايراتكەرى, «قۇرمەت بەلگىسى» وردەنىنىڭ يەگەرى, الما­تى وبلىسىنىڭ جانە جامبىل اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى الىمقۇل جامبىلوۆ 2015 جىل­دىڭ 14 قاراشاسىندا 88 جاسىندا دۇنيەدەن وزعانى بارشامىزعا ايان.
جامبىلدىڭ جالعاسىنداي بولعان الىمقۇل اتامىز قازاق­تىڭ اقپا-توكپە اقىندىق ءداس­تۇرىن قايماعىن بۇزباي جالعاس­تىرۋ­شىلاردىڭ ءبىرى بولعانىنا ءتىرى كۇنىندە كۋا بولدىق.
ال احات شاكارىم ۇلى 1900 جىلى دۇنيەگە كەلىپ, 84 جاسىندا قايتىس بولدى. بۇل سۋرەتكە تۇسكەندە احات اقساقال 82 جاستا ەكەن. زامانىندا شاكارىمنىڭ بارلىق بالالارى, نەمەرەلەرى قاماۋعا الىنىپ, جازىقسىز جاپا شەگەدى. تۇرمەدەگى اۋىر ازاپ, قورلىققا شىداماعان گافۋر, بايازيت وزىنە ءوزى قول جۇمساپ قايتىس بولادى. قابىش تاياق پەن اشتىقتىڭ ازابىنان شىڭعىستاۋ مەن ەكى ورتادا جولدا ولەدى. زيات قىتايعا ءوتىپ كەتكەنمەن قۇرىعى ۇزىن قياناتشىلداردان قۇتىلا الماي, قايعىلى قازاعا ۇشىرايدى. تۇرمەدە جاتقان احات اكەسىنىڭ قازا بولعانىن ەستىپ, ءبىر ۋىس توپىراق سالا الماي قايعىنىڭ ۋىن ىشەدى.
اسىلدىڭ تۇياعى 1958 جىلى 29 قازاندا شاكارىم اقىن اقتال­عاندا 30 جىل قۇدىقتا جاتىپ قالعان اكەسىنىڭ سۇيەگىن قازىپ, تۇگەندەپ جيناپ,قايتا ارۋلاپ ۇلى ۇستازى ابايدىڭ زيراتىنىڭ جانىنا جەرلەيدى.
ورايى كەلىپ تۇرعاندا شاكا­رىمنىڭ انشىلىك مۇراسىنىڭ جي­نا­لىپ, زەرتتەلۋىنە كوپ ەڭبەك سىڭىرگەن ءوز بالاسى احات قۇداي­بەر­ديەۆ بولعانىن ايتۋ پارىز. ەرەن جۇمىستىڭ ارقاسىندا شاكارىمنىڭ اندەرى 1989 جىلى «امانات» اتتى مۋزىكالىق-ەتنو­گرافيالىق جيناق بولىپ جارىققا شىقتى. بۇل باسىلىم شاكارىم اندەرىنىڭ عىلىمي-زەرتتەلۋىنە جول اشتى.
مىنە, ءبىر سۋرەتتە ەكى الىپ تۇلعانىڭ تۇياعىنىڭ ءىزى وسىنداي. 

ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى

سۋرەتتى تۇسىرگەن
بولات وماراليەۆ
 

سوڭعى جاڭالىقتار

استانا قالاسىنىڭ پروكۋرورى اۋىستى

تاعايىنداۋ • بۇگىن, 11:35