الدىمەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى تاريفتىك ساياسات نەگىزدەرىن قوسا العاندا, تەمىر جول كولىگى كورسەتەتىن قىزمەتتەرگە قول جەتكىزۋدى رەتتەۋ ءتارتىبىن قولدانۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ماقۇلداندى. اتالعان تاقىرىپ اياسىندا ارنايى بايانداما جاساعان ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك وسى كەزگە دەيىن قول قويىلعان كەلىسىم 2017 جىلدىڭ 10 قاڭتارىنان باستاپ ۋاقىتشا قولدانىلاتىندىعىن جانە ەكى مەملەكەت اراسىنداعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى شارت مىناداي قاعيدالاردى قاراستىراتىنىن اتاپ ءوتتى.
«بىرىنشىدەن, تاراپتاردىڭ قازاقستاندىق جانە قىرعىزستاندىق تۇتىنۋشىلار ءۇشىن تەمىرجول كولىگى مەن ينفراقۇرىلىم قىزمەتتەرى جانە باسقا دا ينفراقۇرىلىم نىساندارىنا, تەمىر جول تاسىمالداۋشىلارىنا تەڭ قۇقىلى قولجەتىمدىلىگى قامتىلادى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە مۇنداي تالاپتار 2014 جىلى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى شارت كۇشىنە ەنگەن كۇننەن باستاپ قويىلا باستاعان بولاتىن. ال قىرعىز تاراپى 2016 جىلى ءتيىستى وزگەرىستەردى ەنگىزدى. ەكىنشىدەن, قازاقستان مەن قىرعىز اراسىنداعى جانە تاراپتارمەن ەاەو تۋرالى شارتتىڭ اياسىندا ترانزيتتىك تاسىمالداناتىن جۇكتەردى بىرىڭعاي تاريفتەرمەن قولدانۋ ءتارتىبى ەسكەرىلگەن», دەدى ج. قاسىمبەك.
ونىڭ تۇسىندىرۋىنشە, بىرىڭعاي تاريفتەردى قولدانۋ تاسىمالداۋ كولەمىنىڭ ۇلعايۋىن قامتاماسىز ەتەدى جانە بۇگىندە ەكى ەل اراسىنداعى تاسىمالداۋ كولەمى وتكەن جىلعى سايكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 14 پايىزعا وسكەن.
ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترىنەن كەيىن ءسوز العان قارجى ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆ قازاقستان مەن قىرعىزستاننىڭ قارىم-قاتىناسىنا قاتىستى ءتورت بىردەي زاڭ جوباسىن تانىستىردى. ونىڭ العاشقىسى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى كومەك كورسەتۋ جانە ونى پايدالانۋدى باقىلاۋ ءتارتىبى تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» قۇجات بولدى.
بۇل زاڭ جوباسى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ قوسىلۋىنا وراي, وداقتىڭ كەدەندىك شەكاراسى سىرتقى كونتۋرعا, ياعني قىرعىز-قىتاي, قىرعىز-تاجىك, قىرعىز-وزبەك شەكاراسىنا اۋىسۋىنا بايلانىستى تۋىنداپ وتىر. سەبەبى, وسى رەتتە قىرعىز شەكاراسىنىڭ ينفراقۇرىلىمى ساپالى جاراقتاندىرۋ مەن جاڭعىرتۋدى قاجەت ەتەدى.
سوندىقتان دا وداقتىڭ سىرتقى شەكاراسىن باقىلاۋ ماقساتىندا مەملەكەتتەر باسشىلارى دەڭگەيىندە قىرعىزستانعا كومەك كورسەتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانىپ, بۇل كومەك بۇل ەلدىڭ وداققا قوسىلۋى جونىندەگى «جول كارتالارىندا» كوزدەلگەن ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالماق.
«سىزدەردىڭ قاراۋلارىڭىزعا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى كومەك كورسەتۋ جانە ونى پايدالانۋدى باقىلاۋ ءتارتىبى تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ۇسىنىلىپ وتىر. حاتتاماعا 2016 جىلى 26 جەلتوقساندا سانكت-پەتەربۋرگتە قول قويىلدى. تارتىپكە سايكەس ەڭ الدىمەن, كومەك بىرنەشە ترانشتارمەن بەرىلەدى. ءار كەزدە جەكە تەحنيكالىق جاردەم كورسەتۋ تۋرالى حاتتامالارعا قول قويىلادى جانە راتيفيكاتسيالانادى; ەكىنشىدەن, ءىس-شارالار تىزبەسىنە قىرعىزستاننىڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا قوسىلۋى بويىنشا «جول كارتاسىنىڭ» ءىس-شارالارى عانا كىرەدى; ۇشىنشىدەن, كومەك اقشالاي قاراجات, جابدىقتار, تاۋارلار مەن قىزمەتتەر, وقىتۋ فورمالارى ارقىلى كورسەتىلۋى مۇمكىن; تورتىنشىدەن, قىرعىزستان تاراپى كومەكتى پايدالانعانى جونىندەگى ۇسىنىلعان قۇجاتتاردىڭ دۇرىستىعىنا جاۋاپتى; جانە سوڭعى تالاپ, ترانشتاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ قورىتىندىسى بويىنشا ونى پايدالانۋدى باقىلاۋ قامتاماسىز ەتىلەدى», – دەدى ب.سۇلتانوۆ.
ءمينيستردىڭ بايانداۋىنشا اتالعان قۇجاتتا كورسەتىلگەن كومەك قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق زاڭناماسىمەن رەگلامەنتتەلمەگەندىكتەن, ەنگىزىلگەن حاتتاما راتيفيكاتسيالاۋعا جاتادى.
كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان كەلەسى قۇجات «2016 جىلعى 26 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى كومەك كورسەتۋ جانە ونى پايدالانۋدى باقىلاۋ ءتارتىبى تۋرالى حاتتاماعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋ ەنگىزۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بولدى.
بۇل حاتتامامەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنا تەحنيكالىق جاردەم كورسەتۋ ءىس-شارالارىنىڭ تىزبەسىن (شىعىستار سمەتاسى) كەلىسۋىن جەڭىلدەتۋ ماقساتىندا كومەك كورسەتۋ تارتىبىنە وزگەرىستەر ەنگىزىلەدى. ال وزگەرىستەر ناقتىلاۋ سيپاتىنا يە جانە ول قازاقستان تاراپىنان قىرعىزستانعا تەحنيكالىق جاردەم كورسەتۋ شەڭبەرىندەگى جۇرگىزىلەتىن جۇمىستارىن ۋاقتىلى جانە ساپالى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ازىرلەندى.
وسى كۇنى دەپۋتاتتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى تەحنيكالىق جاردەم كورسەتۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن دا ءبىراۋىزدان ماقۇلدادى.
2016 جىلعى 26 جەلتوقساندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسيا جاعدايىندا ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ تۋرالى كەلىسىمنىڭ 2-بابىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن تەحنيكالىق جاردەم كورسەتۋ ءىس-شارالار تىزبەسى اياسىندا ترانش سوماسى – 7 526 789 اقش دوللارىن قۇرايتىن كومەكتىڭ 7 ملن اقش دوللارعا اقشالاي فورمادا جانە 0,5 ملن اقش دوللارعا وقىتۋ بويىنشا كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر ءتۇرىن ۇسىنۋ كوزدەلەدى.
«ال بەرىلەتىن جاردەم ارقىلى مىناداي ءىس-شارالار قارجىلاندىرىلاتىن بولادى: 1 286 800 اقش دوللارىنا كەدەندىك وتكىزۋ پۋنكتتەرىن (دوستۋك, كارامىك, مادانيات) جايلاستىرۋ; 5 662 149 اقش دوللارىنا سىناق زەرتحانالارىن جاڭعىرتۋ, سونداي-اق تەحنيكالىق رەتتەۋ سالاسىندا وقىتۋ; 577 840 اقش دوللارىنا كولىك سالاسىندا زەرتحانالاردى جاراقتاندىرۋ قارجىلاندىرىلادى. قارجىلاندىرۋ كوزى – رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت نەگىزىندە ىسكە اسىرىلادى», دەدى ب.سۇلتانوۆ.
زاڭ جوباسى راتيفيكاتسيالاۋعا جاتادى جانە قىرعىز رەسپۋبليكاسىنا جاردەم كورسەتۋ ماسەلەسى بويىنشا قۇجاتتار پاكەتىندە قارالىپ وتىر.
قارجى ءمينيسترىنىڭ تانىستىرۋىمەن ماقۇلدانعان كەلەسى قۇجات «2016 جىلعى 26 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى تەحنيكالىق جاردەم كورسەتۋ تۋرالى حاتتاماعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى اراسىنداعى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بولدى. بيىلعى جىلدىڭ 17 ناۋرىزىندا ماسكەۋدە جاسالعان حاتتامادا ءبىرىنشى ترانشتىڭ سوماسى 41 038 096 اقش دوللارىن قۇرايتىنى جانە سالالار بويىنشا تەحنيكالىق جاردەم كورسەتۋ ءىس-شارالار تىزبەسى بەكىتىلەتىنى كورسەتىلگەن. سونىمەن قاتار, ىشكى يىرىمىندەگى ءتيىستى مىندەتتەمەلەر تاراپتاردىڭ ۆەدومستۆوارالىق دەڭگەيىندە بەكىتىلەتىنى كوزدەلگەن.
ايتا كەتەيىك, اتالعان ءىس-شارالار كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋ راسىمدەرىن جەدەلدەتۋگە, باقىلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ كەدەندىك اۋماعىنا اكەلىنەتىن تاۋارلاردىڭ قاجەتتى قاۋىپسىزدىك دەڭگەيىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
