قازىرگى الەمدىك دامۋعا كوز سالساڭىز, ول وسىدان 20-30 جىل بۇرىنعىمەن سالىستىرۋعا مۇلدە كەلمەيدى. وركەندەپ, وزگەرىپ, تۇرلەنىپ وتىرعان زاماندا ەگەر وزگەلەردىڭ وڭ ناتيجە بەرگەن ءىسىن وزىڭە قابىلداپ, توپىراعىڭا ءسىڭىرىپ, جەمىسى مەن ءدانىن الماساڭىز ارتتا قالاسىز. ءبىزدىڭ وتاندىق مەديتسينا دا جاڭارۋ ۇستىندە. وسى سالانى دامىتامىز, الەمدىك دەڭگەيدەگى ۇدەرىستەرگە ساي بولامىز, حالقىمىزدىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتىپ, ءومىر جاسىن ۇزارتامىز دەسەك, جاڭا جۇيەنىڭ قاجەتتىلىگىن ۇعىنامىز. ويتكەنى, قازىرگى قاتارىنا ەنۋگە ۇمتىلىپ وتىرعان وزىق ەلدەردىڭ بارلىعىندا وسىعان ۇقساس مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى جۇمىس ىستەيدى. ەكىنشىدەن, مەملەكەتتىڭ دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ۇسىنعان نورماتيۆتەردىڭ دەڭگەيىنە جەتكىزۋ ءۇشىن سالاعا قاجەت قارجىنى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 5 پايىزدىق مولشەرىنە بىردەن كوتەرۋگە مۇمكىندىگى جوق. بىزدەگى «دەنساۋلىق» باعدارلاماسىندا ونىڭ جارتىسى عانا كوزدەلگەن. ونىڭ ۇستىنە جاڭا جۇيە الەۋمەت الدىنداعى جۇمىس بەرۋشىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا, كاسىپورىن مەن مەكەمەنىڭ ءوز جۇمىسكەرلەرىنىڭ ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋعا, جۇمىسىنا, دەنساۋلىعىنا زيان كەلمەيتىن جاعدايلاردى نارىقتىق تەتىكتەر ارقىلى قاراستىرۋعا ىقپال ەتسە, ءار ازاماتتىڭ اۋىرعاننان گورى ساۋىعۋعا ۇمتىلۋىنا جول اشادى. ال جاپپاي مۇددەلىلىك تۋعان جەردە ماسەلەنىڭ تاپتاۋرىن ورنىنان جىلجىماۋى مۇمكىن ەمەس.
ماسەلەنىڭ بايىبىنا بارعان جان الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك پەن ورتاق جاۋاپكەرشىلىكتىڭ مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدىڭ ء(مامس) نەگىزگى قاعيداتتارى ەكەنىن تۇسىنەدى. بىراق كوپ رەتتە ماماندار تاراپىنان قانشا ايتىلعانىمەن جۇيە جاڭالىعىن جۇرتشىلىق جەتە ۇعىنبايتىنداي كورىنەدى. ەندىگى كەزەكتە ءاربىر ازاماتتىڭ دەنساۋلىعى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك ادامنىڭ وزىنە, جۇمىس بەرۋشىسىنە جانە مەملەكەتكە جۇكتەلەدى. ال دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن قارجىلاندىرۋ جارنالىق تولەمدەر ەسەبىنەن ءوسىپ, ول مەديتسينالىق كومەكتىڭ ۇلعايىپ كەلە جاتقان شىعىندارىن وتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
جاڭا جۇيەدە امبۋلاتورلىق دارىلىك قامتاماسىز ەتۋ (ادق) كولەمىن ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىر, سونىمەن بىرگە, ەمحانالار مەن ءدارىحانالار اراسىنداعى دەلدالدىق قىزمەت جويىلىپ, پاتسيەنتتەر بۇرىنعىداي بەلگىلى ءبىر ءدارىحانادان عانا بوساتىلاتىن دارىلەرى ءۇشىن ۋاقىتىن جوعالتىپ, سابىلىپ جول جۇرمەي, ءوز ءۇيىنىڭ جانىنداعى ءدارىحانادان كەرەگىن الاتىن بولادى. دارىگەر جازىپ بەرگەن رەتسەپتتىڭ نەگىزىندە كەز كەلگەن ءدارىحانانىڭ پاتسيەنتتىڭ مۇقتاجىن وتەيتىنىن تۇرعىندار ءبىلۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار, امبۋلاتورلىق دارىلىك قامتاماسىز ەتۋگە مۇقتاج تۇلعالار اۋقىمى مەن ءجيى كەزدەسەتىن اۋرۋلارعا بولىنەتىن دارىلىك زاتتاردىڭ ءتىزىمى ارتىپ, قور تولەمدەرىنىڭ ۇلعايۋىمەن مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتىلۋىنىڭ كوكجيەگى كەڭەيە تۇسپەك.
قوردىڭ قارجىلاندىرۋىمەن مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋگە جاڭا مەردىگەرلەر تارتىلادى, ياعني حالىق بۇرىنعىداي وزدەرى تىركەلگەن تۇرعىلىقتى جەردەگى ەمحاناعا بايلانىپ قالمايدى. قازىردەن باستاپ ازاماتتار قاي ۇيدە, قاي پاتەردە تىركەلگەنىنە قاراماستان, كوڭىلدەرى قالاعان ەمحانانى تاڭداۋىنا جول اشىلدى. ال بۇل ءوز كەزەگىندە تەك تىركەلۋ بويىنشا قارايتىن ەمحاناعا باراتىن حالىقتىڭ ءنوپىرىن ازايتىپ, جۇرتتى شارشاتاتىن كەزەكتەردى كەمىتەدى.
وسىعان دەيىن قازاقستان ازاماتى قولايلى ەمحانانى تاڭداپ, قارالۋى قالتاسىنان قاراجات تولەۋ ارقىلى عانا جۇزەگە اسىرىلسا, ەندى جاڭا جۇيە نەگىزىندە ءار پاتسيەنتتىڭ كەلۋىنە ەمدەۋ مەكەمەسى مۇددەلى بولماق.
سوندىقتان كەشەندى تۇردە, بارشانىڭ مۇددەلىلىگىن تۋدىراتىن جۇيەنىڭ بەرەرى مول بولۋى ءتيىس. الەمدىك تاجىريبەدەن اڭعارعانىمىزداي, بۇرىن بۇل جۇيەدەن تىس بولعان مەملەكەتتەر مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى ەنگىزۋىمەن كوپتەگەن ماسەلەنى شەشتى جانە مەديتسينا مەكەمەلەرىن قارجىلىق قولداۋدىڭ ارقاسىندا حالىق دەنساۋلىعىنا قىزمەت ەتەتىن كەڭ تىنىستى جۇيە جۇمىسى جولعا قويىلدى. سول باعىتتا زاڭدارىنا دا الدەنەشە رەت تۇزەتۋلەر, تولىقتىرۋلار مەن وزگەرتۋلەر ەنگىزدى.
ارينە, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ءبىر كۇننىڭ ءىسى ەمەس, ول جۇمىس جىلدار بويى قالىپتاسىپ, جۇرە جەتىلدىرىلە بەرمەك.
بەكسۇلتان تۇتقىشەۆ,
«ۇلتتىق نەيروحيرۋرگيا ورتالىعى» اق ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ ءمامس ءتۇسىندىرۋ بويىنشا توراعاسى
