«وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, ۇلتتىق كوميسسيانىڭ جۇمىس توپتارى ناقتى جوسپارلارىن جاساپ, وسى كۇندەرى جان-جاقتى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. بۇگىنگى وتىرىستا ءبىز وسى ارالىق كەزەڭدە اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ەسەبىن تىڭدايتىن بولامىز», دەدى ءا.جاقسىبەكوۆ.
سودان كەيىن جيىنعا قاتىسۋشىلار «رۋحاني جاڭعىرۋ» قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اۋقىمىندا ورتالىق جانە جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگاندار اتقارعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەلەرىن تالقىلادى. بۇل رەتتە پرەمەر-مينيستر كەڭسەسىنىڭ باسشىسى نۇرلان الدابەرگەنوۆ پەن الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باۋىرجان بايبەك جانە قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى ەرلان قوشانوۆ وتىرىستا نەگىزگى بايانداما جاساعانىن ايتا كەتەيىك.
سونداي-اق, اتقارىلعان جۇمىستىڭ نەگىزگى ناتيجەلەرى, تۇجىرىمدامالىق ۇستانىمدار مەن قىزمەتتى ودان ءارى ۇيىمداستىرۋدىڭ ناقتى شارالارى اياسىندا لاتىن قارپىنە كوشۋ, «جاڭا گۋمانيتارلىق ءبىلىم, «قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىق», «تۋعان جەر», «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى», «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مادەنيەت», «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا تۇلعاسى» جوبالارى بويىنشا جۇمىس توپتارىنىڭ جەتەكشىلەرى ەسەپ بەردى.
تالقىلاۋ بارىسىندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن, ونىڭ ىشىندە ارنايى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى ۇسىنىستار تۇجىرىمدالدى. ءسويتىپ, وتىرىسقا قاتىسۋشىلار باعدارلاماداعى مىندەتتەردى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جوبالىق ۇستانىمدى ەنگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
سونىمەن قاتار, ۇلتتىق كوميسسيا مۇشەلەرىنە «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى بويىنشا ازىرلەنگەن ادىستەمەلىك ماتەريالدار, سونىڭ ىشىندە باق-قا ارنالعان ادىستەمەلىك قۇرال, جوعارى وقۋ ورىندارىنا ارنالعان ادىستەمەلىك ۇسىنىمدار, اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىسى بويىنشا قۇرال, باعدارلاما تۋرالى ماڭىزدى سۇراقتاردىڭ 20 جاۋابى ۇسىنىلدى. وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا بىرقاتار ناقتى شەشىمدەر قابىلدانىپ, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جۇمىس توپتارىنىڭ جەتەكشىلەرىنە تاپسىرمالار بەرىلدى.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن قۇرىلعان ۇلتتىق كوميسسيا قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋدى جانە ەلدىڭ مادەني-گۋمانيتارلىق دامۋىن جان-جاقتى قامتاماسىز ەتۋدى كوزدەيدى. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءساۋىر ايىندا پرەزيدەنت جانىنداعى قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانى قۇرۋ تۋرالى جارلىققا قول قويعان بولاتىن. ال كوميسسيا قۇرامىنا بەلگىلى قوعام قايراتكەرلەرى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, ۇكىمەت مۇشەلەرى, وبلىستاردىڭ, استانا جانە الماتى قالالارىنىڭ اكىمدەرى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەلەرى, عالىمدار, جازۋشىلار, جۋرناليستەر مەن ساياسي پارتيالاردىڭ وكىلدەرى كىرەدى.
جالپى, وتىرىستا قوزعالعان ماسەلەلەر ءالى تالاي تالقىلاۋلارعا وزەك بولاتىنى ءسوزسىز. وسى ورايدا اتالعان جيىننىڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, ۇلتتىق كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ بىرقاتارىن سوزگە تارتقان بولاتىنبىز.
ۇزدىك تۋىندىلاردى ىرىكتەۋ ءۇش كەزەڭنەن تۇرادى
ايدا بالاەۆا, «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مادەنيەت» ارنايى جوباسى بويىنشا جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسى
ءبىزدىڭ جۇمىس توبىمىز قىزمەتىن بەلسەندى تۇردە باستاپ كەتتى. جۇمىس توبىنىڭ قۇرامىنا ەلىمىزدىڭ كورنەكتى تۇلعالارى, قالامگەرلەر, عالىمدار, ونەرتانۋشىلار مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى ەنىپ وتىر.
قازىرگى تاڭدا جوبانى ناقتى جۇزەگە اسىرۋ كەزەڭىنە وتتىك. اتقارىلعان جۇمىستار تۋرالى باياندار بولسام, بۇگىنگە دەيىن ناقتى جۇمىس جوسپارى, جوبانى اقپاراتتىق تۇرعىدا قولدايتىن مەديا-جوسپار ازىرلەندى. ءتيىستى باسقوسۋلار ءوتىپ, نەگىزگى جۇمىس ۆەكتورلارى ايقىندالدى.
العاشقى وتىرىستا باستى 2 قۇجات تالقىلانىپ, قابىلداندى. اتالعان قۇجاتتار بويىنشا زاماناۋي مادەنيەت تۋىندىلارى ىرىكتەلەتىن بولادى. بۇل ەكى قۇجاتتىڭ ءبىرىنشىسى – تۋىندىلاردى ىرىكتەۋ كەزىندە قولدانىلاتىن تالاپ جۇيەلەرى. وندا ۇزدىك شىعارمالاردى ىرىكتەۋ كەزىندە پايدالانىلاتىن 7 ءتۇرلى باعالاۋ تالاپتارى قاراستىرىلعان.
ەكىنشى قۇجات – شىعارمالاردى ىرىكتەۋ ءتارتىبى. شىعارمالاردى 3 كەزەڭ بويىنشا ىرىكتەۋ جوسپارلانىپ وتىر. ءبىرىنشى كەزەڭدە شىعارماشىلىق وداقتار بەكىتىلگەن جانرلار بويىنشا تۋىندىلاردى جيناپ, سول ارقىلى جۇمىستاردىڭ شورت-پاراعى جاسالادى. بۇل جۇمىستى قازىر باستاپ كەتتىك.
ەكىنشى كەزەڭدە شىعارماشىلىق قۇرىلىمدار ۇسىنعان تۋىندىلار جاريالى تۇردە تالقىلانادى. تالقىلاۋلار ارنايى جاسالعان ينتەرنەت-تۇعىرنامالاردا جۇرگىزىلەدى. وعان adebietportal.kz, altynkalam.kz, dalatunes.kz, ikitap.kz, arvest.kz, artumar.kz سىندى ينتەرنەت رەسۋرستاردى پايدالانۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
سوڭعى ءۇشىنشى كەزەڭدە تالقىلاۋدان وتكەن, قاتارى ءبىرشاما ىقشامدالعان شىعارمالارعا جۇمىس توبىنىڭ سەكتسيالارىندا ساراپتاما جاسالادى. ساراپتامانى تانىمال مادەنيەت قايراتكەرلەرى, عالىمدار, ساراپشىلار مەن سىنشىلار جۇرگىزەتىنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. وسى جۇمىستاردان كەيىن ىرىكتەلىپ الىنعان تۋىندىلاردىڭ ءتىزىمى جۇمىس توبىنىڭ جالپى وتىرىسىندا تالقىلاۋعا تۇسەدى. بيىلعى جىلعى قازان ايىنىڭ سوڭىنا قاراي ىرىكتەلىپ الىنعان تۋىندىلاردىڭ ءتىزىمى ۇلتتىق كوميسسياعا جىبەرىلەدى.
بۇگىنگى تاڭدا ىرىكتەلىپ الىنعان جۇمىستاردىڭ ەلىمىزدەگى تانىمالدىق دەڭگەيى, اۆتورلارىنىڭ تانىمالدىعى ساراپتالۋدا. سونداي-اق, كوركەم تۋىندىلاردىڭ وتاندىق جانە شەتەلدىك نارىقتاعى تانىمالدىعى دا ساراپتالاتىن بولادى.
ءتارجىمالاناتىن 7 وقۋلىق تاڭدالدى
ەرلان ساعاديەۆ,ء بىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى
بۇگىنگى تاڭدا قازاق تىلىنە ءتارجىمالاناتىن وقۋلىقتاردى ىرىكتەۋ جونىندەگى جۇمىس توبى قۇرىلدى, ونىڭ قۇرامىندا جوعارى وقۋ ورىندارى مەن عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنىڭ عالىمدارى, قوعام قايراتكەرلەرى, جەتەكشى ساياساتتانۋشى ماماندار بار.
جۇمىس توبىنىڭ العاشقى وتىرىسىندا «جاڭا گۋمانيتارلىق ءبىلىم. قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىق» جوباسىنىڭ اياسىندا وقۋلىقتاردى ىرىكتەۋگە قاتىستى جۇمىس جوسپارى جاسالدى. قازاق تىلىنە اۋدارىلاتىن وقۋلىقتاردى ىرىكتەۋدىڭ ولشەمدەرى بەلگىلەندى.
بىرىنشىدەن, وقۋلىقتار گۋمانيتارلىق پاندەر بويىنشا بولۋى مىندەتتى: تاريح, فيلوسوفيا, ساياساتتانۋ, الەۋمەتتانۋ, پسيحولوگيا, مادەنيەتتانۋ, فيلولوگيا, پەداگوگيكا جانە تۇركولوگيا قامتىلادى. ەكىنشىدەن, بازالىق وقۋلىقتار الەمنىڭ وزىق 100 جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىندا قامتىلۋى ءتيىس جانە ايگىلى باسپالاردىڭ بازاسىندا بولۋى كەرەك.
سونىمەن قاتار, قازاقستاننىڭ جوو قاۋىمداستىعى, ساياساتتانۋشىلار قاۋىمداستىعى, تاريحشىلار قاۋىمداستىعى سىندى ماماندانعان قاۋىمداستىقتار دا تارجىمالانۋعا لايىق دەپ تاپقان وقۋلىقتاردى ۇسىنا الادى. ۇشىنشىدەن, ىرىكتەلىپ الىنعان وقۋلىق 2014 جىلدان بەرگى ۋاقىتتا قايتا باسىلعان, مازمۇنى اۋقىمدى ماتەريالدارعا نەگىزدەلگەن بولۋى كەرەك.
بۇگىنگى تاڭدا, جوو-لاردىڭ ۇسىنىسى بويىنشا 800 اتاۋدان تۇراتىن العاشقى ءتىزىم ءتۇزىلدى. جۇمىس توبى ءتيىستى تالاپتار بويىنشا ىرىكتەۋ جاسايدى. قازىردىڭ وزىندە 7 وقۋلىق تاڭداپ الىنىپ, حالىقارالىق قۇقىق يەلەرىمەن ارادا كەلىسسوز جۇرگىزىپ جاتىرمىز. بۇل 7 وقۋلىقتىڭ 4-ءۋىن بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اۋدارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ناقتىراق ايتار بولسام, ءبىرىنشى اۋدارىلاتىن ءتورت وقۋلىق: «ەكونوميكا پرينتسيپتەرى», «سوتسيولوگيا نەگىزدەرى», «باتىس فيلوسوفياسىنىڭ جاڭا تاريحى» جانە «قۇبىلمالى الەمدەگى سوتسيولوگيا». 2018 جىلدىڭ ناۋرىزىنا دەيىن تاعى 3 كىتاپ ءتارجىمالانادى دەپ جوسپارلانعان.
مەرەيىمىزدى بيىكتەتەتىن باستاما
ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى, مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا ايتىلعان ماسەلەلەردى قوعامىمىز ەرەكشە ىقىلاسپەن قابىلدادى. وندا ايتىلعان ءاربىر جايتتى سانا سارابىنا سالار بولساق, ولاردىڭ بۇگىنىمىز بەن بولاشاعىمىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى ەكەنىن ۇعىنا تۇسەرىڭىز ءسوزسىز.
ەگەر ءبىز قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىن تابىستى جۇزەگە اسىرا بىلسەك, ەلباسىمىز ايتقانداي, قازاقستاننىڭ بولاشاعى مۇلدەم باسقاشا بولادى. ويتكەنى, ءاربىر حالىقتى ونىڭ رۋحاني بايلىعى مەن سانا-سەزىمى قالىپتاستىرادى, جوعارى دەڭگەيگە كوتەرەدى. بۇل باعدارلاما ءبىزدىڭ سانا-سەزىمىمىزدىڭ وسۋىنە, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى باعالاپ, ونى ساقتاۋعا ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزەدى. نەگىزىندە, الەمدىك قوعامداستىق الدىندا ءوزىمىزدىڭ ورەمىزبەن, رۋحاني قۇندىلىعىمىزبەن, جەتكەن جەتىستىكتەرىمىزبەن ماقتانا بىلۋگە ءتيىسپىز.
قازىرگى تاڭدا قازاقستاننىڭ مادەنيەت, سپورت, ونەر سىندى سالالارىندا زور جەتىستىكتەرى بار. باسقانى بىلاي قويعاندا, كۇنى كەشە عانا جاھاندى ونەرىمەن تامسانتقان ديماش قۇدايبەرگەن ۇلى سىندى جاستارىمىزدى ايتىپ ماقتانۋىمىزعا ابدەن بولادى. ماسەلەن, 300 قىتاي جينالىپ الىپ, قازاق تىلىندە «دايديداۋ» ءانىن ورىندادى. بۇل دا ءبىز ءۇشىن ءبىر ماقتانىش.
ايتا كەتەيىن, «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى» جوباسى اياسىندا جاستار ەلىمىزدىڭ تاريحي ورىندارىنا ەكسپەديتسيالار ۇيىمداستىرۋ ۇستىندە. ال مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى بولسا, جاز ايىندا 7 باعىتقا ارنالعان بۇكىل قازاقستاندىق ەكسپەديتسيانى قولعا الۋدا.
جولدىباي بازار,
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
