26 مامىر, 2017

باستى قۇندىلىق – رۋحاني تازالىق

1532 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

«ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن وزگەرە ءبىلۋ كەرەك», دەدى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا. زامان تالابىنا ساي لايىقتى ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن قازىرگى ۋاقىتتاعى جاڭعىرۋدىڭ دا نەگىزگى ماقساتى – وسى.

باستى قۇندىلىق –  رۋحاني تازالىق

جاڭا جاعدايدا جاڭعىرۋعا دەگەن اركىمنىڭ ىشكى ۇمتىلىسى ءبىزدىڭ دامۋىمىزدىڭ ەڭ باستى قاعيداسى بولىپ تابىلادى. بۇل, ەڭ الدىمەن, ادامي وزگەرىسكە قادام جاساۋ, اتا-بابامىز بىزگە امانات ەتىپ قالدىرعان جاقسىلىقتى ىستەرگە قاراي بەت بۇرۋ دەگەن ءسوز. ال ادامنىڭ ساناسى, جان الەمى حال­قىمىزدىڭ رۋحاني داستۇرلەرىنىڭ نە­گى­زىمەن سۋسىنداماسا, جالپىۇلتتىق قا­سيەتتى قۇندىلىقتاردى سىڭىرە المايدى.
وسى تۇرعىدان العاندا, الەمدەگى وزىق ەلدەردىڭ قاتارىنا قوسىلۋعا بەت العان قازاقستان جاستارىنا لايىقتى ۇلگى كورسەتە الۋىمىز بۇگىنگى كۇننىڭ كوكەيكەستى ماسەلەسى ەكەنى ءسوزسىز. «جاستار ومىرگە شىنايى كوزبەن قاراپ, ءوز تاعدىرلارىنا وزدەرى يەلىك ەتە الاتىن ازاماتتار بولۋى ءۇشىن ولارعا ۇلگى ۇسىنۋىمىز كەرەك», دەدى ەلباسى. بۇعان, ەڭ الدىمەن, سانانىڭ اشىقتىعى, جان دۇنيەنىڭ تازالىعى قاجەت. ال جاستاردىڭ جان دۇنيەسى, ساناسى قاشاندا تازا. سول تازا جان دۇنيەگە بولاشاعىمىزدى كور­كەي­تۋگە سەپ بولاتىن تازا ۇلگىلەر نەگىز رە­تىن­دە قالانسا, رۋحاني جاڭعىرۋىمىز ءسوز­سىز جۇزەگە اسادى. ويتكەنى, تاياۋ جىل­­دارعا ارنالعان ناقتى جوبالاردىڭ جۇزەگە اسۋىنا جاستارىمىزدىڭ قازىر جاڭ­­عىرعان جان دۇنيەسى, ساناسى سەبەپ بول­ماق. 
بىراق بۇل قايتكەندە, قالاي جۇزەگە اسپاق؟ مىنە, كوپشىلىكتى تولعاندىراتىن وسى سۇراقتار ەكەنى انىق.
ەلباسى ايتقانداي, بۇل ەڭ الدىمەن, ادامنىڭ تۋعان ەلگە, تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىنەن تۋىندايدى. تۋعان جەرگە دەگەن سەزىم – ەڭ ىستىق سەزىم. بىراق سول ىستىق سەزىمنىڭ ءلاززاتىنا شىن مانىندە جەتۋ ءۇشىن ونىڭ قايتارىمىنىڭ دا سايما-ساي بولعانى ءجون. ماسەلەن, ءبارىمىز دە تۋعان جەردىڭ تازالىعىنا باس يەمىز. ال تۋعان جەردىڭ تازالىعى دەگەنىمىز تەك عيماراتتاردىڭ سالىنۋى مەن اسەم جولداردىڭ توسەلۋى عانا ەمەس, سونداعى ادامداردىڭ جان دۇنيەسىنىڭ تازالىعى. وسى رۋحاني تازالىقتىڭ ءيىسى اڭقىعان اۋىلدىڭ ساۋمال اۋاسىمەن, ادامداردىڭ اقكوڭىل نيەتىمەن, دارحان كوڭىلىمەن, جۇرەكجاردى ءدام-تۇزىمەن – تۋعان ولكەنىڭ كەرەمەتتىگىن, ءتىل جەتپەيتىن قۇندىلىعىن, جانىمىزعا جايلىلىعىن, ەشتەڭەگە ايىرباستاۋعا كەلمەيتىندىگىن ماقتان ەتىپ, جان دۇنيەمىزبەن بەرىلە جاقسى كورەمىز.
ءبىراز تۋعان جەرگە دەگەن ءبىزدىڭ وسى ماحابباتىمىز, سۇيىسپەنشىلىگىمىز, ىنتا-ىقىلاسىمىز وعان ەگىلەتىن ادال داننەن باستالسا ەكەن دەيمىز. ويتكەنى, بۇل اركىمنىڭ ءوز اۋىلىنا بارۋىمەن جانە وندا اتا-باباسىنىڭ ەسكەرتكىشىن تۇرعىزىپ, قولىنان كەلسەك مەكتەپ نەمەسە جول سالۋىمەن عانا بىتپەسە كەرەك. ارينە, تۋعان جەرگە باراتىن ءار ازامات ءوزىنىڭ ماڭدايتەرىمەن تاپقان قارجىسىنا مەشىت, مەكتەپ, بالاباقشا, ت.ب. تۇرعىزىپ, كاسىبىن جۇرگىزۋى ءتيىس ەكەنى ءسوزسىز. بىراق بىرەۋدىڭ كوز جاسىنا قالىپ قامقورلىقپەن الىنعان, ارامدىققا بىلعانعان اقشاعا عيماراتتار تۇرعىزۋ تازالىققا جاتپايدى. ويتكەنى, ونىڭ قابىرعاسىندا بولاشاق جاستارىمىز ەلگە, جەرگە دەگەن شىنايى پاتريوتتىققا تاربيەلەنۋى ءتيىس. سوندىقتان تۋعان جەردىڭ تابيعي تازا, بۇلاقتاي ءمولدىر بولۋىن وسى كەزدەن قامدانعاننىڭ ارتىقتىعى جوق. ال مۇنداي تازالىق تەك ارامدىق, ادىلەتسىزدىك, پايداكۇنەمدىك, كۇندەستىك, كورەالماۋشىلىق جوق جەردە عانا بولادى. سوندا تۋعان جەردىڭ اۋاسى, سۋى, نۋى – ءبارى-ءبارى تەك جاقسىلىقتى عانا بويىنا سىڭىرگەن تابيعي تازا, ءمولدىر رۋحاني قۇندىلىقتاردىڭ نۇرىنان قۇرالاتىندىعىن ايتادى عالىمدار. مىنە, وسىنى كەلەشەك ۇرپاعىمىز بويىنا كۇندە ءزامزام سۋىنداي سىڭىرە بەرسە, ودان تۇبىندە تەك جاقسى ناتيجە شىعاتىنى انىق. 
بۇرىن ءتۇرلى كەسەلدەردەن, كەمشىلىكتەردەن, جات يدەولوگيالاردان بويىن اۋلاق, تازا ۇستاعان اتا-بابالارىمىز قاشاندا قارا قىلدى قاق جارا بىلۋىمەن, شىندىقتى بەتكە ۇستاۋىمەن, ادىلدىكتىڭ تۋىن جەلبىرەتۋىمەن نەبىر داۋ-دامايدى ەڭسەرە العان. وسىنىڭ ءبارى ولاردىڭ بويىندا تاۋ سۋىنداي تازا قۇندىلىقتارىمىزدىڭ جوعالا قويماۋىندا ەدى. ەندەشە, سول قۇندىلىقتار مەن مادەني, رۋحاني دۇنيەلەردى ءبىز تۋعان جەردى ءوسىپ-وركەندەتە وتىرىپ, جاستارىمىزدىڭ بويىنا ەگە ءبىلۋىمىز كەرەك. ويتكەنى, ءبارىمىز دە: ء«بىز جات يدەولوگتاردىڭ اسەرى تۋرالى ايتقاندا, ولاردىڭ ارتىندا باسقا حالىقتاردىڭ بەلگىلى ءبىر قۇندىلىقتارى مەن مادەني سيمۆولدارى تۇرعانىن ەستە ۇستاۋىمىز كەرەك. تيىسىنشە, ولارعا ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىز ارقىلى عانا توتەپ بەرە الامىز», دەپ ەلباسى تۇيىندەگەن ويعا تولىق قوسىلارىمىز حاق. ەندەشە, تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى, وتانعا دەگەن شىنايى ماحابباتتى اركىم ءوزىنىڭ ادالدىعى مەن تازالىعىنان باستايتىن ۋاقىتتىڭ جەتكەنى كۇمانسىز.

الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار