افريكا وداعى ليۆيانىڭ ۇلتتىق وتپەلى كەڭەسىن وسى ەلدىڭ بىردەن-ءبىر زاڭدى بيلىگى رەتىندە تانيتىنىن ءمالىمدەدى. وسىمەن ءبىر مەزگىلدە, افريكالىقتار ليۆيانىڭ جاڭا بيلىگىن وسى ەلدە جۇمىس ىستەيتىن قارا ناسىلدىلەردى قورعاۋعا شاقىردى.
افريكا وداعىنىڭ ۇزاق ۋاقىت مۋاممار كاددافيدىڭ وپپوزيتسياعا قارسىلىعىن قولداپ كەلگەنى بەلگىلى. ءتىپتى, كوتەرىلىسشىلەر ەل استاناسى ءتريپوليدى باسىپ العاننان كەيىن دە اتالعان ۇيىم ۇلتتىق وتپەلى كەڭەستى زاڭدى بيلىك رەتىندە تانۋدان باس تارتقان ەدى. ەندى افريكا وداعىنىڭ باسقالاي تاڭداۋى قالماعان سەكىلدى.
نيۋ-يوركتە يسلام ورتالىعى اشىلدى
كەشە نيۋ-يوركتە يسلام مادەني ورتالىعىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى بولدى. ول 2001 جىلدىڭ 11 قىركۇيەگىندە جاسالعان قانقۇيلى لاڭكەستىك سالدارىنان قۇلاعان بۇكىلالەمدىك ساۋدا ورتالىعىنىڭ قوس مۇناراسى ورىن تەپكەن جەردەن ەكى ورام جەردە ورنالاسقان.
«پارك-51» دەگەن اتاۋ بەرىلگەن يسلام ورتالىعىن قۇرۋ جۇمىستارى ءالى تولىق اياقتالعان جوق. ول ءۇشىن ءالى دە بىرنەشە جىل قاجەت كورىنەدى. ورتالىقتا, اتاپ ايتقاندا, مۇسىلماندار ءۇشىن عيبادات ەتۋ ورنى دا اشىلۋى ءتيىس. بۇل نىسان قۇرىلىسىنىڭ كەزىندە اقش-تا كوپتەگەن نارازىلىق تۋعىزعانى دا بەلگىلى. بىراق پاراسات بيىگى باسىم تۇسكەنى بايقالادى.
بۇرىنعى پرەزيدەنت وپات بولدى
اۋعانستاننىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى بۋرحانۋددين رابباني وپات بولدى. ونى جانكەشتى-لاڭكەس جارىپ جىبەردى دەگەن اقپارات تارادى. جانكەشتى جارىلعىشتى ءوزى وراعان سالدەسىنىڭ ىشىنە جاسىرىپتى.
كابۋل كريمينالدى پوليتسياسىنىڭ باستىعى موحاممەد زاحير راببانيدىڭ قازا تاباتىن 20 قىركۇيەك كۇنى «تاليبان» قوزعالىسىنىڭ ەكى وكىلىمەن كەلىسسوز جۇرگىزگەنىن كولدەنەڭ تارتىپ وتىر. جانكەشتى-لاڭكەس سونىڭ بىرەۋى بولىپ شىققان. قۇرباندىعىنا جاقىنداپ كەلگەن ول بومبانى ىسكە قوسسا كەرەك. جارىلىس سالدارىنان راببانيدىڭ ورىنباسارى مەن ەل پرەزيدەنتى حاميد كارزايدىڭ كەڭەسشىسى جارالانىپتى.
قىلمىسكەرلەردەن سۇحبات الۋعا قارسى
قىرعىزستان پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتى, «اتا-مەكەن» پارتياسىنىڭ سەركەسى ومىربەك تەكەباەۆ جەرگىلىكتى باق-تاردى ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتار باسشىلارىنان ءجيى-ءجيى سۇحبات الاتىندارى ءۇشىن ولارعا سىن ءتۇيرەۋىشىن قادادى.
ونىڭ پىكىرىنشە, ەگەر جۋرناليستەر مۇنداي جاريالانىمدارىن وزدەرى توقتاتپاسا, قىلمىستىق بەدەلدىلەرمەن سۇحباتقا رەسمي تىيىم سالىناتىن بولادى. تەكەباەۆ سونداي-اق مۇنداي تىيىم سالۋلاردىڭ شەتەلدەردە قولدانىلاتىنىن قاپەرگە سالدى. «اتا-مەكەن» سەركەسى بۇعان دەيىن «قىلمىستىق مادەنيەتتى ناسيحاتتاۋعا» قاتىستى قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك قولدانۋدىڭ باستاماشىسى بولعان ەدى.
ءبىر اينالدىرعاندى شىر اينالدىرادى
كەشە جاپونيانىڭ حونسيۋ ارالىنىڭ شىعىس جاعالاۋىندا داۋىل «سايران» سالدى. سيدزۋوكا پرەفەكتۋراسى تابيعي اپات سوققىسىنىڭ استىندا قالدى. ءتورت جەرگىلىكتى تۇرعىن كوز جۇمسا, ەكەۋى ءىز-ءتۇزسىز جوعالىپ كەتكەن.
جالپى, وسى اپتانىڭ باسىنان بەرى حونسيۋ ارالىندا جاڭبىر نوسەرلەتىپ تۇر. جاڭبىردىڭ سالدارىنان بىرنەشە وزەن ارناسىنان اسىپ, جولداردى بۇزعان. داۋىل سوعار الدىندا 1,3 ميلليون تۇرعىنعا قاۋىپتى اۋماقتاعى ءوز ۇيلەرىن تاستاپ شىعۋ ۇسىنىلىپتى. سوڭعى دەرەكتەر بويىنشا, 900 ءۇي توپان سۋدىڭ استىندا قالعان. مەتەورولوگتاردىڭ بولجاۋلارى بويىنشا, «روكە» تايفۋنى سولتۇستىك-شىعىس باعىتىنا جىلجيتىن كورىنەدى.
ۇندىستانداعى ءزىلزالا سالدارى اۋىر
ءۇندىستاننىڭ سولتۇستىك-شىعىسىنداعى سيككيم شتاتىندا قۋاتى ايتارلىقتاي جەر سىلكىنىسى تىركەلدى. ءزىلزالانىڭ ەپيتسەنترى نەپال مەن تيبەت شەكاراسىندا ورنالاسىپتى. تابيعي اپات سالدارىنان كەم دەگەندە 130 ادام وپات بولعان.
كوز جۇمعانداردىڭ باسىم بولىگىن بۋتان, باتىس بەنگاليا, بيحار جانە دجارحاند شتاتتارىنىڭ تۇرعىندارى قۇراپ وتىر. جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ ايتۋلارىنا قاراعاندا, 40 شاقتى جۇمىسشى سيككيمنىڭ سولتۇستىگىندەگى لاچەن تاۋلى وزەنىندە سۋ ەلەكتر ستانساسىن سالىپ جاتقان الاڭدا وپات بولۋى مۇمكىن. ال ءزىلزالانىڭ قۋاتى 6,8 باللدى قۇراعان.
قىسقا قايىرىپ ايتقاندا:
*لاتۆيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ينەسيس فەلدمانيس ەلدە تۇراتىن لاتىش ۇلتىنان ەمەستەردىڭ بارلىعى وزدەرىن «باسقىنشىلاردىڭ ۇرپاقتارىمىز» دەپ مويىنداۋلارى كەرەك ەكەنىن مالىمدەدى. *گوللانديانىڭ استاناسى امستەردام قالاسىندا سارسەنبىگە قاراعان ءتۇنى سوت عيماراتى جانىندا جارىلىس جاسالدى. عيماراتتىڭ ءۇش قاباتى زارداپ شەكسە, جەتىنشى قاباتقا دەيىنگى بولمەلەردىڭ تەرەزەلەرى شاعىلعان. زارداپ شەككەندەر جوق. *روساۆياتسيا «ياك-سەرۆيس» اۋە كومپانياسىنىڭ ليتسەنزياسىن كەرى شاقىرىپ الدى. اتالعان اۋە كومپانياسىنىڭ ياك-42 ۇشاعى ياروسلاۆل قالاسىنىڭ ماڭىندا اپاتقا ۇشىراپ, ونىڭ بورتىنداعى ادامداردىڭ بارلىعى دەرلىك وپات بولعانى بەلگىلى. *كەشە ەرتەڭگىسىن سۋحۋميدەگى كودورسك شوسسەسىندە بيزنەسمەن ارسەن بجەكشيەۆ مىنگەن «مەرسەدەس» جەڭىل كولىگىنە جاسىرىلعان جارىلعىش قۇرال ىسكە قوسىلعان. كاسىپكەر وقيعا ورنىندا كوز جۇمسا, جانىنداعى زايىبى كوپتەگەن جاراقاتىمەن اۋرۋحاناعا جەتكىزىلگەن.ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.
