عالىمدىق – ۇلكەن ماقسات ناتيجەسى

«ءبىزدىڭ باقىتىمىزدىڭ وننان توعىزى دەنساۋلىعىمىزعا بايلانىستى» دەمەي مە, نەمىس ويشىلى ا.شوپەنگاۋەر. دەنساۋلىعى ناشار ادامعا تابىس تا, بايلىق تا, ماراپات تا, مانساپ تا قاجەت بولماي قالادى. ويتكەنى ول مازاسىز تىرلىك كەشىپ, ەڭ باستى بايلىعىنان ايىرىلعان جان. شىنىندا, تابيعاتتىڭ ەڭ قىمبات جەمىسى – دەنى ساۋ ادام. ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا تالاي تاجىريبەلى, دارىندى, جاڭاشىل, ءبىلىمدى كاسىبي ماماندار قىزمەت ەتىپ ءجۇر. ولاردىڭ اراسىندا اكەلى-بالالى دارىگەرلەر دە بار. سولاردىڭ ءبىرى ءادىلجان ءالبازاروۆ. ونىڭ العاشقى ۇستازى, كەڭەسشىسى, باعىت بەرۋشىسى, تاجىريبەسىمەن ءبولىسۋشى ءوز اكەسى توراكالدىق حيرۋرگ باۋىرجان ءالبازاروۆ. حيرۋرگيا سالاسىنىڭ ىشىندەگى سان تارماقتى باعىتتاردى زەرتتەي كەلە ول توراكالدى (لاتىن سوزىنەن اۋدارعاندا «كەۋدە كلەتكاسى» ماعىناسىن بەرەدى) حيرۋرگيامەن اينالىسۋدى قالادى. بۇل باعىت ەلىمىزدىڭ مەديتسيناسىنداعى ەندى-ەندى كۇش الىپ دامي باستاعان باعىتتاردىڭ ءبىرى. ءادىلجان 2000 جىلى س.د.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىن تامامداعان كەزدە بۇل سالادا مامانداردىڭ جەتكىزىلىكسىز بولعانى دا راس. استاناداعى «ۇلتتىق عىلىمي مەديتسينالىق ورتالىقتىڭ» كارديولوگ دارىگەرى ءادىلجان ءالبازاروۆ ءارتۇرلى جۇرەك اقاۋلارىنا قان جولى تەتىگىن ورناتۋ, ارقيلى فورماداعى جۇرەك كەسەلدەرىن حيرۋرگيالىق ەمدەۋ, قولقا قاقپاقشاسى مەن نەگىزدەرىن قايتا جاساۋدا بىرنەشە وپەراتسيالاردى ءساتتى جاساعان مامان. بۇل جەتىستىككە ول تالاي ىزدەنىستەرمەن جەتىپ وتىر. اقش-تىڭ مەريلاند ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىلىم جەتىلدىرىپ كەلگەن سوڭ, ءالى دە مەديتسينا عىلىمى سالاسىندا الماق اسۋلارى بار ەكەنىن ءتۇسىندى. ءسويتىپ, ول 2003-2007 جىلدارى ماسكەۋدىڭ ا.ن.باكۋلەۆ اتىنداعى جۇرەك-قان تامىرلار عىلىمي حيرۋرگيا ورتالىعىندا اسپيرانتۋرادا وقىپ, مەديتسينا عىلىمىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور م.م.الشيبايادا كانديداتتىق ەڭبەگىن قورعاپ شىقتى. بۇل جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەتىن, ادام بويىنداعى ەڭ كۇردەلى دە, ماڭىزدى جۇرەكتىڭ دارىگەرى بولۋعا دا وزىڭە سەنىمدىلىك قاجەت. «تابىستىڭ ءبارى بايلىققا اكەلمەيدى. بايلىقتى باسىڭداعى جيناعان ءبىلىمىڭ دەپ تۇسىنەمىن. ونى ەشكىم تارتىپ تا, ۇرلاي دا المايدى», - دەدى دارىگەر. ءادىلجاننىڭ ارىپتەس وننان اسا شاكىرتتەرىنىڭ بىرقاتارى ايماقتاردا كارديوورتالىقتاردىڭ جەتەكشىلەرى. «مەن ءۇشىن قىزمەتىڭە ادالدىق, ەڭبەككە قابىلەتتىلىك, جاۋاپكەرشىلىك وتە ماڭىزدى», - دەيدى دارىگەر. ءادىلجان بالا كەزىندە كوسموناۆت بولىپ, شەكسىز عالامعا ساياحاتتاۋدى ارماندادى. وسە كەلە اكەسى سەكىلدى دارىگەر بوپ, اينالاسىنداعى ادامدارعا كومەكتەسۋدى ماڭىزدى دەپ ءتۇسىندى. بوس ۋاقىتىن دۇنيەجۇزى تاريحىن وقىپ, تانۋ قىزىعۋشىلىعىنا ارنايدى. ال ارمانىنا كەلسەك, ول دا ىزگىلىككە نەگىزدەلىپتى. بولاشاقتا جۇرەك كەسەلدەرىن ەمدەۋگە جاردەمدەسەتىن قور اشىپ, قايىرىمدىلىق ءىس-شارالارىمەن اينالىسۋ... كۇردەلى دە وزەكتىلىگى ءاردايىم جوعارى سالادا وزىنە دەگەن سەنىممەن قىزمەت ەتىپ جۇرگەن ءادىلجان ءالى تالاي جۇرەكتەردى ەمدەمەك. ماقالا «100 تابىس تاريحى» ۇلتتىق جوبا اياسىندا ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا «الەم» ۆولونتەرلىقورتالىعىمەن دايىندالعان. ايان ءابدۋالي