ەڭسەسى بيىك ورتالىق

كونەكوزدەردىڭ ايتۋىنشا, ەرتەرەكتە جاۋىرتاۋ اتالعان كەزەڭدە قويىن قۇرتتاپ, ايرانىن ۇرتتاپ كۇن كەشكەن بابالارىمىز كەيىن سول جەردە تەمىرتاۋ سىندى ايدىك قالا پايدا بولارىن, بولاتتان بۇلاق اعىزىپ, الەمگە ايگىلەنەر الىپ كومبينات تۇرارىن قايدان ءبىلسىن. بىراق سولاي بولدى, تاريحقا سولاي تىركەلدى. سول كومبيناتتا ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەڭبەك جولىن باستاپ, قۇرىشتاي سۋارىلىپ, بولاتتاي بەكىپ شىققانى امبەگە ايان. ەلباسىنىڭ ۇلكەن ومىرگە قانات قاعۋىنا تۇعىر بولعان تەمىرتاۋ مەن قاراعاندىنىڭ حالقى مۇنى ءاردايىم ماقتان تۇتادى. بولاشاق پرەزيدەنتتىڭ ءبىلىم العان, ەڭبەك ەتكەن ورىندارىنداعى مۇراجايلار ءوز الدىنا, تەمىرتاۋدا وسىدان بەس جىل بۇرىن اشىلعان تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ تاريحي-مادەني ورتالىعى دا – ەلباسىنىڭ ەل ءۇشىن جاساعان ەرەن ەڭبەكتەرىنە دەگەن ۇلكەن قۇرمەت. تەمىرتاۋعا ارنايى سوقپاسا دا, ۇستىمەن ءجۇرىپ وتكەن كەز كەلگەن جولاۋشىنىڭ كوزىنە سونادايدان شالىنىپ, اسەم تۇرقىمەن سۇيسىنتەتىن ورتالىق عيماراتى تۋرالى ءباسپاسوز بەتىندە كوپ نارسە ايتىلا قويعان جوق. ياكي, وندا نە بارىن, مەكەمەنىڭ ناقتى نەمەن شۇعىلداناتىنىن بىلە قويمايتىن وتانداستارىمىز دا بار. سول ءۇشىن دە ءبىز جاقىندا وسى شاڭىراقتا ارنايى بولىپ, «تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ تاريحي-مادەني ورتالىعى» كمقك-نىڭ ديرەكتورى سايدا جامانتايقىزى سارگيزوۆامەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك. – كوپشىلىك تەمىرتاۋدا تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ تاريحي-مادەني ورتا­لى­عى بارىن بىلگەنىمەن, مەكەمەنىڭ ىشكى دۇنيەسىنەن بەيحابار. وقىرمان ءۇشىن عي­مارات ءىشىن ءبىر شولىپ شىقساق. – بۇل ورتالىق 2011 جىلدىڭ 22 قارا­شا­سىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ قا­تى­­سۋىمەن اشىلعانىن بىلەسىزدەر. كوپ سا­­لالى قىز­مەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن يەلى­گى­مىزدە جالپى كولەمى 4560 شارشى مەتر ءۇش قاباتتى عيماراتىمىز بار. عيما­رات­تىڭ شىعىڭقى ىرگە قاباتىندا قور ساق­تاۋ قوي­مالارى, قايتا قالپىنا كەلتىرۋ شە­بەر­­حانالارى, ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق قۇ­رىلىمدار, ۇيىرمەلەرگە ارنالعان جانە تۇرمىستىق بولمەلەر ورنالاسقان. ءبىرىنشى قاباتتا مادەني-كوپشىلىك جانە قوعامدىق-ساياسي ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە بەيىمدەلگەن زالدار بار. 144 ورىندىق كينو-لەكتسيا زالىندا دارىستەر, حالىقتىق ءداستۇرلى, وپەرالىق جانە سيمفونيالىق جانرداعى كونتسەرتتەر, فورۋمدار مەن ماجىلىستەر وتكىزىلىپ, بەينەفيلمدەر كورسەتىلەدى. پروەكتورلار جانە اۋديوبلوكتار­­مەن جابدىقتالعان 80 ورىندىق ءماجىلىس زا­لى عىلىمي كونفەرەنتسيالار, سەزدەر, جينالىستار, سونىمەن بىرگە, مەملەكەت­تىك باعدارلامالار, ۇلتتىق جانە الەم­­دىك مادەنيەتتى ناسيحاتتايتىن ءىس-شارالار­دى وتكىزۋگە ارنالعان. ال 30 ورىندىق كىشى ءماجىلىس زالىندا دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىستارى, كەزدەسۋلەر مەن سۇحباتتار ۇيىمداستىرىلادى. وقۋ زالى بار كىتاپحانادا قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى­نىڭ ءومىرى مەن قىزمەتى تۋرالى تولىق اقپارات بەرەتىن كىتاپتار جيناقتالعان. سونىمەن بىرگە, كىتاپحانا قورىندا ن.ءا.نازارباەۆتىڭ تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ قۇ­رى­لۋى, قالىپتاسۋى جانە دامۋ جول­­دا­رىن اشىپ كورسەتكەن اۆتورلىق كى­تاپ­­تارى بار. كىتاپحانا قورى ءاردايىم جا­ڭا كىتاپتارمەن, مەرزىمدى باسپاسوزبەن تو­لىقتىرىلىپ وتىرادى. بۇل جەردە جي­ناق­تالعان ادەبيەتتەر قازاقستاننىڭ جاڭا تاريحىن ۇيرەنۋگە, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ تۇلعاسىنىڭ قازاق­ستاندىق مەملەكەتتىلىكتى قۇرۋداعى رولىنە قاتىستى عىلىمي جۇمىستار دايىن­داۋعا پايدالانىلادى. ورتالىقتىڭ كوركەمسۋرەت گالەرەياسىندا قازاقستان سۋرەتشىلەرىنىڭ بەينەلەۋ ونەرىنىڭ ءار ءتۇرلى باعىتىنداعى كورمەلەرى ۇيىمداستىرىلادى. ەكىنشى قاباتتا ەكسپوزيتسيالىق زالدار ورنالاسقان. بۇل جەردە ەلباسى­نىڭ تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ قالىپتاسۋىن­دا­عى ءرولىن اشىپ كورسەتەتىن «تاۋەلسىز قازاقستان», «ءوز زامانىنىڭ پەرزەنتى», «تۇل­عا­نىڭ ەرەن قابىلەتى» «قازاقستاننىڭ قۇ­رىش كەلبەتى», «ۋاقىت اعىمىندا», «قازاقستان جولى» دەپ اتالاتىن ارنايى التى زال جۇمىس ىستەيدى. ەكسپوزيتسيالىق زالدار زاماناۋي شىعارماشىلىق جانە تەحنيكالىق جەتىس­تىك­­تەر كومەگىمەن جابدىقتالعان. ءار زال­داعى كورنەكىلىك ماتەريالدارعا قوسا, 30 ەلەكتروندى اقپاراتتىق تاچ-سكرين ەكران­دى دۇڭگىرشەكتەرى جۇمىس ىستەيدى. ولار­دىڭ كومەگىمەن جادىگەرلەر تۋرالى نەعۇرلىم مول اقپارات, قوسىمشا فوتوقۇجاتتىق ماتەريالدار, بەينەباياندار الۋعا بولادى. – ورتالىق عيماراتىنىڭ ءىشى-سىرتى مارتەبەلى اتاۋىنا لايىق ەكەن. مەكەمە رەتىندە العا قويعان ماقسات-مىندەتتەرىڭىز دە وسال بولماسا كەرەك؟ – تاريحي-مادەني مۇرانى ساقتاۋ, ۇيرەتۋ جانە تانىتۋمەن شۇعىلداناتىن الەۋمەتتىك ينستيتۋت بولىپ ەسەپتەلەتىن ورتالىقتىڭ نەگىزگى ماقساتى – حالىقتىڭ باسەكەگە قابىلەتتى مادەني ەرەكشەلىگىن قالىپتاستىرۋ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ ءومىرى مەن قىزمەتى ارقىلى تاۋەلسىز قازاقستان مەن قازاقستان ماگنيتكاسىنىڭ قۇرىلۋ, قالىپتاسۋ جانە دامۋىن اشىپ كورسەتۋ. تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ تاريحي-مادەني ورتالىعى ءوز قىزمەتى شەڭبەرىندە شەشەتىن مىندەتتەر – ۇلت كوشباسشىسىنىڭ ءومىرى مەن قىزمەتى ۇلگىسىندە ازاماتتاردىڭ, اسىرەسە جاستاردىڭ رۋحاني-ادامگەرشىلىك باعدارىن, جاڭا قازاقستاندىق پاتريوتيزم مەن تۇراقتى قۇندىلىقتار جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ; قازاقستان حالقىنىڭ ۇلت­تىق ەرەكشەلىكتەرىن ساقتاۋ مەن ولاردىڭ ءۇي­لەسىمدى قارىم-قاتىناسى نەگىزىندە ءبۇ­كىلقازاقستاندىق مادەني كە­ڭىس­تىكتى دامىتۋ; قازاقتىڭ ۇلتتىق مادە­نيەتىن الەمدىك مادەني كەڭىستىككە بويلاتۋ, قا­زاق­ستاننىڭ تاريحي-مادەني مۇراسىن ءوز ەلى­مىزدە دە, شەت ەلدەردە دە دارىپتەۋ; مەم­لەكەتتىك «ماڭگىلىك ەل» باعدارلاماسى بويىنشا تاريحي-مادەني مۇرالاردى ساقتاۋ مەن ناسيحاتتاۋ; قازاقستاندا تۋريزم سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن تاريحي-مادەني كەڭىستىكتى كەڭىنەن پايدالانۋ. – ورتالىقتىڭ ماقسات-مىندەتتەرى ايقىن, ەندى سولاردى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا اتقاراتىن جۇمىستارىڭىز قانداي؟ – ءوز قىزمەتىمىزدىڭ بارىسىندا ءبىز نەگىزىنەن بىرنەشە ناقتى ۇستانىمعا سۇيەنەمىز. ياعني, وتاندىق مادەنيەتتىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرىن انىقتايتىن ۇلتتىق مادەني مۇرا باستى نازاردا بولۋى شارت. مادەنيەتتىڭ الەۋمەتتىك دامۋدىڭ قۋاتتى قۇرالى, العا باسۋدىڭ العىشارتى ەكەنىن مويىنداعان ابزال. ەلىمىزدە 130-دان اسا ۇلت پەن ۇلىستىڭ وكىلدەرى تۇرادى دەسەك, سولاردىڭ ءتول مادەنيەتى مەن داستۇرلەرىن قۇرمەتتەي, قولداي بىلگەنىمىز ورىندى. باسەكەگە قابىلەتتى مادەني ورتانى قالىپتاستىرۋ جولىندا ورتالىقتى باس­قارۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ, ەلىمىزدىڭ عى­لىمي-تاريحي جانە ءبىلىم بەرۋ كەڭىس­تىگى­نە ەنۋ, عىلىمي باعدارلامالارىن ءجۇ­زە­­گە اسىرۋ ماسەلەلەرىن قولعا الدىق. ور­تا­­لىقتىڭ قىزمەتىندە اقپاراتتىق جانە يننو­­ۆاتسيالىق تەحنولوگيالار كەڭىنەن قول­دانىلادى. قازاقستاننىڭ مادەني كلاستەرلەرىن قالىپتاستىرۋعا اتسالىسىپ كەلەمىز. ورتالىقتىڭ نەگىزگى اتقاراتىن قىز­مەت­تەرى مەن مىندەتتەرىن ورىنداۋدى وسىن­دا ارنايى قۇرىلعان عىلىمي-زەرت­تەۋ, ەكسكۋرسيالىق-بۇقارالىق, ەكس­پو­زي­تسيالىق-كورمە جانە اكىمشىلىك-شارۋا­شى­لىق بولىمدەرى جۇزەگە اسىرادى. – الدىڭعى ەكى ءبولىمنىڭ جۇمىس باعىتتارىنا كەڭىرەك توقتالساڭىز. – عىلىمي-زەرتتەۋ ءبولىمى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ مەملەكەتىمىزدى قۇرۋ, قالىپتاستىرۋ جانە دامىتۋ جولىن­داعى ۇلەسىن ايقىندايتىن عىلىمي جانە ىزدەس­تىرۋ-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى. ءبولىم وسى باعىتتا كونفەرەنتسيالار مەن سەمينارلار ۇيىمداستىرىپ, وتكىزىپ تۇ­رادى, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمەن تى­عىز بايلانىستا جۇمىس ىستەيدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان حالقىنا ءار جىلعى جولداۋىن تالقىلاۋ مەن ناسيحاتتاۋ بويىنشا ءبولىم رەس­پۋب­ليكالىق جانە وبلىستىق مەم­لە­كەت­تىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ وتكى­زىلەتىن نازارباەۆ وقۋلارىن ۇيىم­داس­تى­رۋعا جاۋاپتى. ءبولىم, سونىمەن قاتار, مەم­لە­كەتتىك مەرەكەلەرگە جانە ەلى­مىز­دىڭ ءومىرى­ندەگى باسقا دا كورنەكتى وقي­عال­ارعا ارنال­عان قوعامدىق-ساياسي جانە مادە­ني-بۇقارالىق ءىس-شارالاردى ۇيىم­داس­تىرادى. ورتالىقتىڭ رەسمي سايتىن (www.firspresident.kz) اقپاراتتىق تۇرعى­دان قامتاماسىز ەتەتىن دە وسى ءبولىم. ورتا­ل­ىقتىڭ سايتىنا سىلتەمە قازاقستان رەس­پۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ رەسمي سايتىن­داعى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جەكە پاراق­شاسىندا (http://personal.akorda.kz/) ورنالاستىرىلعان. ال ەكسكۋرسيالىق-بۇقارالىق جۇ­مىس­تار ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ورتا­لىققا ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماق­تا­رى مەن شەت ەلدەردەن كەلۋشى قوناقتاردى قابىل­دايدى, ورتالىقتىڭ ەكسپوزيتسيالىق زالدارى بويى­نشا ەكسكۋرسيالار وتكىزەدى. سونىمەن قاتار, ءبولىم وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر ءۇشىن ونلاين-ساباقتار, ونلاين-كونفەرەنتسيالار مەن دوڭگەلەك ۇستەلدەر ۇيىمداستىرادى. مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالار ءۇشىن ەلىمىز بەن تۋعان ولكەنىڭ تاريحىن ۇيرەنۋ بويىنشا دۇنيەتانىمدىق ءىس-شارالار وتكىزۋ قاراستىرىلعان. 1 جەلتوقسان – قازاقستان رەسپۋبلي­كا­سىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى كۇنى. تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ تاريحي-مادەني ورتالىعى بولعاندىقتان, بۇل – ەڭ الدىمەن بىزگە قاتىستى مەرەكە. بۇل كۇنى بىزگە كەلەتىن قوناقتاردىڭ اسا كوپ بولاتىنى ايتپاسام دا تۇسىنىكتى, سوندىقتان جۇمىسىمىز قاۋىرت. وسى كۇنى تەمىرتاۋعا جولى تۇسكەن اعايىنعا ەسىگىمىز اشىق. – اڭگىمەڭىزگە راحمەت. اڭگىمەلەسكەن قايرات ءابىلدينوۆ, «ەگەمەن قازاقستان» قاراعاندى وبلىسى, تەمىرتاۋ قالاسى