16 قىركۇيەك, 2011

تاس تا بىلىكتىلىكپەن وڭدەلەدى

532 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن
ەلباسىنىڭ جولداۋىندا بەلگىلەنگەن ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنا سايكەس جەتىسۋ وڭىرىندە ءبىر­قاتار ورەلى ىستەردىڭ جۇزەگە اسىرىلعانىن اتاپ وتكەن ورىندى. وسى ورايدا جامبىل اۋدا­نىندا بيىل 2 جوبا ىسكە اسىرىلماقشى. اتاپ ايتقاندا, «كۇرتى» جانە «جەڭىس-2006» سەرىكتەستىكتەرى ماقساتتى جۇمىستارعا ەرەكشە دەن قويعان. تەمىرجول سەلولىق وكرۋگىندەگى «كۇر­تى» سەرىكتەستىگى گرانيت وڭدەۋ تسەحىنىڭ جاڭا جوباسىن ەنگىزدى. ۇجىم ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى قۇرمەتىنە جوبا قۇرىلىسىن اياق­تاۋ­دى جوسپارلاعان. ونىڭ قۋاتتىلىعى جى­لىنا 480 ملن.تەڭگەنى قۇراپ, 10 مىڭ شارشى مەتر گرانيت ونىمدەرىن وندىرەتىن بولادى. سونىمەن قاتار «كۇرتى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ مەنشىگىندە گرانيت وندىرەتىن ارنايى كارەر بار. قازىرگى ۋاقىتتا جوبا باسشىلارى «بيز­نەستىڭ جول كارتاسى- 2020» باعدارلاماسىنىڭ جاڭا باستامالارىن قولداۋ اياسىندا جالپى سوماسى 300 ملن.تەڭگەنى قۇرايتىن نەسيە الۋ ءۇشىن قۇجاتتارىن «حالىق بانكى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ قاراۋىن ۇسى­نىپ, ماسەلەنىڭ ءتۇيىنىن شەشۋگە ۇمتىلعان. اۋداندا سونىمەن قاتار «جەڭىس-2006» جاۋاپكەرشىلىگى شەك­تەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ بالىق وڭدەۋ زاۋىتىن وبلىستىق ين­دۋس­تريالاندىرۋ كارتاسىنا ەنگىزۋ جۇمىستارى دا قاتار جۇرگىزىلۋدە. اۋدان ەكونوميكاسى جىل ساناپ دامۋ ۇستىندە. نەگىزگى كاپي­تالعا تارتىلعان ينۆەستيتسيا وسى جىلدىڭ وتكەن مەرزىمىندە 8 ملرد. 160 ملن. 201 مىڭ تەڭ­گەنى قۇراپتى. ال جەكە قارجى­لار ەسەبىنەن تارتىلعان ينۆەستيتسيا 900 ملن. 634 مىڭ تەڭگە, شەتەل ينۆەستورلارى قار­جى­سى 5 ملرد. 585 ملن. 603 مىڭ تەڭگە بولعان. نەگىزگى كاپيتالعا تارتىلعان ينۆەستي­تسيانىڭ 68 پايىزىن شەتەل ينۆەستورلارى مەن قىتاي گاز قۇبىرىنا تارتىلعان ينۆەستيتسيا قۇراعان. قازىرگى تاڭدا اۋدانعا ينۆەستيتسيا تارتۋ جۇمىستارى قىزۋ جالعاسىپ وتىر. يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باع­دار­لا­ماسىنا سايكەس, وتكەن جىلى سامسى سەلولىق وكرۋگىنە قاراستى قوپا بەكەتىنە ور­نالاسقان «Taskom-KZ» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ تابيعي تاستاردى وڭدەۋ زاۋىتى ىسكە قوسىلىپ, بۇل جوبانىڭ جالپى قۇنى 1 ملرد. 927 ملن. 900 مىڭ تەڭگە بولدى. قۋاتتىلىعى بويىنشا مۇندا جىلىنا 130 مىڭ شارشى مەتر گرانيت, 180 مىڭ شارشى مەتر ءمارمار ونىمدەرى وڭدەلەدى. جوبا وب­لىستاعى وڭىرلىك يندۋستريالاندىرۋ كارتا­سىنا ەنگىزىلگەندىكتەن, تۇراقتى باقىلاۋعا الىنعان. قازىر اۋداندا جۇرگىزىلەتىن قۇرىلىس جۇمىستارىنا زاۋىتتىڭ دايىن ونىمدەرىن پايدالانۋ ماسەلەسى قاراستىرىلۋدا. وسى جۇمىستاردىڭ بارىسىمەن جەتە تا­نىسۋدى كوزدەپ, اۋدان ەكونوميكاسىنىڭ ءبىر قوزعاۋشى كۇشى سانالاتىن قوپاداعى زاۋىتقا ارنايى بۇرىلعانبىز. ساپار ساتىندە ءتۇي­گە­نىمىز, جامبىل وبلىسىنداعى قياقتى, جەلتاۋ, جالعىز, الماتى وبلىسى, جامبىل اۋدا­نىنداعى كۇرتى كەن ورىندارىنان الىناتىن تراۆەرتين, گرانيت تاستار تەمىر جولمەن دە, اۆتوماشينامەن دە وسى زاۋىتقا ۇزدىكسىز كەلىپ جاتادى ەكەن. «قازگرانيت» كورپوراتسياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن 2007 جىلى سالىنا باس­تاعان «Tascom-KZ» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى وسىدان ەكى جىل بۇرىن ءوزىنىڭ العاشقى ونىمدەرىن تۇتىنۋشىعا ۇسىنسا, سودان بەرى گرانيتتىڭ 4 تۇرىنەن وننان استام دەكوراتيۆتى دايىن ءونىم ازىرلەنەدى. ولار نەگىزىنەن قۇرىلىس نىساندارىن ءار­لەۋگە, قاپسىر­مالاۋعا پايدالانىلىپ وتىر. ماسەلەن, ۇزىندىعى – 60, ەنى – 30, قالىڭدىعى  2 سانتيمەترلىك تاقتا گرانيتتىڭ ءبىر بۋماسىندا 28,8 شارشى مەتر دايىن ءونىم شىعارىلادى. بۋمانىڭ سالماعى – 1,555 توننا. تراۆەرتين بۇدان جەڭىلدەۋ. ارينە, تاق­تالاردىڭ مولشەرى تاپسىرىس بەرۋشىنىڭ قا­لاۋىنا قاراي ءارتۇرلى پىشىندە دايىندالادى. يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باع­دار­لاماسىنا ەنگەن كاسىپورىن جىلىنا 130 مىڭ شارشى مەتر گرانيت, تۋرا وسىنشا تاۆەرتين ونىمدەرىن وڭدەپ, ايناداي جالتىراتا تەگىستەپ قاراعاندى, تاراز, تالدىقورعان, ال­ماتى قالالارىنا جونەلتەدى. سونىمەن بىرگە, كورپوراتسيانىڭ قياقتىداعى «ال-باسار» ءوندىرىسى جول جيەگىن كومكەرەتىن تاستار مەن ەدەنگە, الاڭعا توسەلەتىن كەسپە تاستاردى شىعارۋمەن اينالىسادى. قازىر قوپاداعى زاۋىتتا ءبىر اۋىسىمدا 3 وپەراتور, بارلىعى ونداعان ادام جۇمىس ىستەيدى. تاۋلىگىنە ءۇش اۋىسىمدا تولاسسىز ءونىم شىعاراتىن كاسىپورىن جۇمىسشىلارىنىڭ 70 پايىزعا جۋىعى قوپا بەكەتىنىڭ تۇرعىندارى. قالعانى ۇزىناعاشتان, اقتەرەك پەن بەرىكتاستان, ءتىپتى سوناۋ مەركەدەن كەلەتىن, وسى سالاعا بار ىقىلاسىمەن دەن قويعان ماماندار. ميلليونداعان ەۋروعا ساتىپ الىنعان تاس وڭدەي­تىن «PEDRINI» اتتى قون­دىرعى يتاليانىكى, باعدار­لاماسى كومپيۋتەرلەندىرىلگەن, تۇلا بويى تۇتاستاي ەلەكترونيكا ارقىلى جۇ­مىس ىستەيدى. ال, قايتا ءوڭ­دەۋ ارەكەتتەرىن اتقاراتىن ەسكىرگەن قوندىرعىلار ءىشىنارا قى­تايدان اكەلىنەدى. جۇمىس بارىسىندا تۇ­راق­­تى پايدالاناتىن سۋدى تۇششىلاۋ قوندىر­عىسى كورەيادان جەتكىزىلگەن. كۇنىنە 400 تەكشە مەتر تۇششى سۋدى رەزەرۆتە ۇستاۋ كەرەك. ويتپەسە بولمايدى. تەحنيكادان ەكسكاۆاتور, اۆتوكار, جۇك تيەگىش, سۋ تاسيتىن اۆتوماشينا, «متز-80» تراكتورلارى ۋا­قىتپەن ساناسپاي ەڭبەككە جۇمىلدىرىلعان. دايىن ونىمدەر «قاستەك سەرۆيس» مەكەمەسى ارقىلى تاسىمالدانىپ, تۇتىنۋشى قولىنا وتەدى. كاسىپورىن ەسەبىنەن جۇمىسشىلار مەن ماماندارعا كۇنىنە ءۇش مەزگىل تەگىن تاماق بەرىلەدى, 140 ورىندىق جاتاقحاناسى جانە بار. بۇل 15 كۇن بويى اۋىسپالى ادىسپەن جۇمىس ىستەيتىن ۇجىم مۇشەلەرىنە قاجەتتى جاعداي جاسالعانىنىڭ كورىنىسى. مونشاسى, ساۋناسى, باسسەينى جانە ارنايى كىر جۋاتىن ورنى تۇگەل قاراستىرىلعان كەشەن سالىنىپ بىتۋگە شاق تۇر. سۇرىپتاۋ, بۋمالاۋ جۇمىستارىمەن اينا­لىساتىن ەڭبەككەرلەر مەن ماماندار ءۇشىن ونىڭ يگىلىگىن كورەتىن كۇن دە الىس ەمەس. وسى جۇمىستاردىڭ ءبارىن جۇيەلەستىرىپ, ەڭبەك ۇجىمىن تابىستان تابىسقا جەتەلەپ جۇرگەن بىلىكتى ماماندار قاتارىندا سەرىكتەس­تىكتىڭ باس ينجەنەرى حاميد ىسقاقوۆتىڭ قىزمەتىن ءبولىپ اتاعان دۇرىس. ول شىمكەنتتە حيميا-تەحنولوگيا ينستيتۋتىن بىتىرگەن سوڭ, ينجەنەر-مەحانيك ماماندىعى بويىنشا 1976 جىلدان بەرى قىزمەت ىستەپ كەلەدى. حاميدكە بۇل سالا دا جات ەمەس, ابدەن توسەلگەن. تاس وڭدەۋ ىسىمەن 1997 جىلدان بەرى اينالىساتىن گرانيت جانە ءمارمار تسەحتارىنىڭ باستىعى ەركىن نامازباەۆتىڭ ەڭبەگى دە اتاپ ايتۋعا تۇرارلىقتاي. ماماننىڭ اتى مامان – ەركىن دە ءوزى دەن قويعان جۇمىستىڭ ۇڭعىل-شۇڭعىلىن جەتىك مەڭگەرگەن. ماماندار رەتى كەلسە ءبىر تىلەگىن ءتيىستى باسشىلاردىڭ قاپەرىنە سالا كەتۋىمىزدى ءوتىندى. بۇل سالاعا ەلەكترونيكانىڭ ءتىلىن تابا الاتىن ارنايى ماماندار قاجەت ەكەن. سول ەسكەرىلسە, مىنا الىپ تەحنيكانىڭ تەتىگىن بىلەتىن جاستار الماتىدا ما, استانادا ما, ءتىپتى شەتەلدەردە مە, ارنايى كۋرستاردان ءوتىپ, وسى بولاشاعى زور سالاعا تارتىلسا قۇبا-قۇپ بولار ەدى دەدى. ارينە, زاۋىت قارا جۇمىسشىعا ءزارۋ ەمەس, وعان كۇنى ەرتەڭ شەتەلدىك تەحني­كانى جەتىك مەڭگەرگەن بىلىكتى مامان قاجەت. سوندىقتان بولاشاقتى ارىدەن ويلاستىرعان ءجون بولار ەدى. ءيا, تاس ءونىمى توزىمدىلىگىمەن, ءارلى دە ادەمىلىگىمەن قۇرىلىستىڭ سانىنە اينالعالى كوپ بولا قويماسا دا, وعان دەگەن سۇرانىس كەلەشەكتە ارتا تۇسەتىنى كورىنىپ-اق تۇر. ەندەشە, «تاستان ساراي تۇرعىزاتىن» ونەرلىلەردىڭ ءورىسى كەڭەيە بەرسە, قانە. كۇمىسجان بايجان. الماتى وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار

شىمكەنتتە گاز قۇبىرىنان ءورت شىقتى

توتەنشە جاعداي • بۇگىن, 16:35