يرانعا ۋران كەرەك

الماتىدا قازاقستان مەن يران اراسىنداعى ساۋدا-ەكو­نو­ميكالىق بايلانىستى نىعايتۋعا باعىتتالعان باسقوسۋ ءوتتى. جيىن بارىسىندا قازاقستان ونىمدەرىنىڭ يران مەن ۇلى جىبەك جولى بويىنداعى ەلدەرگە ەكسپورتتىق كولەمىن ۇلعايتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. ەكىجاقتى كەزدەسۋگە قوس ەلدىڭ بيزنەس وكىلدەرى مەن جوعارى شەندى مەملەكەتتىك قىز­مەت­كەرلەرى قاتىستى. قازاقستان ونىمدەرىنىڭ تاياۋ جانە الىس مەملەكەتتەرگە ەكسپورتتالۋى – وتان­د­ىق ونەركاسىپ سالاسىن دامىتۋدىڭ ءبىر­دەن-ءبىر ماڭىزدى ماسەلەسى. وتكەن جىل­دىڭ جەلتوقسان ايىندا يران پرەز­ي­دەنتى حاسان ءروۋحانيدىڭ ەلىمىزگە رەس­مي ساپارى كەزىندە ەكى مەملەكەت اراسىنداعى ساۋدا-ونەركاسىپتىك قاتىناستى دامىتۋعا بايلانىستى ءبىر­قا­تار شارالار جوس­پار­لاندى. سونىڭ ءبىرى – ەكسپورتتىق-يم­پورت­تىق سە­ر­ىك­تەس­­تىكتى نىعايتۋعا نەگىز بو­­لاتىن زا­مان تالابىنا ساي باي­لانىس الاڭ­­دا­رىن ۇيىم­­داس­تىرۋ. كەڭەس بارىسىندا ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتا وتىرىپ, مەتالل ءونىم­دە­رى, ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى, ما­شينا جاساۋ مەن حيميا ونەر­كاسىبىن جان­داندىرۋعا با­سىمدىقتار بەرۋ كە­رەكتىگى اي­تىلدى. يران مەن ەلىمىز ارا­سىن­داعى الىس-بەرىس پەن بارىس-كە­لىس كۇن سايىن نىعايىپ, كوپ­تەگەن سالاداعى ءبىر­لەسكەن جو­بالاردىڭ تىڭ سەرپىن الىپ كە­­لە جاتقاندىعى ءسوز بولدى. ءجى­بەك جو­لى بويىنداعى مەم­لەكەتتەر نا­رى­ع­ىنا ۇزدىك ۆ2ۆ ونلاين-الاڭىنىڭ كو­مە­گى­­مەن ين­تەرنەت ارقىلى ەكى ەل­دىڭ ءىس­­كەر­لىك بايلانىسىن قا­لىپ­تاس­تىرۋ ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالمادى. يران مەن قازاقستاننىڭ ساۋدا-ەكو­نوميكالىق, عىلىمي-تەح­نيكالىق جانە مادەني-گۋ­­مانيتارلىق تەرەڭ باي­لا­نى­سى تولاستاعان ەمەس. وسى رەت­تە كو­لىك-ترانزيت سالاسىن دا­­مىتۋعا دا جاڭا سەرپىن بەرىل­مەك. «قازاقستان مەن يران ارا­سىنداعى تاۋار اينالىمى 2016 جىلى 600 ملن تەڭگەگە تەڭ بولدى. ونىڭ 90 پايىزى قازاقستاننان يرانعا ەكس­­پورت­تا­لاتىن ونىمدەردىڭ ۇلەسى. بۇل ساۋ­­دا تەڭگەرىمىنىڭ ءبىز جاق­تا ەكەنىن كور­­سە­تەدى. دەمەك, يران­عا الاتىنىمىز­دان گورى ساتاتى­نى­­مىز الدەقايدا كوپ», – دەيدى «Kaznex Invest» اگەنتتىگى باس­قار­ما با­س­شىسىنىڭ ورىنباسارى مەيىرجان مايكەنوۆ. باسقوسۋ بارىسىندا مەم­لە­كەت­تىك قۇ­جاتتاردى رەتتەۋ مەن ساۋ­دا جاساۋ جولدارىن ءتيىمدى ەتۋ ماسەلەلەرى كەڭ مازمۇندا اي­تىلدى. بيىلعى جىل­دان باس­تاپ تاۋار اينالىمىن ارتتىرۋ كوز­دەلگەن. تەحنيكالىق جوسپار بە­كىتىلسە, ەلىمىز يرانعا ۋران ەكس­پورتتاۋدى باستاماق. «ءبىز الداعى ءۇش جىلدا قازاقستاننان ۋران ەكسپورت­تاۋدى باس­تايمىز دەپ جوسپارلاپ وتىر­مىز. ەن­دى قاجەتتى قۇجاتتاردىڭ رە­سىم­دە­لۋىن كۇتەمىز. ءبارى ويداعىداي بول­سا, جوس­­پاردى جۇزەگە اسىرىپ, ءۇش جىلدا يرانعا 950 توننا ۋران جەتكىزۋدى كوز­دەپ وتىرمىز», – دەيدى يران يسلام رەس­پۋب­­­ليكاسىنىڭ قازاقستانداعى ەل­شىسى موجتابا داميرچيلۋ. جينالعان تاراپتاردىڭ باس­تى ماق­ساتى – ديالوگ ورناتۋ. ءازىر­گە ەش­قان­داي قۇ­جاتقا قول قويۋ جوسپارى جوق. دە­گەن­مەن, كە­لەشەكتە بىرلەسىپ ات­قا­رات­ىن كە­لەلى ىستەر بۇگىننەن باستاۋ ال­ماق, دەيدى تاراپتار. ارمان وكتيابر, جۋرناليست الماتى