وزەكتى تاقىرىپ ورتاعا سالىنعان وتىرىس

سەناتتا اگرارلىق ماسەلەلەر, تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ كوميتەتىنىڭ باسشىسى سەرگەي پلوتنيكوۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن «سۋ رەسۋرستارىن پايدالانۋدى, ونىڭ ىشىندە شەكاراارالىق وزەندەر ماسەلەلەرىن زاڭنامالىق تۇرعىدان رەتتەۋ» تاقىرىبى بويىنشا دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسى بولدى. شاراعا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى مەن ساراپشىلار قاتىستى. پارلامەنت سەناتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سەرگەي گروموۆ تىڭداۋدى اشا كەلىپ, ەلىمىزدىڭ حالقىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ كۇردەلى ءارى ونى شەشۋدىڭ ءتيىمدى جولدارىن تالاپ ەتەتىن مىندەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. توراعانىڭ ورىنباسارى قازاقستان اۋماعىنىڭ سۋمەن قامتاماسىز ەتىلۋى ەۋرازيا قۇرلىعىنداعى ەلدەر ءۇشىن اسا ماڭىزدى ەكەنىنە نازار اۋداردى. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» سترا­تەگياسى: قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا سۋ رەسۋرستارىنا زارۋلىك ءححى عاسىرداعى جاھاندىق ون قاتەردىڭ قاتارىندا اتاپ وتىلگەن بولاتىن. س. گروموۆ سۋ شارۋاشىلىعى قىزمەتىن زاڭنامالىق تۇرعىدا قامتاماسىز ەتۋ ءجو­نىندە پارلامەنت جۇيەلى جۇمىستار اتقارىپ كەلە جاتقانىن ەسكە سالدى. اتاپ ايتقاندا, ەكولوگيالىق قاۋىپسىز, ءارى سۋدى پاي­دالانۋدىڭ وڭتايلى ەكونوميكالىق دەڭ­گەيىنە قول جەتكىزۋ مەن ونى قولداۋ جانە سۋ قورىن قورعاۋعا باعىتتالعان سۋ زاڭنا­ماسى جۇيەلى تۇردە جەتىلدىرىلىپ كەلەدى. سەنات توراعاسىنىڭ ورىنباسارى تالقى­لانىپ وتىرعان ماسەلە الەۋمەتتىك-ەكونو­ميكالىق جانە ساياسي ەرەكشە مانگە يە, ءارى حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ماڭىزدى كورسەت­كىشتەرىنىڭ ءبىرى, دەپ تۇيىندەدى ءسوزىن. اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەرلان نىسانباەۆ سۋ كودەك­سىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىن ىسكە اسىرۋ, سۋدى پايدالانۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جانە سۋ رەسۋرستارىن قورعاۋ ماسەلەلەرى تۋرالى دەپۋ­تاتتاردى حاباردار ەتتى. بايانداماشى سۋ سالاسىنا قاتىستى قۇرىلىستاردىڭ قاۋىپ­سىزدىگىنە ەگجەي-تەگجەيلى توقتالىپ, 2018 جىلى بوگەتتەردىڭ قاۋىپسىزدىگى تۋرالى زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ كوزدەلىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ە.نىسانباەۆ سۋدى پايدالانۋ ءجا­نە شەكاراارالىق وزەندەردى قورعاۋ ماسە­لەلەرىن رەتتەۋ تۋرالى دا ايتتى. مينيستر­دىڭ ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا شەكاراارالىق وزەندەردىڭ سۋىن ءبولىسۋ جونىندەگى قحر-دان باسقا ىرگەلەس مەملەكەتتەرمەن ۋاعدالاستىقتار بار. بۇل ولقىلىقتى تۇزەتۋ ءۇشىن قازاقستان مەن قىتاي اراسىندا ەكىجاقتى كەلىسىم ءازىر­لەيتىن ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلدى. ايماق­تاعى سۋ رەسۋرستارىن پايدالانۋ ماسە­لە­لەرىن رەتتەۋ ءۇشىن ورتالىق ازيا ەلدەرى­مەن جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى سۋ رەسۋرس­تارى جونىندەگى كوميتەتىنىڭ توراعاسى يس­لام ابىشەۆ, ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى قۇرىلىس جانە تۇر­عىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ءجونىن­دەگى كوميتەتىنىڭ توراعاسى مارحابات جايىم­بەتوۆ, «قازاقستان سۋ ارناسى» سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە سۋ بۇرۋ كاسىپورىندارى اسسوتسياتسياسىنىڭ پرەزي­دەنتى ۆالەري سيۋنديۋكوۆ, «گەوگرافيا ينس­تيتۋتى» جشس ديرەكتورى احمەتكال مەدەۋ, حالىقارالىق «ارالدى قۇتقارۋ قورى» ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ءامىر­حان كەنشيموۆ, ورتالىق ازياداعى مەملە­كەتارالىق سۋ شارۋاشىلىعىن ۇيلەس­تىرۋ كوميسسياسىنىڭ عىلىمي-اقپارات­تىق ورتالىعى بولىمشەسىنىڭ ديرەكتورى ناريمان قىپشاقباەۆ ءسوز سويلەدى. سە­ناتورلار داريعا نازارباەۆا مەن قۋانىش ايتاحانوۆ تالقىلانىپ وتىرعان ماسەلەلەر بويىنشا ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. تالقىلاۋدى قورىتىندىلاي كەلىپ, س.پلوتنيكوۆ وتىرىستا پايدالى ءارى ناتيجەلى اڭگىمە ورىستەگەنىن ايتتى. شە­كا­راارالىق وزەندەردەگى سۋدى پايدالانۋ جانە ونى رەتتەۋگە بايلانىستى ءبىر­قاتار وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلاندى. پىكىر­سايىس بارىسىندا ايتىلعان ۇسىنىس­تار ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندارعا جىبەرى­لەتىن ۇسىنىمدارعا قوسىلادى جانە پار­لا­مەنتتىڭ زاڭ شىعارۋ جۇمىستارى بارىسىن­دا پايدالانىلادى, دەپ حابارلادى پارلامەنت سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.