كەشە قاراعاندى وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وبلىس اكتيۆىمەن ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرى جونىندە كەڭەس وتكىزدى. جيىندا ەلباسى وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتتارى كانديداتۋراسىن ماقۇلداعان ءوڭىردىڭ جاڭا اكىمى ەرلان قوشانوۆتى تانىستىردى. ال ەكس-اكىم نۇرمۇحامبەت ابدىبەكوۆ ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن ەسەپ كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولىپ تاعايىندالدى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ جيىنعا قاتىسۋشىلارعا ارناعان سوزىندە ەلىمىزدىڭ جانە قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك دامۋ كورسەتكىشتەرىنە توقتالىپ ءوتتى. ءسوز باسىندا ەلباسى:
− مەن بۇگىن كونستيتۋتسيالىق ميسسيانى ورىنداۋعا كەلدىم. ماسليحاتقا جاڭا اكىم ەرلان قوشانوۆتىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىندىم. ول ءوزى – قاراعاندىلىق. ءتۇرلى لاۋازىمداردا جۇمىس ىستەگەن. ونىڭ تاجىريبەسى قاراعاندى وبلىسىنىڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەرىن شەشۋگە كومەكتەسەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن, – دەدى.
سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسى بۇعان دەيىن وبلىس اكىمى بولعان نۇرمۇحامبەت ءابدىبەكوۆكە العىسىن ءبىلدىرىپ, جاڭا قىزمەتىنە ساتتىلىك تىلەدى.
اتالعان جيىندا ەل پرەزيدەنتى قاراعاندى وبلىسىنىڭ باسىمدىقتارىن بەلگىلەپ, مەملەكەتتى ودان ءارى دامىتۋعا قاتىستى جاڭا مىندەتتەردى اتاپ ءوتتى.
– تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى بۇل ءوڭىردىڭ ەكونوميكاسى 23 ەسە ءوستى, يندۋستريالاندىرۋدىڭ 72 نىسانى ىسكە قوسىلدى. وبلىسقا سوڭعى 5 جىلدا 1,7 تريلليون تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىندى. اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتەر جويىلىپ, ءۇش اۋىسىممەن ءبىلىم بەرۋ ماسەلەسى شەشىلۋدە. جول كارتاسى اياسىندا 4 مىڭنان استام ادام جۇمىسپەن قامتىلدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەلدەگى ساياسي رەفورمالار ۇدەرىسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىپ, پرەزيدەنتتىك ۆەرتيكالدى ساقتاۋدىڭ اسپەكتىلەرىنىڭ جانە مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ بارلىق تارماعىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق, بىرقاتار وزەكتى مىندەتتەردى ورىنداۋ قاجەتتىگىن ايتىپ, وبلىس تۇرعىندارىن ەلدىڭ ەكونوميكالىق جاڭعىرۋىنا بەلسەنە اتسالىسۋعا شاقىردى.
– ينۆەستيتسيا تارتۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي تۋعىزۋ كەرەك. قازاقستان دۇنيەجۇزىلىك بانك رەيتينگىنىڭ «بيزنەس جۇرگىزۋ جەڭىلدىگى» كريتەريى بويىنشا 35-ورىندى يەلەنىپ وتىر. بۇل – جاقسى كورسەتكىش, الايدا بىزگە ەڭ اۋەلى وڭىرلەردەگى جۇمىستى جالعاستىرۋ قاجەت. ءبىز بيزنەس جۇرگىزۋ جەڭىلدىگى بويىنشا وبلىستاردىڭ ارناۋلى رەيتينگىن جاساپ, جىل سايىن يندۋستريالاندىرۋ كۇنى تابىس ەتىلەتىن اتاۋلى سىيلىق تاعايىندايمىز, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
سونىمەن بىرگە, مەملەكەت باسشىسى كاسىپكەرلىك اياسىن كەڭەيتۋ, مەملەكەت-جەكەمەنشىك ءارىپتەستىگىن دامىتۋ, اۋىل شارۋاشىلىعىن سۋبسيديالاۋ, «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ, وندىرىلەتىن ونىمدەگى قازاقستاندىق ۇلەستى ارتتىرۋ, سونداي-اق عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىن قاتىستىرۋ ارقىلى ونەركاسىپ سەكتورىن يننوۆاتسيالىق تۇرعىدان دامىتۋ شارالارىنا نازار اۋداردى.
– ءبىز باسەكەگە قابىلەتتى ەكسپورتتىق كاسىپورىندارعا نەگىزدەلگەن يندۋستريالاندىرۋدى جالعاستىرۋعا ءتيىسپىز. تاۋار جەتكىزۋ, قىزمەت كورسەتۋ جانە ولاردى تۇتىنۋ ءجونىنەن جاھاندىق جۇيەدەن ورنىمىزدى تابۋىمىز قاجەت. بۇل ماقساتقا ترانسۇلتتىق كومپانيالاردى تارتۋ ارقىلى قول جەتكىزە الامىز, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ اكىمدەر مەن دامۋ ينستيتۋتتارى باسشىلارىنىڭ الدىنا وتاندىق كاسىپورىنداردى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن ينۆەستورلارمەن جۇمىستى جانداندىرۋ مىندەتىن قويىپ, ءسوزىنىڭ سوڭىندا «ءۇشىنشى جاڭعىرۋ – بۇل بارلىق اكىمدىكتەر ءۇشىن, بۇكىل مەملەكەت ءۇشىن كۇن تارتىبىندەگى باستى ماسەلە. وتكەن جىلى قاراعاندى وبلىسىنا قۇيىلعان ينۆەستيتسيا 12 پايىزعا تومەندەگەن. وبلىستا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدى, سەنىمدى باسقارۋ مەن قىزمەت كورسەتۋ كەلىسىمشارتتارىن قولعا الۋ كەرەك. قاراعاندى – ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ باستى قوزعالتقىشى», − دەدى.
جيىن سوڭىندا قاراعاندى وبلىسىنىڭ جاڭا تاعايىندالعان اكىمى ەرلان قوشانوۆ قازاقستان حالقى مەن ەل پرەزيدەنتىنە انت بەردى.
ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى
كەشە قاراعاندى وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وبلىس اكتيۆىمەن ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرى جونىندە كەڭەس وتكىزدى. جيىندا ەلباسى وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتتارى كانديداتۋراسىن ماقۇلداعان ءوڭىردىڭ جاڭا اكىمى ەرلان قوشانوۆتى تانىستىردى. ال ەكس-اكىم نۇرمۇحامبەت ابدىبەكوۆ ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن ەسەپ كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولىپ تاعايىندالدى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ جيىنعا قاتىسۋشىلارعا ارناعان سوزىندە ەلىمىزدىڭ جانە قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك دامۋ كورسەتكىشتەرىنە توقتالىپ ءوتتى. ءسوز باسىندا ەلباسى:
− مەن بۇگىن كونستيتۋتسيالىق ميسسيانى ورىنداۋعا كەلدىم. ماسليحاتقا جاڭا اكىم ەرلان قوشانوۆتىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىندىم. ول ءوزى – قاراعاندىلىق. ءتۇرلى لاۋازىمداردا جۇمىس ىستەگەن. ونىڭ تاجىريبەسى قاراعاندى وبلىسىنىڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەرىن شەشۋگە كومەكتەسەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن, – دەدى.
سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسى بۇعان دەيىن وبلىس اكىمى بولعان نۇرمۇحامبەت ءابدىبەكوۆكە العىسىن ءبىلدىرىپ, جاڭا قىزمەتىنە ساتتىلىك تىلەدى.
اتالعان جيىندا ەل پرەزيدەنتى قاراعاندى وبلىسىنىڭ باسىمدىقتارىن بەلگىلەپ, مەملەكەتتى ودان ءارى دامىتۋعا قاتىستى جاڭا مىندەتتەردى اتاپ ءوتتى.
– تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى بۇل ءوڭىردىڭ ەكونوميكاسى 23 ەسە ءوستى, يندۋستريالاندىرۋدىڭ 72 نىسانى ىسكە قوسىلدى. وبلىسقا سوڭعى 5 جىلدا 1,7 تريلليون تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىندى. اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتەر جويىلىپ, ءۇش اۋىسىممەن ءبىلىم بەرۋ ماسەلەسى شەشىلۋدە. جول كارتاسى اياسىندا 4 مىڭنان استام ادام جۇمىسپەن قامتىلدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەلدەگى ساياسي رەفورمالار ۇدەرىسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىپ, پرەزيدەنتتىك ۆەرتيكالدى ساقتاۋدىڭ اسپەكتىلەرىنىڭ جانە مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ بارلىق تارماعىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق, بىرقاتار وزەكتى مىندەتتەردى ورىنداۋ قاجەتتىگىن ايتىپ, وبلىس تۇرعىندارىن ەلدىڭ ەكونوميكالىق جاڭعىرۋىنا بەلسەنە اتسالىسۋعا شاقىردى.
– ينۆەستيتسيا تارتۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي تۋعىزۋ كەرەك. قازاقستان دۇنيەجۇزىلىك بانك رەيتينگىنىڭ «بيزنەس جۇرگىزۋ جەڭىلدىگى» كريتەريى بويىنشا 35-ورىندى يەلەنىپ وتىر. بۇل – جاقسى كورسەتكىش, الايدا بىزگە ەڭ اۋەلى وڭىرلەردەگى جۇمىستى جالعاستىرۋ قاجەت. ءبىز بيزنەس جۇرگىزۋ جەڭىلدىگى بويىنشا وبلىستاردىڭ ارناۋلى رەيتينگىن جاساپ, جىل سايىن يندۋستريالاندىرۋ كۇنى تابىس ەتىلەتىن اتاۋلى سىيلىق تاعايىندايمىز, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
سونىمەن بىرگە, مەملەكەت باسشىسى كاسىپكەرلىك اياسىن كەڭەيتۋ, مەملەكەت-جەكەمەنشىك ءارىپتەستىگىن دامىتۋ, اۋىل شارۋاشىلىعىن سۋبسيديالاۋ, «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ, وندىرىلەتىن ونىمدەگى قازاقستاندىق ۇلەستى ارتتىرۋ, سونداي-اق عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىن قاتىستىرۋ ارقىلى ونەركاسىپ سەكتورىن يننوۆاتسيالىق تۇرعىدان دامىتۋ شارالارىنا نازار اۋداردى.
– ءبىز باسەكەگە قابىلەتتى ەكسپورتتىق كاسىپورىندارعا نەگىزدەلگەن يندۋستريالاندىرۋدى جالعاستىرۋعا ءتيىسپىز. تاۋار جەتكىزۋ, قىزمەت كورسەتۋ جانە ولاردى تۇتىنۋ ءجونىنەن جاھاندىق جۇيەدەن ورنىمىزدى تابۋىمىز قاجەت. بۇل ماقساتقا ترانسۇلتتىق كومپانيالاردى تارتۋ ارقىلى قول جەتكىزە الامىز, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ اكىمدەر مەن دامۋ ينستيتۋتتارى باسشىلارىنىڭ الدىنا وتاندىق كاسىپورىنداردى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن ينۆەستورلارمەن جۇمىستى جانداندىرۋ مىندەتىن قويىپ, ءسوزىنىڭ سوڭىندا «ءۇشىنشى جاڭعىرۋ – بۇل بارلىق اكىمدىكتەر ءۇشىن, بۇكىل مەملەكەت ءۇشىن كۇن تارتىبىندەگى باستى ماسەلە. وتكەن جىلى قاراعاندى وبلىسىنا قۇيىلعان ينۆەستيتسيا 12 پايىزعا تومەندەگەن. وبلىستا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدى, سەنىمدى باسقارۋ مەن قىزمەت كورسەتۋ كەلىسىمشارتتارىن قولعا الۋ كەرەك. قاراعاندى – ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ باستى قوزعالتقىشى», − دەدى.
جيىن سوڭىندا قاراعاندى وبلىسىنىڭ جاڭا تاعايىندالعان اكىمى ەرلان قوشانوۆ قازاقستان حالقى مەن ەل پرەزيدەنتىنە انت بەردى.
ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى
سوڭعى جاڭالىقتار
قازاقستاندىق شاڭعىشى قىزداردىڭ جەكەلەي سايىستاعى ناتيجەسى قانداي؟
وليمپيادا • كەشە
ەرتەڭ استانادا ءبىرىنشى اۋىسىم وقۋشىلارى قاشىقتان وقيدى
اۋا رايى • كەشە
قازاقستاندا وڭدەۋ ونەركاسىبى 6,4%-عا ءوستى
ءوندىرىس • كەشە
