ەڭ باستىسى – ناتيجە

ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ قازان ايىندا پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى دۋلات قۇسداۋلەتوۆ پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ اتىنا ساۋال جولداپ, مەملەكەتتىك باسقارۋ ورگاندارىنىڭ بارلىق دەڭگەيلەرىندە زاڭ تالاپتارى ورىندالمايتىنىن, وكىلەتتى ورگاندار تاراپىنان ولاردىڭ ورىندالۋىنا ءتيىستى باقىلاۋ جوق ەكەنىن, دەپۋتاتتىق سىندارعا دۇرىس جاۋاپ بەرىلمەيتىنىن ايتقان ەدى. سونىڭ ىشىندە ەڭبەك كودەكسىن بۇزىپ, كەيبىر باستىقتار ادامداردىڭ ەڭبەك ۋاقىتىن ءتۇن مەزگىلدەرىنە دەيىن سوزاتىندىعى, مەديتسينالىق تەگىن ءدارى-دارمەك الۋدىڭ قيىندىعى, مەكتەپ فورماسىن اتا-انالارعا بازاردان 5-7 مىڭ تەڭگەگە الۋىنا رۇقسات بەرمەي, مەكتەپ باسشىلارى 17-20 مىڭ تەڭگەگە «ارناۋلى» ساتۋ ورىندارىنان الدىراتىنى, مەكتەپ وقۋلىقتارىنىڭ باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى تۇگىلى اتا-انالاردىڭ وزىنە سالماق تۇسىرەتىندەي اۋىر ءارى بەي-بەرەكەت ۇلكەندىگى, سونىمەن قاتار, پيك باسشىلارى «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» زاڭدى ورەسكەل بۇزىپ, قىزمەت كورسەتۋ اقىلارىن شامادان تىس ءوسىرىپ جىبەرەتىنى جانە ت.ب. ماسەلەلەر قامتىلعان ەدى. بۇل ساۋالعا د.قۇسداۋلەتوۆپەن بىرگە سەناتور م.التىنباەۆ تا قول قويعان. وسى ساۋالعا پرەمەر-مينيستر ب.ساعىنتاەۆتىڭ اتىنان مىناداي جاۋاپ كەلدى: «ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا جانە جەتەكشىلىك ەتەتىن سالالارداعى زاڭداردىڭ تالاپتارىن ورىنداۋ مەن ءتيىستى باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان قولدانىستاعى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ مونيتورينگىن جۇرگىزۋ شەڭبەرىندە لاۋازىمدى تۇلعا­لار­دىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ قامتاماسىز ەتىلەدى. 2016 جىلعى 6 ساۋىردەگى «قۇقىقتىق اكتىلەر تۋرالى» زاڭعا سايكەس, قۇقىقتىق مونيتورينگ ينستيتۋتىن كۇشەيتۋ بويىنشا شارالار قابىلداندى. ەندى مونيتورينگ ماقساتى ناقتى كەمشىلىكتەردى جويۋ ەمەس, قولدانىستاعى زاڭنامانىڭ تيىمدىلىگىن تالداۋ, ونىڭ دامۋىنىڭ ءارتۇرلى نۇسقالارىن بولجاۋ بولىپ تابىلادى. اتالعان زاڭدى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا قۇقىقتىق مونيتورينگ جۇرگىزۋ قاعيدالارى قابىلداندى. بۇرىن جولدانعان دەپۋتاتتىق ساۋالداردى, سونداي-اق ۇكىمەتتىڭ اتىنا كەلىپ تۇسەتىن دەپۋتاتتىق ساۋالداردى ساپالى جانە ۋاقتىلى قاراۋدى قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلدى. بۇرىن ەكونوميكا, ادىلەت, ىشكى ىستەر جانە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىكتەرىنىڭ اتىنا 3 دەپۋتاتتىق ساۋال جولداعان بولاتىنسىز. بارلىق ساۋالدار بويىنشا جاۋاپتار ۋاقتىلى بەرىلگەن. ەڭبەك كودەكسىنىڭ نورمالارىن ساقتاۋ بويىنشا ايتساق, جۇمىس ۋاقىتىنان تىس ىستەلەتىن تاپسىرمالارعا, دەمالىس جانە مەرەكە كۇندەرiندەگى جۇمىسقا تارتىلسا, مەملەكەتتىك قىزمەتشىگە قوسىمشا دەمالىس بەرىلەدى نەمەسە ەڭبەگىنە اقى تولەۋ جۇيەسىنە سايكەس وتەماقى تولە­نە­دى. ەڭبەك كودەكسىنىڭ 17-بابىنا ءساي­كەس ەڭبەك زاڭناماسى تالاپتارىنىڭ ساق­تا­لۋىن مەملەكەتتىك باقىلاۋدى ەڭبەك ينس­پەكتسياسى جونىندەگى جەرگىلىكتى ورگان جۇزەگە اسىرادى. جۇمىس بەرۋشى قۇقىققا سىيىمسىز ارەكەتكە نەمەسە ارەكەتسiزدىككە جول بەرگەن جاعدايلاردا جۇمىسكەر (مەملەكەتتىك قىزمەتشى) ءوزىنىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋ ءۇشىن ءتيىستى اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىگىندە ەڭبەك ينس­پەكتسياسى جونىندەگى جەرگىلىكتى ورگانعا جۇگىنە الادى. ازاماتتارعا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» كودەكسكە سايكەس, مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى (بۇدان ءارى – تمككك), دارىلىك زاتتارمەن قامتاماسىز ەتۋدى قوسا العاندا, قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ ازاماتتارى مەن ورالماندارعا بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن تەگىن ۇسى­نىلادى. مەكتەپ وقۋشىلارىن فورمامەن جانە كىتاپتارمەن قامتاماسىز ەتۋ بو­يىنشا ايتساق, ۇكىمەت ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى ءۇشىن مىندەتتى مەكتەپ فورماسىنا قويىلاتىن تالاپتاردى عانا بەكىتەدى ء(تۇسى, مەكتەپ فورماسىنىڭ ۇلگىسى, يۋبكا ۇزىندىعى جانە ت.ب.). بۇل رەتتە, زاڭنامادا قاتاڭ بەلگىلەنگەن جەتكىزۋشىلەردەن مەكتەپ فورماسىن ساتىپ الۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەر جوق. وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ دەنساۋلىعىنا جاعىمسىز اسەرگە قاتىستى وقۋلىق باسىلىمدارىنا قويىلاتىن گيگيەنالىق نورماتيۆتەرگە سايكەس ءبىر وقۋلىقتىڭ سالماعى: – 1–4 سىنىپ وقۋشىلارى ءۇشىن 300 گرامنان; - 5–6 سىنىپتار ءۇشىن 400 گ; 7–9 سىنىپتار ءۇشىن 500 گ; - 1–12 سىنىپتار ءۇشىن 600 گرامنان اسپاۋى ءتيىس. الايدا, وقۋلىق باسىلىمىنىڭ سالماعىن 10%-دان اسىرماي كوبەيتۋگە جول بەرىلەدى. «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» زاڭعا سايكەس, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا تۇرعىن ءۇي ينسپەكتسياسى اتىنان تۇرعىن ءۇي قورىن باسقارۋ سالاسىندا باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا وكىلەتتىك بەرىلگەن. تۇرعىن ءۇي ينسپەكتسيالارى: - كوندومينيۋم وبەكتىسىنىڭ ورتاق مۇلكىن تەحنيكالىق زەرتتەۋدى ۇيىمداستىرۋ; - كوندومينيۋم وبەكتىسىنىڭ ورتاق مۇلكىنە كۇردەلى جوندەۋدىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىن جۇرگىزۋدىڭ تىزبەسىن, كەزەڭدىلىكتەرىن جانە كەزەكتىلىگىن ايقىنداۋ جانە ت.ب. سياقتى مىندەتتەردى ورىندايدى». ساۋالعا كەلگەن جاۋاپتىق مازمۇنى, مىنە, وسىنداي. ازىرلەگەن جاقسىباي سامرات, «ەگەمەن قازاقستان»