30 جەلتوقسان, 2016

وزبەكستان مەن قازاقستان اراسىنداعى ساۋدا كولەمى ارتادى

320 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
شاۆكات ميرزيەەۆ بيلىكتە بولعان كەزدەردە وزبەكستان مەن قازاقستان اراسىنداعى ساۋدا كولەمى ارتادى. بۇل تۋرالى قازاقپارات تىلشىسىنە سۇحبات بەرگەن تانىمال ساياساتتانۋشى, الەمدىك ەكونوميكا جانە ساياسات ينستيتۋتىنىڭ سىرتقى ساياسات جونىندەگى ساراپشىسى جۇمابەك سارابەكوۆ ايتتى. ول سۇحبات بارىسىندا قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستىڭ قازىرگى ۋاقىتتا قالىپتاسىپ وتىرعان دەڭگەيىنە باعا بەردى. سونىمەن قاتار وزبەكستاننىڭ وڭىردەگى باسقا ەلدەرمەن قاراعاندا قازاقستانمەن قارىم-قاتىناسى بارىنشا جاقسى ەكەنىن ايتتى. ياعني, وزبەكستان باسقا كورشىلەرىمەن قاراعاندا استانامەن وتە جاقسى قارىم-قاتىناستا ءارى ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعىنىڭ دەڭگەيى دە جوعارى بولىپ وتىر. ء"بىز - ماڭىزدىلىعى جاعىنان وزبەكستاننىڭ ءۇشىنشى ساۋدا سەرىكتەسىمىز. ءبىرىنشى ورىندا رەسەي, ال ەكىنشى ورىندا قىتاي تۇر. دەمەك, بۇگىنگى تاڭداعى ءبىزدىڭ ىقتىماقتاستىعىمىز ستراتەگيالىق سيپاتتا دەگەن ءسوز. تولىقتاي العاندا, قازاقستاندىق-وزبەكستاندىق قارىم-قاتىناستى دوستىق ءارى تاتۋ كورشىلىك دەپ سيپاتتاۋعا بولادى", دەپ اتاپ ءوتتى ساراپشى. ەلدى جاڭا پرەزيدەنت باسقارعاننان كەيىن تاشكەنت ساياساتىندا قانداي دا ءبىر وزگەرىستەر بولۋى مۇمكىن بە دەگەن سۇراققا جۇمابەك سارابەكوۆ بىلاي دەپ جاۋاپ بەردى: "بىرىنشىدەن, پرەزيدەنت شاۆكات ميرزيەەۆ بىردەن سىرتقى ساياساتتا مۇراگەرلىك ساقتالاتىندىعى جايىندا بىردەن ءمالىم ەتتى. ال بۇل وزبەكستاننىڭ سىرتقى ساياساتىندا ايتا قويارلىقتاي تۇبەگەيلى وزگەرىستەردىڭ بولمايتىندىعىن بىلدىرەدى. دەگەنمەن, بۇعان قوسا ءبىز بۇل ەلدىڭ جاڭا باسشىلىعى تاجىكستان جانە قىرعىزستانمەن ورىن الىپ وتىرعان پروبلەمالاردى رەتتەۋگە قازىردەن-اق قادام جاساعاندىعىن كورىپ وتىرمىز", دەدى. بۇل نەنى بىلدىرەدى؟ بۇعان دەيىن وزبەكستان مەن تاجىكستان باسشىلارى اراسىندا تۇلعالىق مىنەزدە قاراما-قايشىلىقتار بولعان ەدى. ال وزبەكستاننىڭ جاڭا پرەزيدەنتى مەن ەمومالي راحمون اراسىنداعى قارىم-قاتىناستا مۇنداي كەرەعارلىق ساتتەر بايقالمايدى. تاعى ءبىر ەسكەرەر جايت, شاۆكات ميرزيەەۆ پرەزيدەنت مىندەتىن اتقارۋشى بولعان كەزدىڭ وزىندە وزبەكستان پارلامەنتى پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا ءسوز سويلەپ, ەلدىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ باسىمدىعى وڭىرلىك ىنتىماقتاستىق بولاتىندىعىن مالىمدەگەن-ءدى. بۇل كورشىلەرمەن ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق دەڭگەيىنە اسەر ەتۋى مۇمكىن. ياعني, ءوڭىر ەلدەرىمەن, ونىڭ ىشىندە قازاقستانمەن دە ساۋدا-ساتتىق كولەمى ارتۋى مۇمكىن. ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, وزبەكستاننىڭ جاڭا باسشىلىعىنىڭ وڭىرلىك پروبلەمالارعا, وڭىرلىك ىنتىماقتاستىققا باسا نازار اۋدارۋى دا وڭىرلىك وزەكتى پروبلەمالاردى شەشۋگە ءوز سەپتىگىن تيگىزە الادى. داۋلى تەرريتورياعا قاتىستى ماسەلەدە دە ءبىز تۇراقتىلىقتى بايقاي الامىز. بۇعان قوسا, وزبەكستان مۇنداي پروبلەمالاردى ۇلكەن قۇرباندىققا بارماي-اق شەشۋگە تىرىسادى. ماسەلەن, روگۋن سۋ ەلەكتر ستانساسى قۇرىلىسىنا قاتىستى وزبەكستان ءوز ۇستانىمىن وزگەرتپەيدى. بىراق, ەكىنشى جاعىنان شەشۋگە بولاتىن دا بىرقاتار ماسەلە بار. ۇستانىم وزگەرمەگەنىمەن ءادىس وزگەرەدى. سۇحبات بارىسىندا ول وزبەكستان ۇستانىمىنىڭ بارىنشا كونسترۋكتيۆتى سيپاتقا بەيىمدەلۋىن وڭ باعالايتىنىن دا ايتتى. ءجۋرناليستىڭ ء"الى كۇنگە دەيىن وزبەكستان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا قاتىسۋ نيەتىنىڭ بار ەكەندىگىن بىلدىرگەن ەمەس. بۇل ماسەلەگە قاتىستى تاشكەنت ۇستانىمىنىڭ وزگەرۋى مۇمكىن بە؟", دەگەن سۇراققا "قازىردىڭ وزىندە وزبەكستاننىڭ جاڭا باسشىلىعى ەۋرازيالىق ينتەگراتسياعا قاتىسۋ مۇمكىنشىلىگىن ازىرشە قاراستىرىپ وتىرماعاندىعىن مالىمدەگەن بولاتىن. وزبەكستان تاياۋ نەمەسە ورتا مەرزىمدى بولاشاقتا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق جۇمىسىنا قوسىلۋ كەلىسسوزدەرىن باستايدى دەپ كۇتۋدىڭ قاجەتى جوق. مۇنىڭ ءتۇرلى سەبەبى بار. ەڭ الدىمەن, ول  ەلدىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ قازىرگى مودەلى ينتەگراتسيالىق پروتسەسستەرگە قاتىسۋدى تالاپ ەتە المايدى. وزبەكستاننىڭ ەكونوميكاسى يمپورت الماستىرۋ پرينتسيپىنە نەگىزدەلگەن", دەپ جاۋاپ بەردى. ياعني, ازداپ يمپورتتاپ, مۇمكىندىگىنشە وزدەرى كوپتەپ شىعارۋعا باعىتتالعان. وسىنداي قيسىنى بار. سوندىقتان مۇنداي ەكونوميكالىق ستراتەگيا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقاندىقتان وزبەكستان ينتەگراتسياعا قاتىسپايدى. بۇعان قوسا, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە ەلدەر ەكونوميكاسىنىڭ ءوزارا ينتەگراتسياسىنىڭ بارىنشا تەرەڭ  دەڭگەيىن كوزدەيدى. ال وزبەكستان ەكونوميكاسى دامۋىنىڭ قازىرگى مودەلى مۇنى قاراستىرمايدى.
سوڭعى جاڭالىقتار