ال ءۇش جىل ىشىندە 164 ءبىلىم وشاعى پايدالانۋعا بەرىلدى
وڭتۇستىكتە 1 قىركۇيەك كۇنى جاڭادان سالىنعان 17 مەكتەپ, 6 بالاباقشا وقۋشىلارعا ەسىگىن ايقارا اشتى.
سونىڭ ءبىرى سايرام اۋدانى قايناربۇلاق اۋىل وكرۋگى, شىركىن اۋىلىنداعى م.وزتۇرىك اتىنداعى 300 ورىندىق مەكتەپ.
تولە بي اۋدانىندا ءوتكەن “ىرىس الدى – ىنتىماق” فورۋمىندا وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ بيۋدجەت ەسەبىنەن بيىل 54 مەكتەپ, 18 بالاباقشانىڭ, سونداي-اق 8 مەكتەپكە قوسىمشا قۇرىلىس جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتقان. جەكە كاسىپكەرلەر قوسقان ۇلەستى ايتپاعاندا ءۇش جىلدىڭ ىشىندە مەملەكەت قارجىسى ەسەبىنەن 164 ءبىلىم بەرۋ نىساندارى سالىنعان ەكەن.
ەگەر وسىنى جىلىكتەر بولساق, 2009 جىلى 45 مەكتەپ پەن مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەر پايدالانۋعا بەرىلسە, 2010 جىلى ءبىلىم وشاقتارىنىڭ سانى 60-قا جەتكەن. وعان بيىلعى جىل سوڭىنا دەيىن قوسىلاتىن 58 عيماراتتى قوسىڭىز.
رەسپۋبليكا بويىنشا ءۇش اۋىسىمدىقتى قويىپ, ءتورت اۋىسىمدىق مەكتەپ تە وسى وڭتۇستىكتە بولعان. ماسەلەن, سايرام اۋدانىنداعى قارابۇلاق اۋىلىندا 41 مىڭنان اسا حالىق تۇرادى. ءار ۇيدەن تاڭەرتەڭگىلىكتە كوك ءسومكەلەرىن كوتەرىپ, ساي جاعالاپ مەكتەپكە قاراي اعىلاتىن بالالاردىڭ اتا-انالارى جاندارىن شۇبەرەككە ءتۇيىپ وتىراتىن. قارا سۋ بۇلاعىن جاعالاپ قونعان اۋىلدىڭ ورتاسىنداعى كۇرەجول گۇرىلدەگەن, ازىناعان ءنوپىر ماشينادان ءسات بوساعان ەمەس. شيەتتاي بالا-شاعاسىن اسىراۋ ءۇشىن ازعانا جەرىن ءتۇرتىنەكتەپ, كەتپەن شاۋىپ جۇرگەن ديقانداردىڭ, شارۋاسى كوپتىكتەن ءبۇلدىرشىنىن مەكتەپكە اپارىپ, اكەلە المايتىن انانىڭ جۇرەگى ءتىلىم-ءتىلىم بولماعاندا قايتەدى.
ءۇش جىلدا 164 ءبىلىم بەرۋ وشاعى ىسكە قوسىلعان. بىلاي قاراساڭ, ءجاي سان, جازساڭ ءبىر جولعا سىيىپ-اق كەتەتىن سويلەم. ال, وسىندا ەلدىڭ تاعدىرى, بولاشاعى جاتىر عوي. “شىركىن” اۋىلىنداعى ءۇش قاباتتى اسەم مەكتەپتىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا وبلىس اكىمى وسى جايلاردى جۇرتتىڭ ەسىنە سالدى. «ءبىر جىلدا ءبىر وبلىستا ءبىر مەزگىلدە 17 مەكتەپتى سالىپ, پايدالانۋعا بەرۋ كەڭەس وداعىنىڭ دۇرىلدەپ تۇرعان كەزىندە دە بولماعان», دەدى.
“وسىنىڭ ءبارى تاۋەلسىزدىكتىڭ جەمىسى, ءبىز مۇنى باعالاۋىمىز, قادىرىنە جەتۋىمىز كەرەك” دەگەن وبلىس باسشىسىنىڭ سوزىنە سىن تاعا المايسىڭ.
“كورمەس تۇيەنى دە كورمەس” دەيدى عوي. قازاقستاننىڭ اس-سۋىن ءىشىپ, بالا-شاعاسىن اسىراپ وتىرسا دا “بۇل ەلدە سىڭار تۇيمە دە شىعارىلمايدى” دەيتىندەر ءۇشىن قۋانىش ەمەس شىعار, ال اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتەرىنىڭ ورنىنا اتتى كىسى ءتۇسىپ قارايتىنداي ناعىز مەكتەپ سالىنعانىنا حالىق قاتتى قۋانۋلى.
سارىاعاش اۋدانىنداعى ءشامشى قالداياقوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ اپاتتى جاعدايدا تۇرعاندىعى سونشالىق, جان-جاعىن باقانمەن باستىرىپ, تىرەۋمەن تىرەپ ءىلدالدالاپ ءجۇرگەن. ەندى ونداعى اعايىندار دا اكەسى بازاردان ورالعانداي ەكى وكپەلەرىن قولىنا الىپ, جۇرەكتەرى جارىلارداي قۋانىپ ءجۇر.
“شىركىندەگى” مەكتەپتىڭ قۇرىلىسىنا وبلىستىق اكىمدىك بيۋدجەت ەسەبىنەن 450 ملن. تەڭگە بولگەن. “نەست” جشس-ءنىڭ باسشىسى باقىتجان اقبەرديەۆ مەكتەپ ديرەكتورىنا مەكتەپتىڭ سيمۆولدىق كىلتىن تابىس ەتتى. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ورتا مەكتەپتى ويداعىداي سالعان سەرىكتەستىك جۇمىستى تياناقتى جۇرگىزگەن. 180 ورىندىق ءماجىلىس زالى, اسحانا تالاپقا ساي. لينگافوندىق, مۋلتيمەديالىق كابينەتتەر كومپيۋتەرلەرمەن تولىق جابدىقتالعان. ينتەراكتيۆتى تاقتالار بار. ءار پانگە ەكى سىنىپتان تيەدى. ياعني, وقۋشىلار ءبىر اۋىسىمدا تولىق ءبىلىم الادى.
جاڭا وقۋ جىلىندا پايدالانۋعا بەرىلگەن ءبىلىم وشاقتارىنىڭ جايىنا كەلسەك, 17 مەكتەپتىڭ 11-ءى اپاتتى مەكتەپ بولسا, 2 مەكتەپ ءۇش اۋىسىمدا جۇمىس جاساپ كەلگەن. 1 مەكتەپ «100 مەكتەپ» باعدارلاماسى بويىنشا بوي كوتەرسە, 3 مەكتەپ ىڭعايلاستىرىلعان مەكتەپ بولاتىن. 7 بالاباقشانىڭ بارلىعى «بالاپان» باعدارلاماسى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلدى.
وبلىستىق بيۋدجەتتەن ءبىلىم مەكەمەلەرىنىڭ عيماراتتارىن كۇردەلى ءجوندەۋدەن وتكىزۋگە 2010 جىلى 1 ملرد. 103,6 ملن. تەڭگە قارالسا, 2011 جىلى 2 ملرد. 316,9 ملن. تەڭگە ءبولىنىپ وتىر.
بۇگىنگى تاڭدا وبلىس كولەمىندە 54 مەكتەپتىڭ, 18 بالاباقشانىڭ جانە 8 مەكتەپكە قوسىمشا قۇرىلىس جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
2011 جىلى 38 612 وقۋشى مەكتەپتى بىتىرگەن بولسا, جاڭا وقۋ جىلىندا 1-سىنىپقا باراتىن بالا سانى 56 مىڭعا جەتەدى دەگەن بولجام بار. ياعني, تالداۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسىندا سوڭعى جىلداردا مەكتەپكە قابىلدانىپ جاتقان بالانىڭ جىل سايىنعى ءوسىمى 20 مىڭ بالانى قۇرايتىنى انىقتالدى.
2010 جىلمەن سالىستىرعاندا مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدار 81 بىرلىككە, بالا سانى 8906-عا كوبەيىپ, «بالاپان» باعدارلاماسىنا سايكەس مەكتەپكە دەيىنگى 3-6 جاستاعى بالالاردى قامتۋ 6,5%-عا ارتىپ وتىر. «بالاپان» باعدارلاماسى بويىنشا 2011 جىلى 3-6 جاسقا دەيىنگى بالالاردى كەمىندە 50%, ال 2015 جىلعا دەيىن 70% قامتۋ جوسپارلانۋدا.
سونىڭ ناتيجەسىندە, 2011 جىلى 16592 ورىنعا 198 مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمى اشىلادى دەپ جوسپارلانسا, بۇگىنگى كۇنى 5873 ورىنعا 81 مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم ۇيىمى ىسكە قوسىلدى. سونىمەن قاتار, بۇرىنعى جۇمىس جاساپ تۇرعان بالاباقشالاردا قوسىمشا توپتار اشىلىپ, 3033 بالا مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن قامتىلدى.
ايتقانداي, جاڭا وقۋ جىلىنىڭ قارساڭىندا وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باستىعى اۋىستى. جاڭا قىزمەتكە مەملەكەتتىك قىزمەتتە ىسىلعان, اكىمدىك اپپاراتىندا سەكتور مەڭگەرۋشىسى بولىپ قىزمەت اتقارىپ كەلگەن البينا ەلشيەۆا تاعايىندالدى. وڭتۇستىك قازاقى جەر بولعاندىقتان وسىنداي تاعايىنداۋلاردا كۇبىر-سىبىر قاتار جۇرەدى. وبلىستىڭ باس مۇعالىمدىگىنە وبلىستاعى 1017 مەكتەپ باسشىلارىنان ەمەس, اپپاراتتاعى قىزمەتكەردىڭ تاعايىندالعانىنا قانداي ءجىپ تاعارىن بىلمەي داعدارعاندار كوپ. “بەكەر. ءبىر كۇن دە مەكتەپتە ساباق بەرمەگەن ادام ءبىلىم باسقارماسىن باسقارىپ وڭدىرا ما؟” دەگەندەر دە بولعان.
تاڭداۋدىڭ توسىن بولعاندىعى راس. بىراق, وڭتۇستىكتىڭ مەكتەپتەرى جايىندا رەسپۋبليكا كولەمىندە سىپسىڭ اڭگىمە كوبەيىپ كەتكەندىگى شىندىق ەدى. “ۇستاپ الماعان ۇرى ەمەس” دەگەن قيسىنعا سالساڭ, مەكتەپ باسشىلارىنىڭ ءۋاجى ورىندى شىعار. مەكتەپكە مۇعالىم بولىپ كىرۋدە ماشاقات كوپ. سەنبەيىن دەسەڭ, كوز كورىپ قۇلاق ەستىپ وتىر. تالاي مەكتەپ ديرەكتورلارىنىڭ اۋىزى وسىدان كۇيىپ جاتىر. جاقىندا قارجى پوليتسياسى ەدەن جۋعا جۇمىسقا الۋ ءۇشىن ءبىر ايەلدەن 80 مىڭ تەڭگە تالاپ ەتكەن ماقتاارالدىڭ مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ ارانىن باستى. ەدەن جۋشىدان 80 مىڭ تالاپ ەتىپ جاتقاندا مۇعالىمنىڭ باعاسى قانداي بولارىن شامالاي بەرىڭىز. سوندىقتان دا ورتا مەكتەپتى ناپاقا كورەتىندەر كوپ. پالەن جىل ءدىندار بولىپ, مەككەگە دە بارىپ كەلگەن ءبىر ازامات كۇرەكتەي ساقالىن ءبىر كۇندە قىرىپ تاستاپ, موينىنا شوقپارداي گالستۋك بايلاپ, مەكتەپكە ديرەكتور بولىپ تاعايىندالعانى دا ەل اۋزىندا ءجۇر.
تەرمەلەي بەرسەڭ مۇنداي وقيعالار وتە كوپ. وبلىس باسشىسى وسىنداي كەلەڭسىزدىكتەردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن توسىنداۋ قادامعا بارسا كەرەك. سولاي-اۋ دەپ سەندىك. كىم قالاي ايتسا دا ۇلىستىڭ ۇيىتقىسى, بەرەكەسى بولىپ وتىرعان وڭىرگە مۇنداي وقيعالار كولەڭكە تۇسىرە الماسى انىق.
باقتيار تايجان.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
