مال ءوسىر, تابىسى ونىڭ كول-كوسىر

شالقار اۋدانى  وبلىستاعى  ونەر­­كاسىبى مەن اۋىل شارۋاشى­لىعى  قاتار دامىعان ءوڭىر. اۋىل شا­رۋاشىلىعى دەگەندە, مۇندا بىرىڭعاي مال شارۋاشىلىعى دا­مىپ وتىرعانىن باسا ايتۋ ورىندى بولماق.توسكەيىندە ءتورت ت ۇلىك مال تۇگەل ورگەن وسى وڭىردە قازىرگى تاڭدا ەكى زاڭدى تۇلعا, 475 شارۋا قوجالىقتارى جۇمىس ىستەيدى. مالدىڭ قاي-قايسىن دا جىلدىڭ قاي مەزگىلىندە دە جايىپ باعۋعا تابيعي جاعدايى اسا قولايلى. سو­نىڭ ناتيجەسىندا اۋداندا وبلىس­تىڭ باسقا جەرلەرىنە قاراعاندا وتارلاپ قوي, تابىنداپ جىلقى جانە ءىرى قارا, كەلەلەپ تۇيە ءوسىرىپ وتىرعاندار سانى اناعۇرلىم كوپ. «شالقار اۋداندىق اۋىل شا­رۋا­شىعى جانە مال دارىگەرلىك ءبولىمى» مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ باستىعى قۇسەيىن سارسەمبايدىڭ ايتۋىنشا, ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 1 شىلدەسىنە اۋداننىڭ بارلىق مەنشىك تۇرىندەگى شارۋاشىلىق قۇرى­لىمدارىندا ءىرى قارا 41,7 مىڭعا, قوي-ەشكى 211,8 مىڭعا, جىلقى 14,1 مىڭعا  تۇيە 10,6 مىڭعا جەتىپ جى­عىلعان. مال سانىنىڭ ءوسۋى وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىر­عان­دا ءىرى قارا بويىنشا – 104, قوي-ەشكى –103, جىلقى –106 جانە تۇيە 101 پايىزدى قۇراعان. وسى كەزەڭدە 2940 توننا ەت, 4752 توننا ءسۇت, 511 مىڭ دانا جۇمىرتقا ءوندى­رىلىپتى. بىلتىرعا قاراعاندا ەت ءون­دىرۋ 5, ءسۇت ءوندىرۋ 1 پايىزعا ارتقان. اۋدان حالكى ەت, ءسۇت ءونىم­دەرىمەن وزدەرىن تولىق قامتاماسىز ەتىپ وتىر. بارلىق سەلولىق وكرۋگتەردە مال سويۋ الاڭدارى, ال, شالقار قا­لاسىندا وسىنداي تسەح جۇمىس ىستەيدى. ايداپ سالمەن مال وسپەيتىنىن بىلەتىن شارۋالار مال تۇقىمىن اسىلداندىرۋعا باسا كوڭىل بولۋدە. سوڭعى جىلدارى سيىرلار قولدان ۇرىقتاندىرىلۋدا. تۇرعىندار اسىل تۇقىمدى مالدىڭ ونىمدىلىگىنە قازىردىڭ وزىندە كوز جەتكىزىپ وتىر. قوبدا اۋدانىنىڭ  «قازاقستان» جشس-ىنەن ەتتىك باعىتتاعى قازاق­تىڭ اق باس سيىرىنىڭ 6 اسىل تۇقىمدى بۇقاسى الىنعان. الداعى كۇزدە تاعى دا 12 بۇقا الۋعا كەلىسىم-شارت جاسالىپتى. سونداي-اق, باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى «بىرلىك مال زاۋىتى» جشس-ىنەن 23 ەدىلباي  قويىنىڭ اسىل تۇقىمدى قوشقارى ساتىپ الىناتىن بولدى. بۇدان باسقا اۋداندا «اۋىل شا­رۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اكتسيونەرلىك قوعامى ار­قىلى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «ەتتىك باعىتتاعى مال شارۋا­شىلىعىن دامىتۋ جانە ءىرى قارا ەتىنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋ» مەملەكەتتىك باعدارلا­ماسىنىڭ قاناتقاقتى جوباسىنا قاتىسۋعا 22 شارۋا قوجالىعى تىلەك ءبىلدىرىپ, تىزىمگە ەنگەن. سو­لار­دىڭ اراسىنان ون ەكى شارۋا قو­جالىعى تەكسەرۋدەن ءوتىپ, «اۋىل شارۋاشى­لىعىن قولداۋ قورى» اق-تان نەسيە ءبولىنۋىن كۇتۋدە ەكەن. اۋداندا تاياۋ جىلداردا ءتورت  ت ۇلىك مالدىڭ ەتىن, شۇبات, قىمىز وندىرەتىن فەرمالار ۇيىمداس­تىرۋ, شۇبات پەن قىمىز وڭدەيتىن تسەحتار سالۋ  كوزدەلۋدە. اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن  دايىن­داۋ, وڭدەۋ, وتكىزۋ ماقساتىندا قۇرىلعان سەلولىق تۇتىنۋ كوو­پەراتيۆتەرىنىڭ جۇمىسىن جان­دان­دىرۋ جانە جەتىلدىرۋ قولعا الىنعان. شالقارلىقتار  169 مىڭ توننا جەم-ءشوپ دايىنداۋدى جوسپارلاۋدا. بۇعان مۇمكىندىك مول. ساتىبالدى ءساۋىرباي. اقتوبە وبلىسى.