مەدۆەدەۆ پەن پۋتين باسەكەلەسپەيدى

2012 جىلى وتەتىن پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا دميتري مەدۆەدەۆ پەن ۆلاديمير پۋتين ءبىر-بىرىمەن باسەكەگە تۇسپەيدى. بۇل تۋرالى The Financial Times گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا رەسەي پرەزيدەنتى د.مەدۆەدەۆ مالىمدەدى. رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ پىكىرىنشە, پۋتين ەكەۋى ءبىر ساياسي كۇشتىڭ ادامدارى. سوندىقتان ەكەۋىنىڭ اراسىندا باسەكە­لەستىك بولۋى مۇمكىن ەمەس. ال ءوزى ەكىنشى پرەزيدەنتتىك مەرزىمگە ءتۇسۋ نيەتىڭىز بار ما دەگەن سۇراققا تايعاناق جاۋاپ قايتارعان. كەز كەلگەن وسىنداي لاۋازىمداعى ادام پرەزيدەنتتىككە تۇسۋگە مىندەتتى. ال مۇنداي شەشىمدى قابىلداي ما, الدە جوق پا, بۇل ەكىنشى ماسەلە, دەپتى ول. وپپوزيتسيا ۇلتتىق كەڭەسكە بىرىكتى سيريا وپپوزيتسياسىنىڭ ليدەرلەرى بىرلەسكەن ۇلتتىق كەڭەس قۇراتىندارى تۋرالى حابارلادى. ونىڭ ماقساتى بيلىكپەن كۇرەس جۇرگىزۋ بولماقشى ەكەن. رەسمي مالىمدەمەگە سايكەس, ۇلتتىق كە­ڭەس سيريا رەۆوليۋتسياسىنا باسشى­لىق جاسايدى. ول ءۇشىن ەلدەگى ءتۇرلى قوعام­دار مەن ساياسي كۇشتەردى بىرىكتىرەدى. قازىردىڭ وزىندە ۇلتتىق كەڭەسكە كىرۋگە سيرياداعى جانە شەتەلدەردەگى قانداي دا ءبىر سالماعى بار وپپوزيتسيونەرلەر كەلىسىمىن بەرىپ ۇلگەرگەن. سيرياداعى كوتەرىلىس 2011 جىل­دىڭ ناۋرىزىندا تۋنيس پەن ەگيپەتتەگى توڭكەرىستەر تابىس­تى اياقتالعاننان كەيىن باستالعانى بەلگىلى. وپپوزيتسيانىڭ تالابى – پرەزيدەنت باشار اسادتى تاعىنان تايدىرىپ, دەموكراتيالىق رەفورمالار جۇرگىزۋ. بەيبىت ادامدار شىعىنىن مويىندادى ناتو باسشىلىعى بۇرناعى كۇنى تريپوليگە جاسالعان اۋە سوققىسىنان بەيبىت تۇرعىندار وپات بول­عانىن مويىنداۋعا ءماجبۇر بولدى. تەحنيكالىق كىناراتتان سوققىلاردىڭ ءبىرى بەلگىلەنگەن نىسانادان اۋىتقىپ, ازاماتتىق نىسانعا بارىپ تۇسكەن, دەلىنەدى ناتو-نىڭ ليۆياداعى وپەراتسياسىنىڭ قولباس­شى­سى گەنەرال-لەيتەنانت شارل بۋشاردىڭ مالىمدە­مەسىندە. بۋشار بەيبىت تۇرعىنداردىڭ قازاسىنا وراي وكىنىش بىلدىرە كەلىپ, ناتو-نىڭ بومبالاۋلارعا وتە مۇقيات قاراي­تىنىن اتاپ كورسەتكەن. ءبىزدىڭ بەيبىت تۇرعىندارعا قوياتىن ەشقانداي تالابىمىز جوق, ءبىزدىڭ شابۋىلدار تەك رەجىمگە باعىتتالعان, دەيدى ول. جالپى, سوڭعى بومبالاۋدان 9 ادام قازا تاپسا, ليۆيادا اسكەري وپەراتسيالار باستالعالى بەرى 856 ادام قۇرباندىققا اينالعان. اكتسياعا 100 مىڭنان استام ادام قاتىستى 19 ماۋسىم, جەكسەنبى كۇنى بۇكىل يسپانيا بوي­ىن­شا ۇكىمەت ساياسا­تى­نا قارسى نارازىلىق اكتسيالارى بو­لىپ ءوتتى. قالالار كوشەلەرىنە شىققاندار ۇكى­مەت­تىڭ ەكونوميكالىق داعدارىس سالدارلارىن ەڭسەرۋگە قابىلەتسىزدىگىنە, جۇمىسسىزدىقتىڭ جوعارى دەڭگەيى­نە وزدەرىنىڭ كوڭىلدەرى تولمايتىنىن بىلدىرگەن. اكتسيانى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ دەرەكتەرىنە قارا­عاندا, ەل استاناسى مادريد كوشەلەرىنە 150 مىڭنان استام ادام شىقسا, بارسەلوناداعى نارازىلىق بىلدىرۋشىلەر 270 مىڭ ادامدى قۇراعان. يسپانيا – ەو ەلدەرى ىشىندە الەمدىك قارجى داعدارىسىنان اسا زارداپ شەككەن مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى. ەلدەگى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 21 پايىزدى قۇراسا, بۇل – ەۋرووداقتاعى ەڭ جوعارى كورسەتكىش. جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق ۇلەسى ءتىپتى 40 پايىزعا جەتەدى. كورول ۇسىنعان رەفورمالارعا نارازى ماروككوداعى جاپپاي دەمونستراتسيالارعا مىڭ­دا­عان ادام قاتىستى. ولار ەل كورولى موحاممەد VI ۇسىنعان رەفورمالارعا قارسىلىقتارىن وسىلايشا ءبىل­دىردى. نارازىلىق تانىتۋشىلاردىڭ پىكىرلەرىنشە, مونارح ۇسىنعان دەموكراتيالىق جاڭارۋلار ءابسوليۋتتى مونارحيادان پارلامەنتاريزمگە ءوتۋ ءۇشىن جانە بيلىك ءبولىنىسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن مۇلدەم جەتكىلىكسىز. كوشەلەرگە كورولدى جاقتاپ شىققاندار دا از بولعان جوق. ال موحاممەد VI ۇسىنعان كونستيتۋتسيالىق رەفورمالار جوسپارىنا كەلسەك, ولار ءىشىنارا كەيبىر وكىلەتتىكتەردى كورولدەن الىپ, پرەمەر-مينيسترگە بەرۋدى قاراستىرادى. ءسويتىپ, ۇكىمەت باسشىسى پارلامەنتتى تاراتىپ, مەملەكەتتىك كاسىپورىندار مەن اكىمشىلىك ورگاندارعا باسشى تاعايىنداي الادى. ال كورول قاۋىپسىزدىك جانە سىرتقى ساياسات ماسەلەلەرىنە باقىلاۋ قۇزىرىن ساقتاپ قالادى. قىرعىز دەپۋتاتتارىندا «قىزىق» كوپ قىرعىزستان پارلامەنتىنىڭ كەيبىر دە­پۋتاتتارى ءما­جى­لىس زالىن اسەمدەۋ, جاق­سار­تۋ ۇسىنىستارى­مەن شىقتى. ماسەلەن, وپپوزيتسيالىق «ار-نامىس» فراكتسيا­سى­نىڭ دەپۋتاتى اقىلبەك جاپاروۆتىڭ پىكىرىنشە, ءماجىلىس زالىنا «ءبىز قۇدايعا سەنەمىز» دەپ جازىپ قويۋ كەرەك كورىنەدى. بيلەۋشى سوتسيال-دەموكراتيالىق پار­تيا­سى فراكتسيا­سى­نان دەپۋتات دانيار تەربيشاليەۆ «ءبىز حالىق ءۇشىن جۇمىس جاسايمىز» دەپ قوسىمشا جازىپ قويۋ كەرەك ەكەنىن ۇسىندى. ار-نامىستىق تاعى ءبىر دەپۋتات تۇرسىنباي باكىر ۇلى تريبۋناعا جالعاندىق دەتەكتورىن ورناتۋعا شاقىردى. ءبىر اتاپ وتەرلىگى, بۇل باستامالاردىڭ ەشقايسىسى پارلامەنت باسشىلىعى تاراپىنان قولداۋ تاپقان جوق. قىسقا قايىرىپ ايتقاندا: سومالي پيراتتارى نەمىستىڭ سيۋزان ك كومپانياسىنىڭ يەلىگىندەگى جۇك كەمەسىن 5,7 ميلليون دوللار العاننان كەيىن بوساتقان. بۇل اقپاراتتىڭ پيراتتار تاراپىنان تاراتىلعانىن ەسكەرسەك, ونىڭ اق-قاراسى تۋرالى ناقتى ايتۋ قيىن. باعدادتا فرانتسيا ەلشىلىگىنىڭ كورتەجى كولىكتەرىنىڭ ءبىرى جانىندا جارىلعىش قۇرىلعى ىسكە قوسىلعان. وقيعا قالانىڭ وڭتۇستىك بولىگىندەگى ديپميسسيا باسشىسى رەزيدەنتسياسىنىڭ توڭىرەگىندە ورىن العان. جارىلىس سالدارىنان 7 يراكتىق زارداپ شەكسە, 4-ءۋى ەلشىلىك كۇزەتشىلەرى ەكەن. اقش-تىڭ ايداحو شتاتىنان سەناتور دجون ماكگي كولىك ايداپ كەتىپ جانە ونى ماس كۇيىندە جۇرگىزگەنى ءۇشىن قاماۋعا الىنعان. جاقىن كۇندەرى ول سوت الدىندا جاۋاپ بەرۋى ءتيىس. ماكگي رەسپۋبليكالىق پارتيانىڭ مۇشەسى. شتات سەناتىنا 2006 جىلى سايلانىپتى. ازەربايجاننىڭ استاناسى باكۋ قالاسىندا وپپوزيتسيونەرلەردىڭ ميتينگىسى قۋىپ تاراتىلعان. جەرگىلىكتى پوليتسيا ۇكىمەتكە قارسى ۇرانداتىپ شىققاندار ىشىنەن جيىرما شاقتىسىن قاماۋعا العان. جەرگىلىكتى وپپوزيتسيانىڭ تالابى  – ۇكىمەتتى وتستاۆكاعا كەتىرىپ, كەزەكتەن تىس سايلاۋلار وتكىزۋ جانە بىرقاتار رەفورمالار جۇرگىزۋ. ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.