كەشە ەرتەڭگىسىن ناتو اۆياتسياسى ليۆيا باسشىسى مۋاممار كاددافيدىڭ ءتريپوليدىڭ ورتالىعىنداعى رەزيدەنتسياسى توڭىرەگىن بومبالاۋدى قايتا جالعاستىردى. كەم دەگەندە اۋەدەن 10 سوققى جاسالدى.
ناقتى قاي نىساندار ب ۇلىنگەنى جانە قۇرباندىقتاردىڭ بار-جوعى ازىرشە بەلگىسىز. بۇعان دەيىن ناتو اۆياتسياسى قالاعا شامامەن 60 بومبا تاستاعان بولاتىن. ليۆيا باسشىلىعىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, 31 ادام قازا تاپقان. جالپى, باتىستىڭ اسكەري باسقىنشىلىعى باستالعان 19 ناۋرىزدان بەرى ناتو-نىڭ نەگىزگى نىسانى كاددافيدىڭ رەزيدەنتسياسى بولىپ كەلەدى.
زىمىران سىنادى دەپ ايىپتادى
سولتۇستىك كورەيا راديۋسى شاعىن زىمىراندى سىناقتان وتكىزدى. بۇل ءجونىندە بارلاۋ دەرەككوزدەرىنە سىلتەمە جاساي وتىرىپ, وڭتۇستىك كورەيانىڭ «رەنحاپ» اگەنتتىگى حابارلادى. وڭتۇستىككورەيالىق ارنايى قىزمەتتىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, سىناق كحدر-دىڭ باتىس جاعالاۋىندا جۇزەگە اسىرىلىپتى.
سەۋلدىڭ اتاپ كورسەتۋىنشە, زىمىراندىق سىناقتار KN-06 زىمىرانىن جاڭعىرتۋ شەڭبەرىندە وتكىزىلگەن. اتاپ ايتقاندا, سولتۇستىككورەيالىق ينجەنەرلەر KN-06-نىڭ ۇشۋ راديۋسىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا جۇمىستانىپ جاتسا كەرەك. سولتۇستىك كورەيا, اسىرەسە, 2009 جىلى جانە 2010 جىلدىڭ العاشقى بولىگىندە زىمىران سىناقتارىن كۇشەيتسە, سوڭعى ۋاقىتتاردا بۇل ۇدەرىس ءسال باسەڭدەگەن-تۇعىن.
سايلاۋ شىلدەدەن قازانعا شەگەرىلدى
ءتۋنيستىڭ وتپەلى ۇكىمەتى ەلدەگى شىلدە ايىنا بەلگىلەنگەن سايلاۋدى قازان ايىنا شەگەرگەن ءجون دەپ تاۋىپ وتىر. ناقتىلاي تۇسسەك, ءتۋنيستىڭ ۋاقىتشا پرەمەر-ءمينيسترى بەيدجي كايد ەسسەبي جالپىعا ورتاق سايلاۋدىڭ 23 قازان كۇنى وتەتىنىن مالىمدەدى.
شەنەۋنىكتىڭ سوزىنە قاراعاندا, قوسىمشا ۋاقىت سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىسقىسى كەلەتىن بارلىق ۇيىمدارعا تەڭدەي مۇمكىندىك تۋعىزىپ, ونىڭ مولدىرلىگىن ارتتىرا تۇسەدى. سونىمەن, 23 قازاندا تۋنيس تۇرعىندارى قۇرىلتاي جينالىسىنا دەلەگاتتار سايلاسا, ولار ءوز كەزەگىندە ەل كونستيتۋتسياسىنىڭ جاڭا جوباسىن جاساپ, پرەزيدەنت پەن پارلامەنت سايلاۋلارىنىڭ كۇنىن بەلگىلەيدى.
ەكىنشى مەرزىمىن قۋاتتادى
بۇۇ باس حاتشىسى پان گي مۋن ەكىنشى مەرزىمگە سايلاۋعا تۇسەتىنىن ءمالىمدەگەنىن بۇعان دەيىن حابارلاعان بولاتىنبىز. ەندى وعان اقش پرەزيدەنتى باراك وباما جان-جاقتى قولداۋ كورسەتەتىنى ءمالىم بولىپ وتىر.
بۇۇ باس حاتشىسىن سايلاۋ پروتسەدۋراسى مىناداي: اۋەلى كانديداتۋرانى بۇۇ-نىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى قارايدى. سودان كەيىن ول 192 مەملەكەت وكىلدىك ەتەتىن باس اسسامبلەياعا داۋىس بەرۋگە شىعارىلادى. جاڭا باس حاتشىنى سايلاۋدا نەگىزگى ءرولدى ءىس جۇزىندە قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى كەڭەس مۇشەلەرى وينايدى. بۇل ەلدەر ۇلىبريتانيا, قىتاي, رەسەي, اقش جانە فرانتسيا. ولار ۆەتو قۇقىن پايدالانىپ, كانديداتتى وتكىزبەي تاستاۋى دا ابدەن مۇمكىن.
«باسقىنشىلىق مەنتاليتەتتىڭ» اسەرى
ليتۆا سەيمىنىڭ (پارلامەنت) سپيكەرى يرەنا دەگۋتەنە ەلدەگى جەمقورلىق ۇدەرىستەرىن ازاماتتاردىڭ بويىندا كەڭەس كەزەڭىنەن قالعان «باسقىنشىلىق مەنتاليتەتتىڭ» اسەرى دەپ مالىمدەدى. ول بۇل مالىمدەمەسىن ەل پرەزيدەنتى دالي گريباۋسكايتەنىڭ 7 ماۋسىمدا ەل حالقىنا ءداستۇرلى جولداۋىنان كەيىن جاريا ەتتى.
ويتكەنى, جولداۋدا ەلدەگى جەمقورلىق ماسەلەسىنە ايتارلىقتاي باسا نازار اۋدارىلعان بولاتىن. ءتۇرلى ەلدەردە كوررۋپتسيانىڭ دەڭگەيىن زەرتتەيتىن حالىقارالىق Transparency International ۇيىمىنىڭ رەيتينگىندە ليتۆا 2010 جىلى 46 ورىنعا تابان تىرەگەن ەكەن. سالىستىرمالى تۇردە ايتساق, بالتىق جاعالاۋى ەلدەرىنەن لاتۆيا 59-شى, ال ەستونيا 26-شى ورىنعا تۇراقتاپتى.
كۇيەۋىنىڭ ورنىن ايەلى باستى
اقش-تىڭ لاس-ۆەگاس قالاسىندا قالا مەرىن سايلاۋ بولىپ ءوتتى. جاڭا قالاباسى بولىپ ءىس باسىنداعى مەر وسكار گۋدماننىڭ زايىبى كارولين گۋدمان سايلاندى. بيۋللەتەندەردىڭ 96 پايىزى سۇرىپتاۋدان وتكەننەن كەيىنگى ناتيجە بويىنشا قالانىڭ ءبىرىنشى حانىمى 33 000 داۋىس جيناعان.
ونىڭ قارسىلاسى بولعان تاعى ءبىر حانىم – كريس دجۋنچيلياني مارەگە 22 000 داۋىسپەن جەتكەن. ول العاشقى ناتيجە شىعارىلىسىمەن-اق كارولين گۋدمانعا تەلەفون شالىپ, جەڭىسىمەن قۇتتىقتاپ ۇلگەرىپتى. ال وسكار گۋدمان لاس-ۆەگاسقا 1999 جىلدان بەرى بيلىك قۇرىپ كەلگەن ەدى. ياعني, ول زاڭ بويىنشا رۇقسات ەتىلگەن 3 مەرزىم بويى مەر ورىنتاعىندا مىعىم وتىرعان.
قىسقا قايىرىپ ايتقاندا:
ون جىل بويى رەسەي جوعارعى پالاتاسىنىڭ سپيكەرى بولعان, 18 مامىردا بۇل لاۋازىمدى ورنىنان قۋىلعان سەرگەي ميرونوۆ رەسەي مەملەكەتتىك دۋماسىنىڭ دەپۋتاتى اتاندى. وعان ءوز ورنىن «ادىلەتتى رەسەي» وكىلى ەلەنا ۆتورىگينا بوساتىپ بەردى.
قىرعىزستاندا وسى ەلدىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى ق.باكيەۆتىڭ وتباسىنا جاقىن ءجۇرىپ, سەنىمىنە يە بولعان بيزنەسمەن, قىرعىزستان دامۋ قورىن باسقارعان الەكسەي ەليسەەۆ دەر كەزىندە وتانىنان تابانىن جالتىراتىپ ۇلگەرگەن بولاتىن. ەندى ول سىرتتاي 6 جىلعا سوتتالدى.
تۇركيانىڭ گيرەسۋن پروۆينتسياسىندا جولاۋشىلار اۆتوبۋسى اپاتقا ۇشىراپ, وقيعا سالدارىنان 10 ادام قازا تاپسا, تاعى 29-ى ءتۇرلى دەڭگەيدە دەنە جاراقاتتارىن الدى. كولىكتە شەتەلدىكتەر بولماعان كورىنەدى. ال جۇرگىزۋشى رولدە ۇيىقتاپ كەتكەنگە ۇقسايدى.
ابحازيا پارلامەنتى كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋ كۇنىن بەلگىلەدى. داۋىس بەرۋ ناتيجەسى 26 تامىز تاڭدالعانىن كورسەتتى. كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا وكپەسىنە وتا جاساتقاننان كەيىن كوز جۇمعان ءىس باسىنداعى پرەزيدەنت سەرگەي باگاپشتىڭ ءولىمى سەبەپ بولدى.
بۇرناعى كۇنى تۇندە ءازىربايجاننىڭ استاناسى – باكۋ قالاسىنىڭ ماڭىنداعى حىردالان ەلدى مەكەنىندە مىسىردىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى حوسني مۋباراكتىڭ ەسكەرتكىشى تۇعىرىنان ءتۇسىرىلىپ, ورنىنا «كونە ەگيپەتتىكتىڭ» جاڭا ەسكەرتكىشى ورناتىلعان.
ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.
كەشە ەرتەڭگىسىن ناتو اۆياتسياسى ليۆيا باسشىسى مۋاممار كاددافيدىڭ ءتريپوليدىڭ ورتالىعىنداعى رەزيدەنتسياسى توڭىرەگىن بومبالاۋدى قايتا جالعاستىردى. كەم دەگەندە اۋەدەن 10 سوققى جاسالدى.
ناقتى قاي نىساندار ب ۇلىنگەنى جانە قۇرباندىقتاردىڭ بار-جوعى ازىرشە بەلگىسىز. بۇعان دەيىن ناتو اۆياتسياسى قالاعا شامامەن 60 بومبا تاستاعان بولاتىن. ليۆيا باسشىلىعىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, 31 ادام قازا تاپقان. جالپى, باتىستىڭ اسكەري باسقىنشىلىعى باستالعان 19 ناۋرىزدان بەرى ناتو-نىڭ نەگىزگى نىسانى كاددافيدىڭ رەزيدەنتسياسى بولىپ كەلەدى.
زىمىران سىنادى دەپ ايىپتادى
سولتۇستىك كورەيا راديۋسى شاعىن زىمىراندى سىناقتان وتكىزدى. بۇل ءجونىندە بارلاۋ دەرەككوزدەرىنە سىلتەمە جاساي وتىرىپ, وڭتۇستىك كورەيانىڭ «رەنحاپ» اگەنتتىگى حابارلادى. وڭتۇستىككورەيالىق ارنايى قىزمەتتىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, سىناق كحدر-دىڭ باتىس جاعالاۋىندا جۇزەگە اسىرىلىپتى.
سەۋلدىڭ اتاپ كورسەتۋىنشە, زىمىراندىق سىناقتار KN-06 زىمىرانىن جاڭعىرتۋ شەڭبەرىندە وتكىزىلگەن. اتاپ ايتقاندا, سولتۇستىككورەيالىق ينجەنەرلەر KN-06-نىڭ ۇشۋ راديۋسىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا جۇمىستانىپ جاتسا كەرەك. سولتۇستىك كورەيا, اسىرەسە, 2009 جىلى جانە 2010 جىلدىڭ العاشقى بولىگىندە زىمىران سىناقتارىن كۇشەيتسە, سوڭعى ۋاقىتتاردا بۇل ۇدەرىس ءسال باسەڭدەگەن-تۇعىن.
سايلاۋ شىلدەدەن قازانعا شەگەرىلدى
ءتۋنيستىڭ وتپەلى ۇكىمەتى ەلدەگى شىلدە ايىنا بەلگىلەنگەن سايلاۋدى قازان ايىنا شەگەرگەن ءجون دەپ تاۋىپ وتىر. ناقتىلاي تۇسسەك, ءتۋنيستىڭ ۋاقىتشا پرەمەر-ءمينيسترى بەيدجي كايد ەسسەبي جالپىعا ورتاق سايلاۋدىڭ 23 قازان كۇنى وتەتىنىن مالىمدەدى.
شەنەۋنىكتىڭ سوزىنە قاراعاندا, قوسىمشا ۋاقىت سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىسقىسى كەلەتىن بارلىق ۇيىمدارعا تەڭدەي مۇمكىندىك تۋعىزىپ, ونىڭ مولدىرلىگىن ارتتىرا تۇسەدى. سونىمەن, 23 قازاندا تۋنيس تۇرعىندارى قۇرىلتاي جينالىسىنا دەلەگاتتار سايلاسا, ولار ءوز كەزەگىندە ەل كونستيتۋتسياسىنىڭ جاڭا جوباسىن جاساپ, پرەزيدەنت پەن پارلامەنت سايلاۋلارىنىڭ كۇنىن بەلگىلەيدى.
ەكىنشى مەرزىمىن قۋاتتادى
بۇۇ باس حاتشىسى پان گي مۋن ەكىنشى مەرزىمگە سايلاۋعا تۇسەتىنىن ءمالىمدەگەنىن بۇعان دەيىن حابارلاعان بولاتىنبىز. ەندى وعان اقش پرەزيدەنتى باراك وباما جان-جاقتى قولداۋ كورسەتەتىنى ءمالىم بولىپ وتىر.
بۇۇ باس حاتشىسىن سايلاۋ پروتسەدۋراسى مىناداي: اۋەلى كانديداتۋرانى بۇۇ-نىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى قارايدى. سودان كەيىن ول 192 مەملەكەت وكىلدىك ەتەتىن باس اسسامبلەياعا داۋىس بەرۋگە شىعارىلادى. جاڭا باس حاتشىنى سايلاۋدا نەگىزگى ءرولدى ءىس جۇزىندە قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى كەڭەس مۇشەلەرى وينايدى. بۇل ەلدەر ۇلىبريتانيا, قىتاي, رەسەي, اقش جانە فرانتسيا. ولار ۆەتو قۇقىن پايدالانىپ, كانديداتتى وتكىزبەي تاستاۋى دا ابدەن مۇمكىن.
«باسقىنشىلىق مەنتاليتەتتىڭ» اسەرى
ليتۆا سەيمىنىڭ (پارلامەنت) سپيكەرى يرەنا دەگۋتەنە ەلدەگى جەمقورلىق ۇدەرىستەرىن ازاماتتاردىڭ بويىندا كەڭەس كەزەڭىنەن قالعان «باسقىنشىلىق مەنتاليتەتتىڭ» اسەرى دەپ مالىمدەدى. ول بۇل مالىمدەمەسىن ەل پرەزيدەنتى دالي گريباۋسكايتەنىڭ 7 ماۋسىمدا ەل حالقىنا ءداستۇرلى جولداۋىنان كەيىن جاريا ەتتى.
ويتكەنى, جولداۋدا ەلدەگى جەمقورلىق ماسەلەسىنە ايتارلىقتاي باسا نازار اۋدارىلعان بولاتىن. ءتۇرلى ەلدەردە كوررۋپتسيانىڭ دەڭگەيىن زەرتتەيتىن حالىقارالىق Transparency International ۇيىمىنىڭ رەيتينگىندە ليتۆا 2010 جىلى 46 ورىنعا تابان تىرەگەن ەكەن. سالىستىرمالى تۇردە ايتساق, بالتىق جاعالاۋى ەلدەرىنەن لاتۆيا 59-شى, ال ەستونيا 26-شى ورىنعا تۇراقتاپتى.
كۇيەۋىنىڭ ورنىن ايەلى باستى
اقش-تىڭ لاس-ۆەگاس قالاسىندا قالا مەرىن سايلاۋ بولىپ ءوتتى. جاڭا قالاباسى بولىپ ءىس باسىنداعى مەر وسكار گۋدماننىڭ زايىبى كارولين گۋدمان سايلاندى. بيۋللەتەندەردىڭ 96 پايىزى سۇرىپتاۋدان وتكەننەن كەيىنگى ناتيجە بويىنشا قالانىڭ ءبىرىنشى حانىمى 33 000 داۋىس جيناعان.
ونىڭ قارسىلاسى بولعان تاعى ءبىر حانىم – كريس دجۋنچيلياني مارەگە 22 000 داۋىسپەن جەتكەن. ول العاشقى ناتيجە شىعارىلىسىمەن-اق كارولين گۋدمانعا تەلەفون شالىپ, جەڭىسىمەن قۇتتىقتاپ ۇلگەرىپتى. ال وسكار گۋدمان لاس-ۆەگاسقا 1999 جىلدان بەرى بيلىك قۇرىپ كەلگەن ەدى. ياعني, ول زاڭ بويىنشا رۇقسات ەتىلگەن 3 مەرزىم بويى مەر ورىنتاعىندا مىعىم وتىرعان.
قىسقا قايىرىپ ايتقاندا:
ون جىل بويى رەسەي جوعارعى پالاتاسىنىڭ سپيكەرى بولعان, 18 مامىردا بۇل لاۋازىمدى ورنىنان قۋىلعان سەرگەي ميرونوۆ رەسەي مەملەكەتتىك دۋماسىنىڭ دەپۋتاتى اتاندى. وعان ءوز ورنىن «ادىلەتتى رەسەي» وكىلى ەلەنا ۆتورىگينا بوساتىپ بەردى.
قىرعىزستاندا وسى ەلدىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى ق.باكيەۆتىڭ وتباسىنا جاقىن ءجۇرىپ, سەنىمىنە يە بولعان بيزنەسمەن, قىرعىزستان دامۋ قورىن باسقارعان الەكسەي ەليسەەۆ دەر كەزىندە وتانىنان تابانىن جالتىراتىپ ۇلگەرگەن بولاتىن. ەندى ول سىرتتاي 6 جىلعا سوتتالدى.
تۇركيانىڭ گيرەسۋن پروۆينتسياسىندا جولاۋشىلار اۆتوبۋسى اپاتقا ۇشىراپ, وقيعا سالدارىنان 10 ادام قازا تاپسا, تاعى 29-ى ءتۇرلى دەڭگەيدە دەنە جاراقاتتارىن الدى. كولىكتە شەتەلدىكتەر بولماعان كورىنەدى. ال جۇرگىزۋشى رولدە ۇيىقتاپ كەتكەنگە ۇقسايدى.
ابحازيا پارلامەنتى كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋ كۇنىن بەلگىلەدى. داۋىس بەرۋ ناتيجەسى 26 تامىز تاڭدالعانىن كورسەتتى. كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا وكپەسىنە وتا جاساتقاننان كەيىن كوز جۇمعان ءىس باسىنداعى پرەزيدەنت سەرگەي باگاپشتىڭ ءولىمى سەبەپ بولدى.
بۇرناعى كۇنى تۇندە ءازىربايجاننىڭ استاناسى – باكۋ قالاسىنىڭ ماڭىنداعى حىردالان ەلدى مەكەنىندە مىسىردىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى حوسني مۋباراكتىڭ ەسكەرتكىشى تۇعىرىنان ءتۇسىرىلىپ, ورنىنا «كونە ەگيپەتتىكتىڭ» جاڭا ەسكەرتكىشى ورناتىلعان.
ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.
ەگەمەندىكتى نىعايتۋداعى كەشەندى ءتاسىل
اتا زاڭ • كەشە
اتا زاڭ • كەشە
كۇزەت قىزمەتىن باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى تاعايىندالدى
تاعايىنداۋ • كەشە
ازاماتتاردىڭ 78%-دان استامى جاڭا كونستيتۋتسيانى قولدايدى
اتا زاڭ • كەشە
سوت اكىمدىككە ارنايى ءوتىنىش جاسادى
ايماقتار • كەشە
استانادا ەكى قاباتتى عيماراتتىڭ شاتىرى جانىپ جاتىر
وقيعا • كەشە