الەم قازاقتارى باس قوسادى

بەس جىلدا ءبىر رەت وتكىزىلىپ تۇ­راتىن الەم قازاقتارىنىڭ قۇرىل­تايى ەلىمىزدىڭ ساياسي-قوعامدىق ءومى­رىندەگى ماڭىزدى وقي­عا دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. اتالعان تاريحي شارانىڭ نەگىزگى ماقساتى – شەتەلدەردە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ءوس­كە­لەڭ ۇر­پاقتى اتامەكەنگە بەت بۇر­عىزۋ ماسەلەسىن كوتەرۋ جانە كەلگەن قانداستارىمىزدى مەملەكەت تارا­پى­نان قولداپ, جاعداي جاساپ وتى­رۋ. سونىمەن قاتار, قۇرىلتاي با­رىسىندا شەتەلدەردە تۇراتىن قا­زاق جاستارىنىڭ جانە قازاق ەلىندە ءبىلىم الىپ جاتقان باۋىرلا­رى­مىز­دىڭ ۇل-قىز­دارىنىڭ وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن ارتتىرۋ, ەلىم بار ەكەن دەگەن ۇعىمدى قا­لىپتاستىرۋ. بۇل جەرى كەڭ, حالقى از ەلىمىزدەگى دەموگرافيالىق احۋال­دى جاقسار­تۋعا دا سەپتىگىن تيگىزەرى كۇمانسىز. القالى جيىن استانا قالاسىن­دا 25-27 مامىر ارالىعىندا وتەدى. بۇل قۇ­رىل­تايدىڭ وزگە قۇرىل­تاي­دان ايىرماشى­لى­عىنا كەلەتىن بولساق, وسى جولى باسقا ەلدەردەگى جاستار مەن جاستار ۇيىمدارىنىڭ, ستۋدەنتتەر بىرلەستىكتەرىنىڭ كوش­باس­­شى­لارى شاقىرىلىپ وتىر. جي­ىنعا الەمنىڭ 35 ەلىندە تۇرىپ جات­قان قانداستارىمىزدان 380-گە جۋىق وكىل­­مەن بىرگە, قازاقستاندىق دەلەگاتتار قاتىساتىنىن دا نازارعا سالا كەتسەك دەيمىز. دەلەگاتتار قاتارىندا قازاق حالقى­نىڭ مادەنيەتى مەن ءداستۇرىن, قازاق ءتىلىن دامىتۋ مەن ناسيحاتتاۋدا كەڭىنەن تانى­مال قوعام قايرات­كەرلەرى, شىعارما­شى­لىق, عىلىمي-پەداگوگيكالىق, زياتكەرلىك, بيزنەس, سپورت, مەملەكەتتىك جانە قوعام­دىق ۇيىمداردىڭ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى بار. اتاپ ايت­قاندا, قۇرىلتاي جۇمىسىنا چەحيانىڭ ەكس-ءمينيسترى ءجاميلا ستەحليكوۆا, چۋۆا­شيانىڭ ەكونومي­كا­لىق دامۋ ەكس-ءمينيسترى, قازىر چەبوكسارى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ دوتسەنتى گۇلميرا اكيموۆا, موڭ­عو­ليانىڭ وقۋ-عىلىم جانە مادەنيەت ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى كۇلاندا چونوي, ماسكەۋلىك پروفەسسور ءنايلا بەكماحانوۆا, تەحنيكا عى­لىم­دارى­نىڭ دوكتورلارى داۋلەت مۇحا­مەد­جان ۇلى مەن اسقار ءداۋ­لەت ۇلى, ارمرەس­تلينگ جونىنەن يران چەم­پي­و­نى ءجۇسىپ شاتكام, ت.ب. قاتىسادى. وسى ارادا قۇرىلتاي دەلەگات­تا­رى­نىڭ 60 پايىزىن جاستار قۇرايتىنىن ايتا كەتكەنىمىز ءلازىم. ولاردىڭ قاتارىندا گەرمانيا, شۆە­تسيا, اۆستريا, گوللانديا, نورۆەگيا, ۇلىبريتانيا, موڭعوليا, ءتۇر­­كيا, رەسەي, قىرعىزستان, ءوز­بەك­ستان مەن قازاقستان سپورتشىلارى, ستۋدەنتتەرى, ماگيسترانتتارى مەن وقۋشىلارى بار. دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ ءتور­تىن­شى قۇرىلتايى 25 مامىر كۇنى تاۋەلسىزدىك سارايىندا سالتا­نات­تى تۇردە اشىلىپ, وندا قازاق ەلى­نىڭ پرەزيدەنتى, دۇنيە­جۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى ءتورال­قاسىنىڭ توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاتىسادى دەپ كۇتى­لۋدە. سول كۇنى اتاجۇرتىنا كەلگەن باۋىرلارىمىز «قىز جىبەك» وپەراسىنىڭ قويىلىمىن تام­ا­شا­لايدى. ال 26 مامىر كۇنى قو­ناقتاردىڭ قۇرمەتىنە «اتامەكەن» كەشەنىندە «ەتنواۋىلدىڭ» اشىلۋى بولادى. سونىمەن قاتار, بىرقاتار مينيسترلىكتەردە قازاق دياسپوراسىنىڭ وزەكتى ماسە­­لە­لە­رى بويىنشا دوڭگەلەك ۇستەلدەر وتكىزىلىپ, مەكەمە باسشى­لارىمەن كەزدەسۋلەر وتەدى. 27 مامىر كۇنى ءىس-شارالار ق.مۇڭايتپاسوۆ اتىن­داعى ورتالىق ستاديوندا شەتەلدەن كەلگەن قازاق جاستارىنىڭ فۋتبول تۋرنيرىنە جانە ۇلتتىق سپورت ويىن­دا­رى­نا جالعاسادى. پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالى­عىندا شەتەل قازاقتارىنىڭ قول­ونەر شەبەرلەرى كورمەسى ۇيىم­داس­تىرىلىپ, سوڭىنان اقىن­دار­دىڭ حالىقارالىق جىر ءمۇشاي­راسى, اتا-جۇرتىن اڭساپ كەلگەن جاستاردىڭ كونتسەرتى وتكىزىلەدى. ءسويتىپ, ەلىم, جەرىم دەپ كەلگەن اعايىندار ءۇش كۇن بويى ەلوردادا الۋان ءتۇرلى شارالاردىڭ كۋاسى بولادى. سۇلەيمەن مامەت.