دامۋ ستراتەگياسى تالقىلاندى

كەشە ەلىمىزدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قا­زى­حانوۆ ەليزابەت يەگگلەنىڭ باسشىلىعىمەن گەرمانيا فەدەراتيۆتى رەسپۋبليكاسىنىڭ اتىنان كەلگەن ءبىر توپ ەۋ­روپالىق پارلامەنت دەپۋتاتتارىن قابىلدادى. باسقوسۋ كەزىندە تاراپتار ەۋرووداقتىڭ ورتالىق ازيا بويىنشا دامۋ ستراتەگياسىن تالقىلاپ, كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى. تالقى تارازىسىنا تۇسكەن ماسەلەلەردىڭ نەگىزگى وزەگى – ور­تاق مۇددە مەن ورتاق قۇن­دى­لىققا نەگىزدەلدى. اسىرەسە, قا­زاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتىندا ەۋرووداقپەن ورتاق مۇددەلەر مەن قۇندىلىقتار باسشىلىققا الىن­عان بايلانىستار ايرىقشا ستراتەگيالىق باسىمدىققا يە ەكەندىگى ايتىلدى. قازاقستان مەن ەو ازاماتتارى, سونداي-اق سايا­ساتكەرلەرى اراسىنداعى ەكى­جاق­تى بايلانىستاردى كەڭەي­تۋ­دە ەلىمىز بەن بيىلعى جىلى 10 جىل تولىپ وتىرعان ەۋرووداق پارلامەنتتىك ىنتىماقتاستىق كوميتەتىنىڭ ءرولى دە نازاردان تىس قالمادى. جيىن اياسىندا قازاقستاننىڭ دەموكراتيالىق رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋىن­دا­عى, زاڭدى ىرىقتاندىرۋ, سو­نىڭ ىشىندە 2009-2012 جىل­دارعا ارنالعان ادام قۇقىق­تارىن قورعاۋ جونىندەگى ۇلتتىق ءىس-قيمىل جوسپارىن جانە 2010-2020 جىلدار ارالىعىن كوز­دەي­تىن قۇقىقتىق ساياسات تۇجىرىم­داماسىن جۇزەگە اسىرۋداعى قا­زاقستاننىڭ ۇستانىمدارى اتال­دى. ساپاردىڭ نەگىزگى ماقساتى – ەل پارلامەنتى مەن ەۋروپارلامەنت اراسىنداعى ۇنقاتىسۋدى جانداندىرۋ بولعاندىقتان, ءاڭ­گىمە بارىسىندا وتكەن جىلى قازان ايىندا قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ بريۋسسەلگە ساپارى جانە ونىڭ ەۋ­رووداق باسشىلىعىمەن كەزدەسۋلەرى ءتۇرلى سالالارداعى ىنتى­ماقتاستىققا ەلەۋلى اسەر ەتىپ, ىنتىماقتاستىقتى ناتيجەلى ءارىپ­تەستىك دەڭگەيىنە شىعارۋعا ىقپال جاساعانى دا اتالدى. سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازىحانوۆ قازاقستان مەن ەۋرووداق اراسىنداعى ساياسي جانە ەكونوميكالىق ۇنقاتى­سۋدى دامىتۋدا ەلىمىز «ەۋرو­پا­عا جول» مەملەكەتتىك باعدار­لا­ماسىن جانە ەۋرووداقتىڭ ورتالىق ازياداعى دامۋ سترا­تەگياسىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ, قازاقستان مەن ەۋرووداق ارا­سىندا جاڭا بازالىق كەلىسىم جاساۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن تىلگە تيەك ەتتى.  سونداي-اق كەلگەن قوناقتاردى ەلدەگى ساياسي جانە ەكونوميكالىق وزگەرىستەرمەن تانىستىرىپ ءوتتى. كەزدەسۋ اياسىندا تاراپتار ەكى جاققا دا قىزىعۋشىلىق تۋ­دى­رىپ وتىرعان بىرقاتار ءجايت­تى تالقىعا سالدى. ولاردىڭ ىشىندە قازاقستان مەن ەو ارا­سىنداعى ەنەرگەتيكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق سالالارداعى ءارى­پتەستىك جانە قازاقستان مەن گەرمانيا اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق سالالارداعى ىق­پالداستىق ماسەلەلەرى بار. گەرمانيادان كەلگەن دەلەگا­تسيانىڭ جەتەكشىسى ەليزابەت يەگگلە كەزدەسۋدەن سوڭ جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا ەۋ­روپارلامەنت دەپۋتاتتارى قا­زاقستاننىڭ وكىلى رەتىندە سىرت­قى ىستەر مينيسترىنەن «ەۋ­رووداقتىڭ ورتالىق ازيا­داعى دامۋ ستراتەگياسىن جالپى ءوڭىر بويىنشا قاراستىرۋ كەرەك پە, الدە ونى ءار ەل بويىنشا جەكە قاراستىرعان دۇرىس پا؟», – دەگەن ماسەلە توڭىرەگىندەگى كوز­قاراسىن بىلگەندەرىن ايتتى. ال ەۋروپارلامەنتتىڭ دەپۋ­تاتى يواحيم تسەللەر ءوزىنىڭ سوزىندە: «قازاقستان ەۋرووداق ءۇشىن ماڭىزدى ارىپتەس, سەبەبى ول ازيا مەن ەۋروپا ارا­سىنداعى «كوپىر-مەملەكەتكە» اينالدى. ءبىز قازاقستاننىڭ 20 جىل ىشىندە جۇرگىزگەن دەمو­كراتيالىق رەفورمالار سالا­سىنداعى تاجىريبەسىن جانە بۇل باعىتتى بولاشاقتا قالاي دا­مىتۋ كوزدەلىنىپ وتىرعاندىعىن زەرتتەگىمىز كەلەدى», – دەگەن ويىن جەتكىزدى. ءلايلا ەدىلقىزى.