21 مامىر، 2011

اۋرۋحانا قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋ قاجەت

330 رەت كورسەتىلدى
«قازاقستان رەسپۋبليكا­سى­نىڭ پرەزيدەنتى ن.نازار­باەۆ­تىڭ جار­لى­عىمەن بەكىتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2020 جىلعا دەي­ىنگى سترا­تە­گيا­لىق دامۋ جوس­پارىنىڭ نەگىزگى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا 2015 جىلعا قاراي ەلىمىزدەگى تۋبەركۋلەز اۋ­رۋىن 10 پايىزعا، 2020 جىلعا قاراي 20 پايىزعا دەيىن تومەن­دەتۋ مىندەتى قويىلعان. بۇل ماق­ساتقا دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋ جانە قۇرال-جابدىقتارمەن قامتا­ما­سىز ەتۋ، ماماندار داي­ىنداۋ مەن سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇس­تانۋ باعىتىندا مەملەكەتتىك شارالار كەشەنىن ىسكە اسىرۋ ارقىلى جەتۋگە بولادى. بۇگىندە تۋبەركۋلەزبەن اۋى­را­تىندار مەن ءولىم جاعدايىنا جەتەتىندەر سانى ازايدى دەگەنىمىزبەن، بۇل ماسەلە ءالى وتكىر جاع­دايدا تۇر. دۇنيەجۇزىلىك دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ستاتيس­تيكالىق ەسەپتەۋلەرى بوي­ىنشا، 100 مىڭ تۇرعىننىڭ 50-ءى تۋبەركۋلەز دەرتىنە شال­دىق­قاندار ەكەندىگى انىقتال­عان. ال قازاقستان رەسپۋبليكا­سىندا سوڭعى جىلدا­رى تۋبەركۋلەز اۋرۋىمەن تىركەل­گەن­دەردىڭ كورسەتكىشى 2-3 ەسەگە جوعارى بولىپ وتىر. وكىنىشكە قاراي، قازاقستان تۋبەركۋلەز دەرتى بويىنشا تمد جانە ەۋروپا ەلدەرى اراسىندا الدىڭعى ورىندا تۇر. ەكولوگيالىق جاعدايدىڭ نا­شار­لاۋى، كوشى-قون ۇدەرىستەرى، تۇر­عىنداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭ­گەيىنىڭ تومەندەۋى، وتكەن جىل­دارداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ سا­لا­سىنىڭ جەتكىلىكتى قارجى­لان­دى­رىلماۋى، سونىڭ ىشىندە تۋبەركۋلەزگە قارسى ءىس-شارالار­دىڭ تولىق جۇرگىزىلمەۋى ەلدەگى ەپيدەميولو­گيالىق جاعدايدىڭ الدەقايدا نا­شارلاۋىنا الىپ كەلدى. ەگەر بۇ­رىن نەگىزىنەن تۋبەركۋلەزبەن الەۋ­مەتتىك جاع­دايى تومەن ادامدار كوبىرەك اۋىراتىن بولسا، ەندى قازىر اۋقاتتى ادامداردىڭ دا وسى دەرتكە شالدىعاتىنى انىقتا­لىپ وتىر. سوندىقتان، بۇگىنگى تاڭدا تۋبەركۋلەزگە قارسى ءىس-شارا­لار­دىڭ بارلىق دەڭگەيدە كەشەندى تۇردە ورىندالۋى تالاپ ەتىلەتىنى ءسوزسىز. الماتى وبلىسى، جام­بىل اۋدانى، قاراقاستەك اۋى­لىن­­داعى تۋبەركۋلەز اۋرۋ­حا­ناسى 1932 جىلدان بەرى جۇ­مىس ىستەپ كەلەدى. قامىستان ءورىل­گەن عي­مارات ءبۇ­گىندە اپاتتى جاعدايدا تۇر. توبە­سىنەن سۋ تامشىلاپ، قابىرعالارى قاقى­راپ، ساني­تار­لىق-تەحنيكالىق قۇ­­رال-جابدىق­تارى تاتتانىپ كەتكەن، ەم-شارا جاسايتىن كابينەتتەرى ساني­تار­لىق ءتارتىپ پەن ەرەجەلەر تالاپ­تارىنا ساي ەمەس. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتات­تارى وڭىرگە بارعان ساپارىندا اتالعان اۋرۋ­حانانى بارىپ كور­دىك، ونىڭ اپات­تى جاعدايدا تۇر­عانىن انىق بايقادىق. بۇل عيمارات كۇردەلى ءجون­دەۋگە دە جاتپايدى. جاڭا زا­مانعا لاي­ىقتى 70 ورىندىق اۋداندىق اۋرۋحانا كەشەنىن سالۋ قاجەت. بىرنەشە جىل بويى وبلىس باسشىلارى رەسپۋبليكا­لىق بيۋد­جەتتەن جاڭا قۇرىلىس­قا قارجى ءبولۋ ماسەلەسىن قوي­ىپ كەلەدى. ويتكەنى، جەرگىلىكتى بيۋدجەتتىڭ كىرىسى بۇل ماسەلەنى قامتاماسىز ەتە المايدى.  جاڭا نى­ساننىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇ­جاتتارى دا، تەحنيكالىق-ەكونو­ميكالىق نەگىزدەمەسى دە دايىن. ەندى ەل ۇكىمەتى رەسپۋب­لي­كا­لىق بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ وتى­رىسىندا الماتى وبلىسى، ­جام­بىل اۋدانى، قارا­قاستەك اۋىلىنداعى تۋبەركۋلەز اۋرۋ­حاناسىنىڭ قۇرىلى­سىن قارجى­لان­دىرۋ ماسەلەسىن قا­راپ، اتال­عان قۇرىلىس نى­سانىن 2012-2014 جىلدارعا ار­نالعان با­سىم­دىق بەرىلگەن ين­ۆەس­تي­تسيا­لىق جوبالار ءتىزىمى بوي­ىنشا سالۋ ءۇشىن شى­عىستار كوزدە­لۋىنە ىقپال ەتسە، نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. كەشە سەنات توراعاسىنىڭ ورىنباسارى م.كوپەەۆتىڭ قاتىسۋىمەن «قورشاعان ورتاعا ەميسسيادان تۇسەتىن قاراجاتتى وڭىرلىك دەڭگەيدە ءتيىمدى پايدالانۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ» تاقىرىبىندا دوڭگەلەك ۇستەل بولىپ ءوتتى. دينار نوكەتاەۆا، ءماجىلىس دەپۋتاتى.
سوڭعى جاڭالىقتار

تاريحي فينال

سپورت • كەشە

كەزەكتى بەلەس

پىكىر • كەشە

اسكەري توپوگراف

قوعام • كەشە

كەدەرگى فيلوسوفياسى

رۋحانيات • كەشە

ءبىزدىڭ ليۋي-كو

ونەر • كەشە

رۋح

سپورت • كەشە

تاۋ شاڭعىسىن قالايتىندار كوپ

قىسقى سپورت • كەشە

فينالدا جولى بولمادى

تەننيس • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار