21 مامىر، 2011

قىسقى سپورت تۇرلەرىن دامىتامىز دەسەك...

368 رەت كورسەتىلدى
سەمەي قالاسى بۇكىل قازاقستاننىڭ ءما­دە­ني-رۋحاني ورتالىعى بولىپ كەلگەنى بار­شاعا ءمالىم. اباي، شاكارىم، مۇحتار مەن امىرەنى ايتپاعاندا، سەمەي جەرىندە كور­نەكتى جازۋشى فەدور دوستاەۆسكي مەن قا­زاق حالقىنىڭ تۇڭعىش عالىمى شوقان ءۋا­لي­حانوۆ اراسىندا دوستىق بايلانىس ور­نا­عان.  ءدال وسى جەردە «الاشوردا» پارتيا­سى­نىڭ كوشباسشىلارى ءاليحان بوكەي­حا­نوۆ، احمەت بايتۇرسىنوۆ، مىرجاقىپ دۋلاتوۆ، جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ بوستاندىق پەن تاۋەلسىزدىك تۋىن جەلبىرەتتى. قازاقستان عىلىم اكادەمياسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى قانىش ساتباەۆ، عۇلاما عالىم الكەي مارعۇلان، تانىمال جازۋشىلار ۆسەۆولود يۆانوۆ، نيكولاي انوۆ، گالينا سەرەبرياكوۆا، اقىندار ءسابيت دونەنتاەۆ، سۇلتان­ماح­مۇت تورايعىروۆ، زەرتتەۋشى-ابايتانۋشى قايىم مۇحامەدحانوۆ، مادەنيەت قاي­رات­كەر­لەرى ەركەعالي راحماديەۆ، بيبىگۇل ءتو­لەگەنوۆا، روزا رىمباەۆا جانە تاعى دا باس­قا ساڭلاقتار سەمەي جەرىندە ءار جىلداردا وقىدى، ءومىر ءسۇردى جانە شىعارما­شى­لىق­پەن اينالىستى. سەمەي قازاقستان فۋتبولىنىڭ وتانى بولىپ تابىلادى. 1913 جىلى جاس مۇحتار اۋەزوۆ «يارىش» فۋتبول كومانداسىن قۇردى جانە سول كوماندانىڭ مۇشەسى بولدى. 2013 جىلى وسى كوماندانىڭ 100 جىلدىعى اتاپ وتىلمەك. سونىمەن بىرگە، دۇنيە جۇزىنە ءاي­گى­لى قازاقتىڭ باتىر بالۋانى قاجىمۇقان مۇ­ڭايتپاسوۆ ونەر كورسەتكەن تۇڭعىش ۇلت­تىق تسيرك تە وسى جەردە قۇرىلدى. وليم­پياداعا قاتىسقان تۇڭعىش قازاق عۇسمان قوسانوۆ، لەونيد نيكيتەنكو، ۆاسيلي ياركوۆ، داۋلەت تۇرلىحانوۆ جانە تاعى باسقا كوپتەگەن سپورتشىلار الەمدىك جانە حالىق­ارالىق جارىستارداعى جەتىستىكتەرىمەن قا­زاق­ستان تۋىن كوككە كوتەردى. ولاردىڭ قاتارىندا جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ تە بار، ول سەمەي قالاسىنىڭ ارقاسىندا وليمپيادا جەڭىمپازى اتاندى. وكىنىشكە قاراي، بۇگىنگى كۇندە وسى ءبىر جاقسى ءداستۇر بارا-بارا جويىلىپ بارادى. بۇل تالانتتاردىڭ جوقتىعىنان ەمەس، 350 مىڭ تۇرعىنى بار قالادا ءتيىستى سپورتتىق ين­فراقۇرىلىم مەن ماتەريالدىق-تەحني­كا­لىق بازا جوق. سونداي-اق، سەمەي ستۋدەنتتەر قالاسى بولىپ تابىلادى، وندا 50 مىڭنان استام ستۋدەنت جاستار وقيدى. سەمەي قالا­سىن­دا مادەني-ساۋىقتىرۋ ءىس-شارالارىن جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋگە بولاتىن بىردە-ءبىر سپورتتىق عيمارات جوق. امبەباپ مۇز اي­دىنى قاراستىرىلعان سپورت سارايى جوق قا­زاقستانداعى جالعىز قالا سەمەي بولىپ تۇر. تۇرعىندارىنىڭ سانى سەمەيدەن ءال­دە­قاي­دا از قوستاناي، ورال، اتىراۋ، كوك­شە­تاۋ، رۋدنىي سەكىلدى قالالاردا امبەباپ مۇز ايدىنى قاراستىرىلعان سپورت سارايى بار جانە وسى قالالاردىڭ حالقى  سپورتتىڭ الۋ­ان تۇرىمەن، ونىڭ ىشىندە قىسقى سپورت ءتۇر­لەرىمەن بەلسەندى تۇردە اينالىسۋعا ءمۇم­كىندىگى بار. سەمەي قالاسىنىڭ حالقى، ءاسى­رەسە، جاستارى امبەباپ مۇز ايدىنى قاراستىرىلعان سپورت سارايىن، تيپتىك ءجۇزۋ باسسەينىن، قازىرگى زامان تالابىنا ساي ستاديوندى ارماندايدى. وسى ماسەلە بويىنشا جۋىردا پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ مىرزانىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادىم. كەلتىرگەن مالىمەتتەرىمدى نەگىزگە الا وتىرىپ، سەمەيدە امبەباپ مۇز ايدىنى قاراستىرىلعان سپورت سارايىن سالۋ ماسەلەسىن قاراۋدى جانە ونىڭ وڭ شەشىمىن تابۋىنا ىقپال ەتۋى جونىندە ءوتىنىش جازدىم. ايتا كەتۋ كەرەك، بۇل 40 جىل يادرولىق جارىلىستان زارداپ شەككەن سەمەي قالاسىنىڭ حالقى ءۇشىن سەمەي سىناق پوليگونىنىڭ جابىلۋىنىڭ 20 جىلدىعىنا مەملەكەت تاراپىنان ۇلكەن سىيلىق بولار ەدى. قازاقستان پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ 1991 جىلعى 29 تامىزداعى №409 جارلىعىمەن سەمەي سىناق پوليگونى جابىلدى. بۇل جابىلۋدى 2011 جىلى تامىز ايىندا الەمدىك قوعامداستىق كەڭ اۋقىمدا اتاپ وتپەك. ەرجان راحمەتوۆ، ءماجىلىس دەپۋتاتى.
سوڭعى جاڭالىقتار

قىزىلجارداعى ماعجان كورمەسى

رۋحانيات • بۇگىن، 21:02

قاراتورعاي

ادەبيەت • بۇگىن، 21:00

كۇيدەن تۋعان ولەڭ

رۋحانيات • بۇگىن، 20:50

گوشە رەاكتسياسى

قوعام • بۇگىن، 20:48

سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ جۇمىستارى

توتەنشە جاعداي • بۇگىن، 20:40

افريكاداعى قازاق كينوسى

كينو • بۇگىن، 20:34

تارازى باسى تەڭ

سپورت • بۇگىن، 20:30

العاشقى كۇنى – ەكى قولا

سپورت • بۇگىن، 20:25

التىننان القا تاقتى

سپورت • بۇگىن، 20:25

ۇقساس جاڭالىقتار