تاسقىن زارداپتارىن جويۋ جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى

بيىلعى كوكتەمدە باتىس قازاقستان وبلىسىندا بولعان سۋ تاسقىنىنىڭ زارداپتارىن تولىق قالپىنا كەلتىرۋ ماسەلە­لە­رىنە ارنالعان ۇكىمەتتىك جەدەل كەڭەس قالادا ءجۇرىپ جاتقان قۇرىلىس باسىندا وتكىزىلدى. وبلىسقا ارنايى كەلگەن پرەمەر-مي­نيستر كارىم ءماسىموۆ  ماسەلەنى توتەسىنەن قويىپ, بۇگىنگى ءىس­تىڭ جاي-كۇيى قانداي دەپ ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەمەر ءو.شوكەەۆكە ساۋال تاستادى. كەڭ دە جايلى, جۇمساق كابينەتتە ەمەس, قۇرىلىس پرورابى­نىڭ شاعىن جۇمىس ورنىندا ول ۇكى­مەت باسشىسىنا ءتيىستى حابارلاما جاسادى. ويتكەنى, ءو.شوكەەۆ ءتۇس اۋا ۇشىپ كەلىپ, تاسقىن سۋ زارداپتارىنا كوبىرەك ۇشىراعان تاسقالا, زەلەنوۆ اۋداندارىندا جانە ورال قالاسىندا بولىپ, ۇكى­مەت باسشىسىنىڭ ساۋالىندا اي­تىلعانداي, بۇگىنگى ءىستىڭ جاي-كۇيى­مەن تانىسقان ەدى. قازىر وبلىستا تاسقىننان كەلگەن شىعىننىڭ ءمول­شەرى تۇبەگەيلى انىقتالدى.  اق­جايىق ايماعىندا ورىن العان ۇلكەن تابيعات اپاتىنا باي­لا­نىس­تى ۇكىمەت ءتورت قاۋلى شىعاردى.  سوڭعى ءتورتىنشى قاۋلىعا سايكەس ۇكىمەتتىك رەزەرۆتەن 6 ميلليارد 680 ميلليون تەڭگە ءبولىندى. «سا­مۇ­رىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورىنان 5 ميلليارد تەڭگە اۋدا­رىلدى. جالپى سوماسى 17 ميلليارد 372 ميلليون تەڭگە قاراجات تاسقىن سۋ زارداپتارىن جويۋعا, جاڭا قۇرىلىستار سالۋعا جەتەدى دەپ ەسەپتەلىپ وتىر. ياعني, قانشا سۇ­رالسا, سونداي كولەمدەگى قارا­جات ورال وڭىرىنە جونەلتىلدى, – دەدى ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى. بۇدان ءارى ول ءوزى ارالاعان اۋ­ماق­تارداعى قۇرىلىستاردىڭ جاي-كۇيىنە توقتالدى. ونىڭ قىسقاشا ءمان-جايى تومەندەگىدەي. تاسقالا اۋدانىنىڭ ورتالىعى جاڭادان تۇر­عىزىلاتىن بەس بىردەي كوشە­مەن تولىقپاق. ال زەلەنوۆ اۋدا­نىنىڭ ورتالىعى پەرە­مەت­نىي كەنتىندە بارلىق جاڭا قۇ­رى­لىس­تىڭ ىرگەتاسى ءازىر. تاس قا­لاۋ جۇ­مىس­تارى باستالۋدا. جاڭا شاعىن اۋدانداردا سۋ قۇبىرى جۇيە­لەرىن تارتۋ جۇمىستارى اياقتالعان. سو­نى­مەن بىرگە جول سالۋ, جىلۋ ءجۇي­ە­لەرىن جۇرگىزۋ جانە جارىق­تان­دى­رۋ جۇمىستارى قاتار اتقارى­لۋ­دا. قازىر ورال قالا­سى­نىڭ 5-ءشى شا­عىن اۋدانىندا دا قۇ­رىلىس جۇ­مىس­تارى قىزۋ قار­قىن­مەن باستال­دى. مۇنداعى سال­ى­نا­تىن جاڭا نى­سان­دار سانى جەتەۋ. قازىرگى جۇمىس ىرعاعى بەلگىلەنگەن كەستەگە ساي. مەردىگەر ۇيىمدار قۇرىلىستى 1 قىركۇيەككە دەيىن اياقتاۋدى كوزدەپ وتىر. بۇعان دەيىنگى دەرەكتەردە وبلىستا تاسقىن سۋدان ب ۇلىنگەن تۇرعىن ۇيلەر مەن ساياجايلار, الەۋمەتتىك نىساندار, مەكتەپتەر مەن بالاباقشالار سانى ايتىلعان بولاتىن. ءارى ونى ءبىز بۇعان دەيىنگى ماتەريالدارىمىزدا بىرنەشە دۇركىن كورسەتىپ جازعان ەدىك. الايدا پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ بۇل دەرەكتەرگە ونشا قاناعاتتانباي, تاسقىننان ناقتى قانشا ادام زارداپ شەككەنىن انىق­­تاعان ءجون بولاتىنىن جەتكىزدى. بۇل ماسەلەگە تۇسىنىك بەرگەن باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ب.ىزمۇحامبەتوۆ نە تۇراقتى مەكەن-جايى, نە تىركەلگەن بەلگىلى ءبىر تۇراعى جوق ادامداردىڭ  قازىرگى كەزدە كوبەيىپ وتىرعانىن ايتتى. وسى ماسەلەگە بايلانىستى زاڭدىق-قۇقىقتىق تۇرعىدان تەكسەرۋ جۇمىستارى قولعا الىندى, – دەدى باقتىقوجا سالاحاتدين ۇلى. بۇدان ءارى پرەمەر-مينيستر كوكەيىندەگى كەزەكتى ساۋالىن ورال قالاسىنىڭ اكىمى س.ورازوۆقا با­عىتتاپ, وبلىس ورتالىعىنداعى ەۆا­­كۋاتسيالىق قوسىنداردىڭ ءبۇ­گىن­گى تىنىس-تىرشىلىگىن بىلگىسى كەلەتىنىن جەتكىزدى. – بۇگىنگى كۇنى قالاداعى ءتورت ەۆاكۋاتسيالىق قوسىندا مىڭنان استام ادام ۋاقىتشا تۇرىپ جا­تىر. ولارعا قاجەتتى بارلىق تۇر­مىستىق جاعدايلار تۋعىزىلعان. ارقايسىسىنا بولەك پاپكا اشىل­عان,  دەدى ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ساۋالىنا وراي قالا مەرى. ەۆاكۋاتسيالىق قوسىنداعى ۋا­قىت­شا تۇرعىنداردىڭ ءجاي-كۇيى تۋرالى اڭگىمە  قوزعالعاندا كارىم قاجىمقان ۇلى ولاردى تۇگەلدەي دەرلىك ەڭبەككە ورنالاستىرۋعا ىق­پال جاساۋ قاجەتتىلىگىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار باس­شىلارىنا شەگەلەي تاپسىردى. سودان سوڭ پرەمەر-مينيستر ك.ءماسىموۆ توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترى ۆ.بوجكوعا بيىل ورال وڭىرىندە بولعان تاسقىن سۋدان قانداي تاعىلىم مەن ساباق الدىڭدار دەگەن ساۋال قويدى. بۇل ساۋالعا مينيستر بيىلعى كوكتەمدە مۇندا ەگەمەندىكپەن ءبىر­گە تۇساۋى كەسىلگەن مي­نيستر­لىكتىڭ قۇتقارۋ قىزمەتى تۇڭعىش رەت جاۋاپتى سىننان ءوتتى. ارينە ءبارى كەرەمەت دەي المايمىز. جەتپەي, ولقى تۇسكەن تۇستارىمىز دا بار ەكەنىن بىلدىك. سونداي-اق توتەنشە جاعداي ءبىر عانا سحەما بويىنشا  ءىس-قيمىل تانىتۋدان باس تارتۋ قاجەتتىلىگىن ايقىن كور­سەتىپ بەردى. مۇنىڭ ءبارى ءبىز ءۇشىن ۇلكەن ساباق بولماق. نەن­دەي ءىستىڭ دە مينۋسى مەن پليۋ­سى بولۋى زاڭدىلىق. وسى تۇر­عىدا ءبىز ءبۇ­گىندە تالداۋ-ساراپ­تامالىق جۇ­مىس­تارىن جۇرگىزۋ­دەمىز دەپ جاۋاپ قايتاردى. ءوز كەزەگىندە جەرگىلىكتى مەردىگەرلەر الەكساندر پوتيچەنكو مەن ۆالەنتينا ميحنو قۇرىلىسقا ىركىلىس تۋعىزاتىنداي فاكتورلار جوق ەكەنىن ايتتى. ولاردىڭ وي­لارىن تولىقتىرعان ۇكىمەت باس­شىسى ورال وڭىرىندەگى اۋقىمدى دا الىپ قۇرىلىس جۇمىستارىنا تەك جەرگىلىكتى مەردىگەرلەر تارتى­لىپ وتىرعانىن ايتتى. وسى ار­قىلى قوسىمشا جۇمىس ورىندارى پايدا بولعانى تۋرالى مالىمدەدى. بۇل جەردەگى بارلىق جاۋاپكەرشىلىك وبلىس باسشىسىنا جۇك­تەلەتىنىن جەتكىزدى. ورال قالاسىنداعى قۇرىلىس باسىندا وتكەن جەدەل كەڭەستى قو­رى­تىندىلاعان پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ تاسقىننىڭ العاشقى كۇنىنەن ەلباسى نۇر­سۇلتان نازارباەۆ وبلىستاعى جاع­دايدى تىكەلەي ءوزى باقىلاۋعا الىپ, باتىسقازاقستاندىقتارعا قا­جەتتى بارلىق كومەكتى كورسەت­كەنى تۋرالى ايتىپ بەردى. ءساتى ءتۇس­كەن ۋاقىتتا مەملەكەت باس­شىسى باتىس قازاقستان وبلىسىنا كەلىپ, قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىس­تارىنىڭ ناتيجەلەرىمەن تانىسا­تىن بولادى,  دەدى ول.  سونداي-اق  ك.ءما­سىموۆ تاسقىن سۋ زارداپ­تارىن قالپىنا كەلتىرۋ ءىسىنىڭ جاي-كۇيىمەن تانىسۋ ءۇشىن اقجايىققا ارنايى كەلگەن ساپارىندا بۇل ماسەلەگە قاتىستى قانداي دا ءبىر بولماسىن قوياتىن كىناسى مەن ايتا قالارلىقتاي ەسكەرتۋى جوق ەكەنىن مالىمدەدى. تەمىر قۇسايىن, ورال.