ەلىمىزدە ءتورتىنشى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى سالىنادى

سارسەنبى كۇنى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى ورال مۇحامەدجانوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن پالاتانىڭ جالپى وتىرىسى بولىپ ءوتتى. توراعا الدىمەن ارىپتەستەرىن مامىر ايىنداعى مەيرامدارمەن قۇتتىقتادى. ول ءوز سوزىندە ءساۋىر ايىنىڭ سوڭىندا استانادا تۇركى تىلدەس ەلدەر پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ ەكىنشى وتىرىسى جوعارى دەڭگەيدە وتكەنىن, وندا وسى ۇيىمعا توراعالىق ەتۋ مارتەبەسى ءازىربايجاننان قازاقستانعا تابىس ەتىلگەنىن ايتتى, دەپ حابارلادى وسى پالاتانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. جالپى وتىرىستا «بەلارۋس رەس­پۋبليكاسىنداعى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى جانە رەسەي فەدەراتسياسىنداعى تەحنيكالىق رەتتەۋدىڭ بىرىڭعاي قاعيداتتارى مەن قاعيدالارى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جو­باسى تالقىعا سالىندى. بۇل زاڭ جوباسى بويىنشا يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى البەرت راۋ بايانداما جاسادى. تالقىلاۋدان كەيىن زاڭ جوباسى ماقۇلداندى. كەلەسى كەزەكتە «تاريفتىك ساياسات نەگىزدەرىن قوسا العاندا, تەمىر جول كولىگىنىڭ قىزمەتتەرىنە قول جەتكىزۋدى رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جو­باسى قارالىپ, ول بويىنشا كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ازات بەكتۇروۆ بايانداما جاسادى. بۇل زاڭ جوباسى بوي­ىنشا ءماجىلىستىڭ حالىق­ارا­لىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپ­سىز­دىك كوميتەتىنىڭ مۇشەسى سا­عىن­بەك تۇرسىنوۆ قوسىمشا بايانداما جاسادى. تاريفتىك ساياسات نەگىزدەرىن قوسا العاندا, تەمىر جول كولىگىنىڭ قىزمەتتەرىنە قول جەتكىزۋدى رەتتەۋ تۋرالى كەلىسىم 2010 جىلى 9 جەلتوقساندا ءماس­كەۋدە بەلارۋس رەسپۋبليكاسى, قا­زاقستان رەسپۋبليكاسى جانە رەسەي فەدەراتسياسى ۇكىمەت­تە­رى­نىڭ اراسىندا جاسالدى. زاڭ جو­باسى تالقىلاۋدان ءوتىپ, تولىقتاي ماقۇلداندى. ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرى­سىن­دا «مۇناي ونiمدەرiنiڭ جەكەلەگەن تۇرلەرiن ءوندiرۋدi جانە ولار­دىڭ اينالىمىن مەملەكەتتiك رەتتەۋ تۋرالى», «تابيعي مونوپوليالار جانە رەتتەلەتىن نارىقتار تۋرالى» قازاقستان رەسپۋب­لي­كا­سى­نىڭ زاڭىنا وزگەرىس پەن تو­لىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جو­بالارى دەپۋتاتتاردىڭ تالقى­سى­نا شىعارىلدى. وسى ەكى زاڭ جوباسى بويىنشا مۇناي جانە گاز ءمينيسترى ساۋات مىڭباەۆ تۇسىنىك بەردى. بۇل زاڭ جوبالارى بوي­ىنشا ءماجىلىستىڭ ەكو­نومي­كا­لىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كو­ميتەتىنىڭ مۇشەسى ەرجان راحمەتوۆ قوسىمشا بايانداما جاسادى. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ بار­لىق كوميتەتتەرى العاشقى زاڭ جو­با­سى بويىنشا وڭ قورىتىندىلار بەردى. جۇمىس توبىنا 230-دان استام تۇزەتۋ كەلىپ ءتۇستى, ولار مۇ­ناي ونiمدەرiن ءوندiرۋ جانە ولاردىڭ اينالىمى سالاسىنداعى مۇددەلى مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولار, قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن ۇيىمدار وكىلدەرىنىڭ قا­تى­سۋىمەن جۇمىس توبىنىڭ جي­ىر­ما سەگىز وتىرىسىندا جانە كو­ميتەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرى­سىن­دا جان-جاقتى قارالىپ, قورى­تىن­دى سالىستىرما كەستەدە كورسەتىلدى. س.مىڭباەۆتىڭ سوزىنە قارا­عان­دا, ەلىمىزدە كوپ تۇتىنىلاتىن اي 92, 93, 95 ماركالى بەنزين ءون­دىرۋدە ازىرشە رەسەيگە تاۋەلدىلىك بار. قازاقستاندا بۇگىندە اتالعان ماركالارداعى 13 ميلليون توننا بەنزين شىعارىلادى. اتىراۋ, شىم­كەنت جانە پاۆلودار ءموز-دەرىن جاڭعىرتۋ ۇدەرىستەرى اياقتا­لا­تىن 2015 جىلى بۇل كورسەتكىش 17 ميلليون تونناعا ۇلعاياتىن كو­رىنەدى. كەيىنگى جىلدارى اتالعان بەنزين كولەمى دە جەتكىلىكسىز بو­لادى. سوندىقتان 2020 جىلعا قاراي ەلىمىزدە ءتورتىنشى ءموز سالۋ جۇمىسى قولعا الىنادى ەكەن. ال «تابيعي مونوپوليالار جانە رەتتەلەتىن نارىقتار تۋ­را­لى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا وزگەرىس پەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى ماڭىزدى الەۋ­مەت­تىك ءمانى بار, سونداي-اق ەل ەكو­نوميكاسىنا ەلەۋلى اسەر ەتەتىن ءونىم­گە, تاۋارلارعا جانە كورسە­تى­لەتىن قىزمەتتەرگە باعالاردى مەم­لەكەتتىك رەتتەۋ تەتىگىن ەنگىزۋ بولىپ تابىلادى. زاڭ جوباسىمەن جۇمىس بارىسىندا جۇمىس توبى تابيعي مونوپوليالار سالالارىن­دا جانە رەتتەلەتىن نارىقتاردا باس­شىلىقتى جۇزەگە اسىراتىن ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ قۇزىرەتىن ناقتىلاۋ بولىگىندە تۇزەتۋلەر ەنگىزدى. پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ بار­لىق كوميتەتى زاڭ جوباسى بوي­ىنشا وڭ قورىتىندىلار بەردى. تالقىلاۋلاردان كەيىن ەكى زاڭ جوباسى دا تولىقتاي ماقۇلداندى. سونىمەن بىرگە, ۇكىمەتتەن كەلىپ ءتۇس­كەن جاڭا زاڭ جوبالارىنا قو­رى­تىندى ازىرلەۋ ۋاقىتتارىن ناق­تى­لاۋ بويىنشا شەشىم شىعا­رىلدى.