بۇرناعى جىلى كوكتوبەگە كوتەرىلىپ, كەلەشەكتە مەدەۋ مەن شىمبۇلاقتا وتەدى دەگەن «شاكەن جۇلدىزدارى» كينوفەستيۆالى سارسەنبى كۇنى توعىزىنشى رەت سالتاناتتى تۇردە اشىلدى. حالىقارالىق دارەجەگە كوتەرىلگەن مادەني شارا بۇل جولى بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت سارايىنا اۋىستى.
بيىلعى كينودۋماندى دا ادەتتەگىدەي «شاكەن جۇلدىزدارى» كينوفەستيۆالىنىڭ پرەزيدەنتى اسانالى ءاشىموۆ پەن اتالمىش فەستيۆالدىڭ باس ديرەكتورى ۆەنەرا نيگماتۋلينا اشتى. جۋرناليستەرمەن وتكەن كەزدەسۋ بارىسىندا كينوفەستيۆال بايقاۋىنا 19 ەلدەن كەلگەن 59 كارتينا ىرىكتەلىنىپ الىنعانى ايتىلدى. ونىڭ ىشىندە «دەبيۋت» سەكتسياسى بويىنشا 7 فيلم, «جاستار كينوسى» اتالىمى بويىنشا – 27 جۇمىس, «ستۋدەنتتىك كينودا» 19 لەنتا باس جۇلدە ءۇشىن باعىن سىناپ كورمەك. ال قازاقستاندىق جاس رەجيسسەرلەر 5 فيلم قوسىپ وتىر. ونىڭ 3-ءۋى مۋلتفيلم بولسا, بىرەۋى قىسقا مەتراجدى ستۋدەنتتىك فيلم. تولىق مەتراجدى فيلمدەر بايقاۋىندا ءوز رەجيسسەرىمىز مەدەت ىلگەداەۆتىڭ «مەنت» ءفيلمى قاتىسپاق.
فەستيۆال اشىلماي جاتىپ-اق, «شاكەن جۇلدىزدارىنا» كەلگەن قوناقتار الماتىداعى ەكى بىردەي ءباسپاسوز ءماسليحاتىنا قاتىسىپ ۇلگەردى. العاشقىسى اتالمىش فەستيۆالدىڭ جاي-جاپسارىنا قاتىستى بولسا, باق-پەن ءوتكەن كەلەسى باسقوسۋدى رەسەي كينوگەرلەرى وتكىزدى.
بيىلعى كينوفەستيۆالدىڭ قازىلار القاسىنا «موسكۆا, ليۋبوۆ مويا», «ەكيپاج», «گرانيتسا. تاەجنىي رومان» سياقتى ءبىرقاتار تاماشا فيلمدەردىڭ رەجيسسەرى الەكساندر ميتتا جەتەكشىلىك ەتپەك. جۋرناليستەرمەن وتكەن كەزدەسۋگە رەسەيدىڭ تانىمال اكتەرى دميتري ماريانوۆ, ستسەناريستەر مەن رەجيسسەرلەر جوعارى كۋرسىنىڭ رەكتورى اندرەي گەراسيموۆ, تۋرين وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى رۋسلان گونچاروۆتار كەلدى. ولار قىم-قۋىت تىرلىكتەن ءبىر ساتكە بولسا دا بوساپ, «شاكەن جۇلدىزدارى» سىندى فەستيۆالدىڭ قادىرلى قوناقتارىنا اينالىپ شىعا كەلگەندەرىنە ءدان ريزا ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى. ءماسكەۋ سياقتى مەگاپوليستەن كەيىن الماتىنىڭ شۋاقتى كۇنى مەن اۋاسى ولارعا كەرەمەت بولىپ كورىنەتىنىن دە جاسىرمادى.
ال اندرەي گەراسيموۆ وسىدان ءدال جارتى عاسىر بۇرىن, 1960 جىلدارى الماتىعا جولى تۇسكەن ەكەن. بۇل جولى لوندوننان كەيىن ىلە-شالا الماتىعا تارتىپ وتىرعان گەراسيموۆقا قازىرگى وڭتۇستىك استانانىڭ كەلبەتى مۇلدە عاجايىپ اسەر قالدىرعان.
تەلەديداردى تۇراقتى تاماشالايتىن حالايىق رەسەيدىڭ ەڭ اتى ءماشھۇر ساتيريك جازۋشىسى ميحايل زادورنوۆتىڭ قىمسىنباي ايتا بەرەتىن ارتىق-اۋىس قالجىڭدارىن بىلسە كەرەك. ول دا قادىرلى قوناق رەتىندە سالتاناتتى وقيعاعا قاتىسىپ وتىر.
ءسوز ورايى كەلىپ تۇرعاندا, «ءشاكەن جۇلدىزدارى» كينوفەستيۆالىنىڭ كەلەشەگىنە قاتىستى مىنا سۇراقتى اينالىپ وتۋگە بولمايدى. ياعني, وسى مادەني شارا قازاقستاندىق كينەماتوگرافياعا نە بەردى؟ ول ات توبەلىندەي توپتىڭ شاكەن ايمانوۆتىڭ كىم ەكەنىن دە بىلمەيتىن الىستاعى كينوگەر اعايىنداردى قولپاشتاۋىنان ارتىلىپ كوردى مە ەكەن دەگەن دە اڭگىمەلەر بولماي قالعان جوق.
بيىلعى وتكىزىلىپ وتىرعان فەستيۆال بۇل شارانىڭ سوڭعىسى كورىنەدى دەگەن جورامالدار دا كوپتەن بەرى ايتىلىپ ءجۇر. وسى ماسەلەگە وراي قازاقستان كينەماتوگرافيستەر وداعىنىڭ ءتوراعاسى يگور ۆوۆنيانكو: «ءشاكەن جۇلدىزدارىنان قولدارىڭىزدى تارتىڭىزدار!» دەپ وقىس ءمالىمدەمە جاسادى.
كينوتانۋ سالاسىنىڭ تاريحشىسى, پۋبليتسيست, ەۋروپا كينواكادەمياسىنىڭ مۇشەسى, «ءشاكەن جۇلدىزدارى» قازىلار القاسىنىڭ تۇراقتى مۇشەسى حانس-يوحيم شلەگەل:
– قالايشا مۇنداي كينوفەستيۆال كەرەك بولماي قالدى؟ سىزدەر ءبىلەسىزدەر, قازىر بۇل فەستيۆال شارتاراپقا بەلگىلى بولىپ كەلەدى. مامىر ايىندا الەمدە ەكى ايتۋلى كينوفورۋم بولسا – ءبىرى كانندا, ەكىنشىسى الماتىدا وتكىزىلەدى, – دەدى.
باستاپقى جاڭالىقتاردى قورىتا ايتقاندا, بايقاۋدا باق سىناپ جاتقان فيلمدەردەن بولەك جۇما كۇنى «الماتى» قوناقۇيىندە كاسىپقوي كينەماتوگرافيستەر كلۋبىنىڭ وتىرىسى وتپەك.
بەيسەنبى كۇنى امەريكاندىق اكتەر مايكل مەدسون جۋرناليستەرگە سۇحبات بەردى. ول تارانتينونىڭ «قۇتىرعان توبەتتەر», «كولەڭكە قۋ», «ءۆيلليدى بوساتىڭدار», «بيللدى ءولتىرۋ», «كۇنالار قالاسى» اتتى تاماشا كارتينالارمەن تانىلعان كينو تارلانى.
سونىمەن, سىركىرەپ جاۋعان جاڭبىرعا قاراماي, فەستيۆالدىڭ اشىلۋ سالتاناتى دەر كەزىندە باستالدى.
ايناش ەسالي.
الماتى.
_______________
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن سارسەنبەك قىزايبەك ۇلى.
