ءبىرىن-ءبىرى باۋىر تارتار ەكى جۇرت

بارلىق تۇركى جۇرتى قادىرلەر كۇلتەگىن بابا «بەگى مەن حالقىنىڭ ىنتىماعى جوق جەردە, دۇشپاننىڭ الداۋىنا سەنگەن, ارباۋىنا كون­گەن جەردە, ءىنىسى مەن اعاسى داۋلاسقان, بەگى مەن قاراشاسى جاۋلاسقان جەردە ەل ەلدىگىنەن ايىرىلادى», دەگەن ەكەن. ىرگەمىزدەگى باۋىر ەل –قىرعىزستاننىڭ تۇندىگى ءجيى جەلپىلدەگەن تۇستا ويعا قاۋىپ ۇيالاعانى جاسىرىن ەمەس. دەگەنمەن, ارادا وتكەن از ۋاقىت ىشىندە قىرعىز باۋىرلار سايلاۋىن وتكىزىپ, قالىپتى تىرشىلىگىنە كوشتى. قازاق ەلى قىسىل-تاياڭ كەزەڭدە ىرگەدەگى تۋىسقا قول سوزدى, كومەگىن جاسادى. ءبىزدىڭ ءتىلشىمىز عالامتور كومەگىنە سۇيەنىپ, ەكى ەلدىڭ قارىم-قاتىناسى دەڭگەيىنىڭ دامۋىنا قاتىستى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قىرعىز رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى بەيبىت يساباەۆقا بىرنەشە ساۋال قويعان ەدى. – بەيبىت وكسىكباي ۇلى, اڭگىمە­مىز­دى, 2010 جىلى قىرعىزستاندا بولعان وقيعالاردى ەسكەرە وتىرىپ, ەكى ەل ءۇشىن دە وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بو­لىپ تابىلاتىن ەكىجاقتى قاتىناس­تار­دىڭ بۇگىنگى جاعدايى قاي دەڭ­گەي­دە دەگەن سۇراقتان باستاعىم كەلىپ تۇر. – ەڭ الدىمەن, ءبىزدىڭ قارىم-قا­تى­ناستار قاشاندا تاتۋ كورشى­لەس­تىك جانە دوستىق نەگىزىندە دامىپ كەلە جات­قا­نىن اتاپ وتسەم دەيمىن. قازاقستان مەن قىرعىزستاندى عا­سىر­­لار بويى قا­لىپ­تاسقان باۋىرلاس­تىق, ورتاق تاريح, رۋحاني قۇندىلىقتار, ءدىل مەن ۇلتتىق سالت-ءداستۇر ۇقساستىعى بايلانىستى­رادى. سونىمەن قاتار, تاۋەلسىزدىك جىلدا­رى ءبىز ستراتەگيالىق ارىپتەستىك پەن ءوز­ارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى نىعاي­تۋ­عا نەگىزدەلگەن جاڭا سيپاتتاعى مەم­لە­كەتارالىق قاتىناستاردى قالىپ­تاس­تىر­دىق. ولاردىڭ نەگىزىن تاراپتار اراسىن­دا قول قويىلعان 150-دەن اسا كەلىسىم-شارت, ونىڭ ىشىندە باستىلارى سانالا­تىن «ماڭگىلىك دوستىق» جانە «وداق­تاستىق قارىم-قاتىناستار تۋ­رالى» شارتتار قۇرايدى. وتكەن جىلى باۋىرلاس حالىققا ۇلكەن سىن بولعان وقيعالارعا باي­لا­نىستى ىلە-شالا ەلباسىمىز نۇرسۇل­تان نازارباەۆ­تىڭ «ءبىز تەك الاڭداپ قانا قويماي, باۋىرلاس حالىققا قولى­مىز­دان كەلگەنشە بارلىق كومەگىمىزدى كور­سە­تەمىز», دەگەن مالىمدەمەسىن ەكى ەلدىڭ دە حالقى ۇلكەن ريزاشىلىقپەن قا­بىلدادى. بۇل رەتتە, قىرعىزستانداعى جاع­داي­دى جەدەل تۇردە تۇراقتاندىرۋدا قازاقستان تەك ايماقتاعى جەتەكشى كور­شى مەملەكەت رەتىندە عانا ەمەس, ەۋ­رو­پا­داعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماق­تاس­تىق ۇيىمىنىڭ (ەقىۇ) توراعاسى رەتىندە دە شۇعىل ءىس-ارەكەت جاساعانىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. شىن مانىندە قازاق­ستان قىر­عىز­ستاننىڭ ۋاقىتشا ءبيلى­گى­نىڭ باقى­لاۋى­نان شىعىپ كەتۋ جانە ودان كەيىن ەلدىڭ وڭتۇستىگىندە قارۋلى قاقتى­عىس­تارعا ۇلاسۋ قاۋپىن تۋعىزعان رەسپۋب­ليكاداعى كۇردەلى جاعدايدى رەتتەۋدە اتالعان ۇيىمنىڭ بارلىق الەۋەتىن ۇتىمدى پايدالانا ءبىلدى. ەقىۇ-نىڭ توراعاسى رەتىندە قا­زاق­ستان قىرعىز ەلىندەگى جاعدايدى جەدەل رەتتەۋ بويىنشا باسقا حالىق­ارا­لىق ۇيىم­داردىڭ وكىلدەرىمەن ۇيلە­سىم­دى جۇمىستار جۇرگىزە وتىرىپ, وقيعا ورىن العان العاشقى تاۋلىكتەردە-اق ءوزىنىڭ ارنايى وكىلدەرىن قىرعىزستانعا جىبەردى. ەقىۇ-نىڭ ارنايى وكىلدەرى وزدەرى­نىڭ ارىپتەستەرىمەن ءوزارا ارەكەت­تەس­تىك ورناتىپ قانا قويماي, بۇۇ, ەو, تمد, شىۇ, يكۇ, ۇقشۇ جانە ت.ب. بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ بىرلەسكەن جۇمىستارىنا باسشىلىق جاساي ءبىلدى. سونىمەن بىرگە, قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قىر­عىز­ستاننىڭ جاڭا بيلىگىنىڭ بارىنشا جەدەل تۇردە قۇقىقتىق الاڭعا ورالۋى ارقىلى ەلدە كونستيتۋتسيالىق ءتارتىپ ور­نا­تۋعا جانە ۋاقىتشا ۇكىمەتتىڭ وكىلەتتىگىن حالىق­ارا­لىق نورمالارعا سايكەس زاڭداستىرۋ­عا شاقىردى. وسى ماقساتتا ەلباسى جار­­لىعىمەن ءوزىنىڭ قىرعىز رەسپۋب­ليكا­سى بويىنشا ارنايى وكىلىن تاعايىندادى. – ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ وسى تۇستا كو­مەك­تىڭ قاي تۇرىنەن دە ايانىپ قالما­عا­نىن بىلەمىز. ەندى اڭگىمەڭىزدى وسى توڭىرەكتە وربىتسەڭىز. – وتكەن جىلى جەدەل گۋمانيتار­لىق جانە باسقا دا ماتەريالدىق-تەح­ني­كا­لىق كومەك بەرۋ اياسىندا قازاق­ستان قىر­عىزستانعا جالپى سوماسى 20 ميلليون 300 مىڭ اقش دوللارى كولە­مىن­دە جاردەم كورسەتتى جانە بىل­تىرعى ءساۋىر وقيعاسىنىڭ كوكتەمگى دالا جۇ­مىستارى كەزىندە ورىن العانى بەلگىلى. مىنە, ءدال وسى كەزدە قازاقستان قىر­عىزستانداعى كوكتەمگى ەگىس جانە باسقا دا اۋىل شارۋاشىلىعى جۇمىس­تارىن جۇرگىزۋگە قاجەتتى 3,7 مىڭ توننا جانار-جاعار­مايدى قايىرىمدىلىق كو­مەك رەتىندە جەتكىزىپ بەردى. قىرعىزستاننىڭ وڭتۇستىگىن جانە ەلدىڭ جالپى ەكونوميكاسىن قالپىنا كەلتىرۋدى جەدەلدەتۋ ماقساتىندا 2010 جىلعى شىلدەدە قازاقستاننىڭ باستا­ما­سىمەن ەكى ەل پرەمەر-مينيستر­لەرى­نىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارلارى باسشىلىق ەتەتىن بىرلەسكەن قازاق-قىرعىز جوعارى دەڭگەيدەگى جۇمىس توبى (جدت) قۇ­رىل­دى. جدت شەشىمىنە سايكەس, قازاقستان شامامەن 12 ميلليون اقش دوللارى كولەمىندە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق كو­­مەك, ازىق-ت ۇلىك, ونىڭ ىشىندە وش پەن جالالاباد قالالارىن قالپىنا كەلتىرۋدى جەدەلدەتۋ ءۇشىن 6 ملن. اقش دول­لا­رىنا قۇرىلىس ماتەريالدارى مەن جاب­دىقتار جونەلتتى. سونىمەن قاتار, قا­زاق­ستان ۇكىمەتىنىڭ ارنايى شەشىمىمەن 2010-2011 جىلعى جىلىتۋ ماۋسىمىندا قوسىمشا گۋمانيتارلىق جاردەم رەتىندە 230 مىڭ توننا كومىر جىبەرىلدى. وعان قوسىمشا, ءبىزدىڭ ەلى­مىزدىڭ باس­تا­ماسىمەن, 2010 جىلعى شىلدەدە الماتى قالاسىندا ەقىۇ-عا مۇشە ەلدەر سىرتقى ساياسات ۆەدوم­ستۆو­لارى باسشى­لارى­نىڭ كەزدەسۋى ءوتتى. ونىڭ بارى­سىندا قازاقستان ۇيىم­نىڭ ءىس با­سىن­دا­عى ءتور­اعاسى رەتىندە وتى­­رىس­تىڭ كۇن تارتىبىنە ەقىۇ تارا­پىنان قىرعىز رەسپۋبليكاسىنا جەدەل كو­مەك كورسەتۋ ماسەلەسىن قوستى. قازاقستان الداعى ۋا­قىت­تا دا قىر­عىزستانعا جان-جاقتى كومەك كورسەتۋدى جال­عاستىرادى. بۇل ءجونىن­دە ەلباسى نۇر­سۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ بيىلعى قا­زاقستان حالقىنا جولداۋ­ىندا ءما­لىم­دەدى جانە قىر­عىز­ستانعا ارنايى كومەك كورسەتۋ بوي­ىنشا ماسەلەنى قا­راس­تىرۋ جونىندە ەل ۇكىمەتىنە تاپسىر­ما بەردى. قازاقستان­نىڭ الەمدىك قو­عام­داستىقپەن بىرگە قىر­عىز رەسپۋب­لي­كا­سىنا كورسەتىپ جات­قان ۋاقتىلى جانە قاجەتتى كومەگى جاعدايدى تۇراق­تان­دى­رۋ ۇردىستەرىنە سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ ۇمىتتەنەمىز. – جوعارىدا ءوزىڭىز اتاپ وتكەن­دەي, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بي­ىلعى قازاقستان حالقىنا جول­داۋ­ىندا قىرعىزستانعا كومەك كور­سە­تۋدى جالعاستىرۋعا نازار اۋداردى. بۇل ماسەلەنىڭ جۇزەگە اسۋ بارىسى قالاي؟ – قازىرگى ۋاقىتتا ەلباسىنىڭ تاپ­سىر­ماسى بويىنشا قازاقستان ۇكىمەتى قىرعىزستانعا كومەك كورسەتۋدىڭ كەشەندى ءىس-شاراسىن ازىرلەپ جاتىر. ولار كەلەسى ماسەلەلەردى جۇزەگە اسىرۋدى قام­تيدى: ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاس­تىق بويىنشا جوبالاردى جۇزەگە اسى­رۋ­داعى ەكى ەلدىڭ ءوزارا ارەكەتتەستىگى; حالىق­ارالىق جانە ايماقتىق قارجى-ەكونو­ميكالىق ۇيىمداردىڭ قاراجا­تىن تارتۋ; عىلىمي-وندىرىستىك كووپە­را­تسيا­نى, مادەني-گۋمانيتارلىق ىنتى­ماق­تاستىق­تى دامىتۋ جانە ت.ب. وسى ورايدا اتاپ وتەرلىك ماسەلە­لەر­دىڭ ءبىرى – جارعىلىق كاپيتالى 100 ميلليون اقش دوللارىن قۇرايتىن بىرلەسكەن قازاق-قىرعىز ينۆەستيتسيا­لىق قو­رىن قۇرۋ تۋرالى كەلىسىمدى ءجۇ­زەگە اسى­رۋ بويىنشا قازاقستان مەن قىر­عىز­ستان اراسىنداعى جۇمىستار­دىڭ جاندا­نۋىن ايتار ەدىم. بۇل كەلىسىمگە 2007 جىلى قول قويىلعان بولا­تىن, بىراق سول ۋاقىتتا قىرعىزستاندا قالىپتاسقان قولايسىز جاعدايلارعا باي­لانىستى قور ءوزىنىڭ جۇمىسىن ۋا­قىتىندا باستاي المادى. بۇل جەردە ەرەكشە نازار اۋدار­ارلىق ءجايت – قىر­عىزستان ەكونوميكا­سىن­داعى قازىرگى اۋىر جاعدايعا باي­لانىستى العاشقى كەزەڭىندە قوردىڭ جارعىلىق كاپيتالى تولىعىمەن قازاق­ستاننىڭ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلەدى. سونىمەن قاتار, قىرعىزستانعا قاجەتتى كومەك كورسەتۋدى جالعاستىرۋعا حالىق­ارالىق قوعامداس­تىقتى تارتۋعا قازاق­ستان بارىنشا كۇش سالىپ جاتقاندىعىن اتاپ وتكىم كەلەدى. – قازىرگى ۋاقىتتا قازاق-قىرعىز قا­رىم-قاتىناستارىندا ءوز شەشىمىن تاپ­پاعان جانە تالاس تۋدىرىپ وتىر­عان ماسەلەلەر بار ما؟ بار بولسا, ولار­دى رەتتەۋ جولدارى قانداي دەپ بىلەسىز؟ – ەكى مەملەكەت اراسىندا تۇپكىلىكتى شە­شىلمەي وتىرعان ماسەلەلەر جوق. بىراق, ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ دامۋى بارىسىندا, قول جەتكىزىلگەن نەگىزگى ۋاعدالاستىقتارعا قاتىستى ايتا­تىن بولسام, جەكەلەگەن ماسەلەلەر بار. اتاپ ايتقاندا, قازاق-قىرعىز مەملەكەتتىك شەكاراسىن دەماركاتسيالاۋ بوي­ىن­شا قازىرگى ۋاقىتتا بىرنەشە شاعىن ۋچاسكەلەردى ايقىنداۋ جونىندە كونسترۋكتيۆتى كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلۋدە. ماسەلەنىڭ ەرەك­شەلىگى – قازاقستان مەن قىرعىز­ستان اراسىنداعى كەيبىر ۋچاسكەلەر, اعىسى ءجيى وزگەرىپ وتىراتىن وزەن­دەردىڭ ارناسى سەكىلدى, قيىن گەو­گرافيالىق رەلەفتەر ارقىلى وتەدى. نەمەسە كانال­داردى, اۋىلشارۋاشى­لىق, جايىلىم­دىق جەرلەردى جانە ت.ب. بولۋگە بايلا­نىستى دا وسىنى ايتۋعا بولادى. بۇل ماسەلەلەر, ەڭ الدىمەن شە­كارا ماڭىن­دا تۇراتىن حالىقتىڭ مۇددەسىنە تىكەلەي قاتىستى. سوندىق­تان, اتالعان ماسە­لەنى وتە مۇقيات قاراستىرىپ, ءوزارا ءتيىمدى كەلىسىمگە كەلۋدىڭ قولايلى جول­دارىن تابۋ قاجەت. وتكەن جىلى ءبىزدىڭ ەلىمىز رەسەي جانە بەلارۋسپەن بىرگە كەدەندىك وداق­تى (كو) قۇردى. وسىعان بايلانىستى, كو-نىڭ جارعىلىق تالاپتارىنا ءساي­كەس, 2010 جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ قا­زاقستان كو-عا كىرمەيتىن مەملەكەتتەرمەن شەكتەسەتىن ءوزىنىڭ شەكارا­سىن­داعى باقىلاۋ-وتكىزۋ پۋنكتتەرىنىڭ ء(بوپ) جۇمىسىن وڭتايلاندىرا باس­تا­دى. سون­داي-اق, 2010 جىلى ساۋىردە جانە ودان كەيىن قىرعىزستاندا ورىن العان وقي­عالارعا بايلانىستى قازاق­ستان ءوزىنىڭ قىرعىز رەسپۋبليكاسىمەن ورتاق شەكا­را­سىنداعى كەيبىر بەكەتتەرىن ۋاقىتشا جاپقانى بەلگىلى. سونى­مەن بىرگە, «قورداي», «سىپاتاي با­تىر», «ايشا-ءبيبى», «مەركە», «ءسورتو­بە» جانە «اۋقاتتى» سەكىلدى قازاق­ستان­دىق ءبوپ-تەردىڭ ادامداردى جانە بار­لىق كولىك قۇرالدارىن وتكىزۋ قابىلەتى ايتارلىق­تاي ءوستى. قازىر قازاقستان قو­سىمشا ءبوپ جۇمىس­تا­رىن جانداندىرۋ تۋ­را­لى قىرعىز تاراپىنىڭ ءوتىنىشىن قاراس­تى­رۋدا. ءومىر بولعان سوڭ, وتە ماڭىزدى قاجەتتى­لىك­تەر­گە بايلانىستى (قا­زاعا, ىسساپارعا جانە ت.ب.) قازاقستاندىق شەكارادان ءوتۋدى جەدەلدەتۋ ماقساتىندا بۇل ءبوپ-تەر ارقىلى كو­لىكسىز جاياۋ ادامدار عانا وتە الاتىن بو­لا­دى. كەيبىر تاۋار­لار­دىڭ شە­كارا ارقى­لى وتۋىنە بايلانىستى ەنگىزىلگەن ءبىر­قا­تار شەكتەۋلەر كۇشىن ساقتاۋدا. بۇل نەگىزىنەن ەكى سەبەپكە بايلانىستى. بىرىنشىدەن, قازاقستان اۋماعىنا كىرگىزۋگە تىيىم سالىنعان جەرگىلىكتى ءونىم­دەر­دىڭ جانە كونترابان­دالىق تاۋارلار­دىڭ وتۋىنە جول بەرمەۋ. سونىمەن قا­تار, 2010 جىلى قىر­عىز­ستاندا بولعان وقيعالار كەزىندە حا­لىقتىڭ قولىن­دا كوپ مولشەردە قارۋ-جاراق پەن جارىل­عىش زاتتار قالىپ قويدى. ەكىنشىدەن, كەدەندىك وداقتىڭ جارعىلىق تالاپ­تارى­نا سايكەس, كو اۋماعىنا ءۇشىنشى ەلدەردەن تاۋار­لاردى رەەكسپورتتاۋعا تىي­ىم سالىنعان. وزىڭىزگە بەلگىلى, قىر­عىزستاننان قا­زاق­­ستان مەن رەسەي باعى­تىندا جاسالاتىن شاعىن بيزنەس­تىڭ نەگىزگى بولىگىن ساپاسى تومەن قى­تاي­لىق تاۋارلاردىڭ رەەك­سپورتى قۇرايدى. مەنىڭ ويىمشا, بۇل ماسەلەنى شەشۋ ەكى باعىتتا ءجۇرۋى ىقتيمال: ءوزىنىڭ ءنورماتيۆتى-قۇقىقتىق اكتىلەرىن كو-نىڭ تالاپتارىمەن سايكەستەندىرۋ ار­قى­لى قىرعىزستاننىڭ كەدەندىك وداققا كىرۋى نەمەسە قىرعىزستان مۇشە بولىپ وتىرعان بۇكىلالەمدىك ساۋدا ۇيىمىنا قازاقستاننىڭ جانە كو-نىڭ باسقا مۇشەلەرىنىڭ كىرۋ ۋاقىتىن جەدەلدەتۋ. ەكىجاقتى قاتىناستارداعى وزەكتى ماسەلەلەر قاتارىنا ەت-ءسۇت ونىمدەرىن قىرعىزستاننان قازاقستانعا يمپورت­تاۋ­دى قايتا جانداندىرۋ دا جاتادى. بۇل – ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماق­تاس­­تىقتى كەڭەيتۋ جانە تەرەڭدەتۋ باعىتىندا ەكى تاراپ ءۇشىن دە ماڭىزدى ماسەلە. الايدا, 2008 جىلى قىرعىز­ستاننىڭ مال شارۋاشىلىعىندا اۋسىل, برۋتسەللەز جانە ت.ب. جۇقپالى اۋرۋ­لاردىڭ ءجيى ورىن الۋى سالدارىنان قالىپتاسقان ەپيزووتيالىق جاعدايعا بايلانىستى قازاقستانعا كورشىلەس ەلدەن ەت ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋعا تىيىم سالىندى. وعان قوسىمشا, 2010 جىلى قازاقستاننىڭ كەدەندىك وداققا كىرۋىنە بايلانىستى قىرعىزستان اۋماعىنان قا­زاقستانعا ەت-ءسۇت ونىمدەرىن كىرگىزۋ ءۇشىن بۇل ءونىم كو-نىڭ ورتاق ۆەتە­ري­نارلىق-سانيتارلىق ستاندارتتارىنا سايكەس بولۋى ءتيىس. سوندىقتان, بۇل ءما­سە­لەنىڭ وڭ شەشىلۋى كوپ جاعدايدا قىر­عىز تاراپىنا بايلانىستى ەكەندىگىن ايتۋ قاجەت. – وسىعان دەيىن جوعارى دەڭگەي­دە­گى بىرقاتار قازاقستان-قىرعىزستان كەزدەسۋلەرى مەن كەلىسسوزدەرى ءوتتى. ولار­­دىڭ ناتيجەسى قانداي بولدى جانە قازاقستان مەن قىرعىز­ستان­نىڭ مەم­لە­كەتارالىق قارىم-قاتى­ن­اسىنىڭ بو­لاشاعىنا قالاي اسەر ەتۋى ىقتيمال؟ – بيىل جىل باسىندا قىرعىزستان پرەزيدەنتى روزا وتۋنباەۆانىڭ جانە پرەمەر-ءمينيسترى المازبەك اتام­باەۆ­تىڭ استاناعا جاساعان رەسمي سا­پارلارى بارىسىندا تاراپتار ساياسي ۇنقاتىسۋدى ودان ءارى تەرەڭدەتۋ, ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋماني­تارلىق ىنتىماق­تاس­تىقتى بەلسەندى دامىتۋ بويىنشا وزدەرىنىڭ شەشىمدەرىن قۋاتتادى. وسى ورايدا, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ اتاپ وتكەندەي, ەكىجاقتى ساياسي قارىم-قاتىناستا قازاقستان قىر­عىز­ستاننىڭ مەملەكەتتىك قۇرىلىمى بويىنشا باۋىرلاس حالىقتىڭ كەز كەلگەن قالاۋىنا قۇرمەتپەن قارايدى. بۇل جەردە ءبىزدىڭ ەلىمىز جانە جالپى حا­لىق­ارالىق قوعامداستىق ءۇشىن دە ەڭ باس­تى ماسەلە – قىرعىز رەسپۋبلي­كا­سىن­دا ىشكى ساياسي تۇراقتىلىق, الەۋ­مەت­تىك جانە ەتنوسارالىق ءوزارا تۇسىنىستىك پەن كەلىسىمنىڭ ورناۋى. ال ساپارلار بارىسىنداعى ۋاعدا­لاستىقتار تۋرالى گازەت وقىرماندارى حاباردار عوي دەپ ويلايمىن. – سۇحباتىمىزدىڭ سوڭىندا قىر­عىز­ستاننىڭ جاڭا بيلىگى الدىندا قانداي وزەكتى مىندەتتەر تۇرعانىن ايتىپ بەرسەڭىز. – قازىر قىرعىز رەسپۋبليكاسى ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى مىندەت – ۇلتتىق ەكونومي­كا­نىڭ جۇمىسىن جەدەل تۇردە تۇراق­تان­دى­رۋ دەپ سانايمىن. بۇل ءۇشىن قىرعىز­ستان­نىڭ بارلىق مۇمكىنشىلىگى, اتاپ ايت­قاندا, قاجەتتى مولشەردە ىشكى ەڭبەك جانە ونەركاسىپتىك رەزەرۆى مەن باي تا­بي­عي-شيكىزاتتىق الەۋەتى بار. اۋىل شا­رۋاشىلىعى, تۋريزم, تاۋ-كەن ونەركاسىبى جانە سۋ ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ ارقىلى قىرعىزستان ەكونومي­كاسى ۇلكەن كورسەت­كىشتەرگە قول جەتكىزە الادى. جانە دە ەت­نوسارالىق كەلىسىم مەن دىنارالىق ءتوزىم­دىلىكتى ساقتاۋ قىرعىزستاننىڭ تۇراقتى دامۋى ءۇشىن قاجەتتى وتە ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. – اڭگىمەڭىزگە راحمەت. اڭگىمەلەسكەن انار تولەۋحانقىزى.