حالىق قاھارمانى, كسرو حالىق ءارتىسى ءازىربايجان مامبەتوۆكە ەسكەرتكىش تاقتا ورناتىلدى
« ...اكادەميالىق تەاتر ۇجىمىندا, ونىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن جەتە تانىس قاۋىم اراسىندا «مامبەتوۆ كومانداسى» دەيتىن ۇعىم بار. قازىرگى شەنەۋنىكتەر سياقتى ازەكەڭ ەشكىمدى دە سىرتتان ەرتىپ كەلگەن جوق, ءوز «كومانداسىنداعى» ادامداردى وسى جەردەن تاپتى. قاراشاڭىراقتىڭ قابىرعاسىن قالاسقان اعا ۇرپاقتىڭ وكىلدەرىمەن دە, تەاتردىڭ ەسىگىن جاڭا اشقاندارمەن دە ءتىل تابىسىپ, ءوزىنىڭ جاڭاشىل يدەيالارىن جۇزەگە اسىراتىن قاۋىمنىڭ باسىن بىرىكتىردى. ءبىزدىڭ زامانداستارىمىز نۇكەتاي, فاريدا, اسانالى… مەن دەگەندەي, سول «ءمامبەتوۆ كومانداسىندا» بولدىق, دەپ ەستەلىك جازعان ەدى ازەكەڭ ومىردەن وتكەندە قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى ءسابيت ورازباەۆ.
ءيا, قازاق ساحنا ونەرiن الەمدiك دەڭگەيگە كوتەرىپ, كەڭەستiك داۋiردە-اق ءوزiنىڭ دارىنىمەن ەل مارتەبەسiن اسپانداتقان, ساحنالىق شەشiمدەرiنiڭ تەرەڭدiگiمەن جاڭاشىل رەجيسسەر اتانعان ونەر تارلاندارىنىڭ ءبىرى – ءازiربايجان ءمادي ۇلى مامبەتوۆتى ەشقايسىمىز ۇمىتا المايمىز. تىرناقالدى رەجيسسەرلىك ەڭبەك جولىن 1957 جىلى ش.حۇسايىنوۆتىڭ «ەرتىس جاعاسىندا» اتتى پەساسىن قويۋمەن باستاعان دارىن يەسىنىڭ ودان كەيىن ق.مۇحامەدجانوۆتىڭ «بولتىرىك بورىك استىندا», م.اۋەزوۆتىڭ «ايمان-شولپان», ق.بايسەيىتوۆ پەن
ق.شاڭعىتباەۆتىڭ «بەۋ, قىزدار-اي» سەكىلدى كوپتەگەن پەسالارىن قويۋ ارقىلى كومەديا جانرىندا دا قارىم-قابىلەتىن ۇشتاي تۇسكەنىن ايتپاي كەتۋ مۇمكىن ەمەس. سودان سوڭ ..., ءيا, سودان سوڭ ... ونى: « ...قارىمدى رەجيسسەر قاناتىن كەڭگە جايدى. وسى زامانعى ش.ايتماتوۆ, ت.احتانوۆ, ق.مۇحامەدجانوۆ, و.بوكەەۆ, ق.ىسقاقوۆ, ءا.تارازي دراماتۋرگياسىنداعى شىرقىراعان شىندىق بار داۋىسپەن اسقاق ايتىلا باستادى. شەكسپيردىڭ «گاملەتى», «كوريولاسى», «رومەو مەن دجۋلەتتاسى», چەحوۆتىڭ «ۆانيا اعايى», ماكس ءفريشتىڭ «دون جۋاننىڭ دۋمانى», ايتماتوۆتىڭ «بوراندى بەكەتى» جان الەمىنىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىنە بويلاعان الەۋمەتتىك ءوتكىرلىگىمەن, ازاماتتىق داۋسىنىڭ تەرەڭدىگىمەن, شىعارماشىلىق دياپازونىنىڭ شالقار مۇحيتتاي شالقىپ, سەزىم دۇنيەسىنە جول تارتقان سەرگەكتىگىمەن قاپىسىز تانىلدى», دەپ ءابىش كەكىلباەۆ ايتقانداي, رەجيسسۋرادا ءالى دە ازاعانى ىزدەپ جۇرگەندەر جەتكىلىكتى. سوندىقتان سوڭعى دەمى شىققانشا تەاتردى ويلاپ, تەاترمەن تاعدىرلاس بولعان ونەر تارلانىنىڭ ەسىمىن ءماڭگىلىك ەتۋگە باعىتتالعان شارالار لەگى جالعاسىپ, تولاستاماسا كەرەك.
كەشە الماتىداعى ابىلاي حان داڭعىلى مەن قاراساي باتىر كوشەسىنىڭ قيىلىسىنداعى ءازىربايجان مامبەتوۆ تۇرعان ۇيدە مەموريالدىق تاقتا ورناتىلدى. جۇمانىڭ جاڭبىرلى كۇنىندە ايتۋلى رەجيسسەردى ۇلىقتاۋعا ارنالعان شاراعا «مامبەتوۆتىڭ شەكپەنىنەن شىققان دەيتىن» ءشاكىرتتەرى, كوز كورگەن زامانداستارى, ەلىمىزدىڭ تەاترالدىق قاۋىمداستىعى قاتىسىپ, ەستەلىكتەر ايتتى.
ايناش ەسالي.
الماتى.
________________
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن بەرسىنبەك سارسەنوۆ
