امەريكانىڭ وگايو شتاتى كليۆلەند قالاسىنىڭ پوليتسياسى فەيسبۋك الەۋمەتتىك جەلىسىنىڭ تىكەلەي ەفيرىندەگى كىسى ولىمىنە قاتىستى قىلمىستىق ءىستى تەرگەپ جاتىر. ۆيدەودا جەلى قولدانۋشىلارىنىڭ ءبىرى, 37 جاستاعى ستيۆ ستيۆەنس ەگدە جاستاعى ادامدى اتىپ ءولتىردى. قۇقىق قورعاۋشىلار كۇدىكتىگە ىزدەۋ سالدى. بەلگىلى بولعانداي, ول ءوز پاراقشاسىندا بۇدان بۇرىن دا ادام ولتىرگەنى تۋرالى جازعان.
تىكەلەي ەفيردەگى ۆيدەو 16 ءساۋىر كۇنى كليۆلەند قالاسىندا جەرگىلىكتى ۋاقىتپەن 14:00-دە باستالىپ, 57 سەكۋندقا سوزىلعان. اقش-تىڭ باق وكىلدەرى بۇل ۆيدەونى «كليۆلەندتەگى قاندى كورسەتىلىم» دەپ اتاپ كەتتى.
ستيۆ ستيۆەنس ونلاين-كورسەتىلىمىن كولىكتە وتىرعان جەرىنەن باستاعان. ول كولىكتەن ءتۇسىپ, كوشەدەگى بەيتانىس ايەل ادامعا جاقىندايدى. ستيۆەنستىڭ وعان «قازىر بولاتىن وقيعاعا تەك سەن كىنالىسىڭ» دەگەنى ەستىلەدى. بۇدان كەيىن ول كوشەدە ءوتىپ بارا جاتقان اۆتوكولىكتى توقتاتادى. ونىڭ رولىندە ەگدە جاستاعى ەر ادام وتىرعان.
«مەن كىمدى ولتىرەتىنىمدى تاپتىم. مىنا كارى كىسىنى ءدال وسى جەردە ولتىرەمىن», – دەگەن ستيۆەنس كولىكتىڭ ەسىگىن اشىپ, قارت ادامعا وق اتادى.
«كۇدىكتى راسىندا فەيسبۋك جەلىسىندە كىسى ءولىمىن تىكەلەي ەفيردەن تاراتقان. سونداي-اق ول بۇدان بۇرىن دا بىرنەشە رەت ادام ولتىرگەنىن مالىمدەپتى, الايدا, ول دەرەكتەر ازىرگە انىقتالعان جوق», – دەدى كليۆلەند پوليتسياسىنىڭ وكىلدەرى.
باق مالىمەتى بويىنشا, وقيعادان سوڭ ستيۆەنس تاعى ءبىر پوست جازىپ, وندا كىسى ولىمىنە بۇرىنعى سۇيىكتىسىن كىنالاعان. ول سۇيىكتىسىمەن ءۇش جىل كەزدەسىپ ءجۇرىپ, ەندى ۇيلەنبەكشى بولعانىن ايتادى. ەكەۋىنىڭ قارىم-قاتىناسى قيىنداپ كەتكەنىن جانە سونىڭ كەسىرىنەن قۇمار ويىندارعا اۋەس بولىپ, بار جيعان اقشاسىن ۇتىلىپ قالعانىن العا تارتقان.
امەريكالىق باسىلىمداردىڭ ءبىرى حابارلاعانداي, ستيۆەنس الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىنا بۇعان دەيىن 15 ادامدى ولتىرگەنىن جازعان. الايدا, كليۆلەند پوليتسياسى ازىرگە ونىڭ قولىنان ءبىر ادام قازا بولعانىن راستاپ وتىر. ول ۆيدەوداعى – 74 جاستاعى روبەرت گۋدۆين.
كىسى ءولىمى كورسەتىلگەن ۆيدەو جەلىدە ەكى ساعات بويى جاريا بوپ تۇردى. The Washington Post گازەتى سول ارالىقتا ۆيدەونىڭ 150 مىڭ رەت قارالعانىن جازدى.
ۆيدەو ەكى ساعات ىشىندە جەلىدە كەڭ تارالىپ, ۇلكەن تانىمالدىققا يە بولدى. وسىعان بايلانىستى قازا بولعان كىسىنىڭ نەمەرەسى رايان گودۆين تۆيتتەر ارقىلى حالىققا جۇگىندى. «وتىنەمىن, بۇل ۆيدەونى ءبولىسۋدى قويىڭىزدارشى, ونى جاريالاعان ادامدارعا شاعىمدانىڭىزدار. بۇل مەنىڭ اتام, ادامدىق تانىتىڭىزدارشى!», – دەپ جازدى ول.
بەلگىلى بولعانداي, جان تۇرشىگەرلىك ۆيدەونىڭ اۆتورى ستيۆ ستيۆەنس ءوز-وزىنە قول جۇمسادى.
«18 ءساۋىر كۇنى تاڭەرتەڭ پەنسيلۆانيا شتاتىنىڭ پوليتسەيلەرى ەري وكرۋگىندە كۇدىكتىنى بايقاعان. ءبىراز ۋاقىت بويى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنەن قاشقان ول اقىرى ءوزىن-ءوزى اتىپ ءولتىردى», – دەلىنگەن پوليتسيانىڭ تۆيتتەردەگى بلوگىندا. بۇدان بۇرىن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كۇدىكتى تۋرالى اقپارات بەرگەنگە 50 مىڭ دوللار ۇسىنىلاتىنىن حابارلاعان بولاتىن.
فەيسبۋك كومپانياسى بولعان وقيعاعا قاتىستى رەسمي مالىمدەمە جاسادى. كومپانيانىڭ باسشىسى ءارى نەگىزىن قالاۋشى مارك تسۋكەربەرگ قازا بولعان روبەرت گودۆيننىڭ تۋعان-تۋىستارىنا كوڭىل ايتتى.
«بولاشاقتا مۇنداي قايعىلى وقيعالاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن كوپ ەڭبەك ەتىپ, قولدان كەلگەننىڭ بارلىعىن جاسايمىز», – دەدى ول.
«جەكسەنبى كۇنى تاڭەرتەڭ كليۆلەند قالاسىندا 37 جاستاعى ستيۆ ستيۆەنس الەۋمەتتىك جەلىدە ۆيدەو جاريالاپ, وندا كىسى ولتىرۋگە بەل بۋعانىن ايتادى. سودان سوڭ ەگدە جاستاعى ەر ازاماتتى اتىپ ولتىرگەن ۆيدەوسىن جۇكتەگەن. بىرنەشە مينۋتتان سوڭ تىكەلەي كورسەتىلىم ارقىلى قىلمىستى مويىنداعان. بۇل جان تۇرشىگەرلىك وقيعا. فەيسبۋكتا مۇندايعا ورىن جوق. بۇل ءبىزدىڭ بارلىق ەرەجەلەرىمىز بەن نۇسقاۋلارىمىزعا قارسى كەلەدى, – دەدى كومپانيانىڭ عالامدىق قىزمەت جونىندەگى ۆيتسە-پرەزيدەنتى دجاستين وسوفسكي. – ءبىز ۆيدەوعا بايلانىستى ءبىرىنشى شاعىم تۇسكەننەن كەيىن 23 مينۋتتىڭ ىشىندە كۇدىكتىنىڭ اككاۋنتىن بۇعاتتادىق. الايدا, بۇعان دەيىن ۆيدەو ەكى ساعات بويى ەركىن قولجەتىمدىلىكتە بولعان. بۇل ۇزاق ۋاقىت ەكەنىن تۇسىنەمىز».
فەيسبۋك قىزمەتكەرلەرى جويىپ ۇلگەرگەنشە, كىسى ءولىمى تۋرالى كونتەنت وزگە دە الەۋمەتتىك جەلىلەرگە تاراپ كەتكەن.
كوپشىلىك ۆيدەونىڭ دەر كەزىندە جويىلماۋىنا بايلانىستى فەيسبۋك الەۋمەتتىك جەلىسىن ايىپتادى. ءوز كەزەگىندە, كومپانيا ءبىرىنشى شاعىم ۆيدەو جاريالانعاننان ءبىر جارىم ساعات وتكەننەن كەيىن عانا كەلىپ تۇسكەنىن العا تارتتى.
ارينە, جەلىگە جۇكتەلەتىن كونتەنت اۋقىمى اسا كەڭ بولعاندىقتان كومپانيا بارلىعىن باقىلاي المايدى. ولار دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ميلليونداعان قولدانۋشىسىنىڭ كومەگىنە جۇگىنەدى. سەبەبى, ءار جەلى قولدانۋشىسى كەز-كەلگەن داۋلى جاريالانىمعا قاتىستى شاعىم جاساي الادى. بۇل شاعىمداردى فەيسبۋك قىزمەتكەرلەرى قاراپ, ءتيىستى شارالار قابىلدايدى. الايدا, بۇل مەحانيزمنىڭ ۇنەمى ءتيىمدى بولا بەرمەيتىنىن بايقاپ وتىرمىز.
فەيسبۋكتىڭ مالىمدەۋىنشە, قازىرگى ۋاقىتتا كومپانيا قىزمەتكەرلەرى سايتقا كۇندەلىكتى 40 تىلدە جۇكتەلەتىن ميلليونداعان كونتەنتتى قاداعالاپ وتىر.
ستيۆ ستيۆەنستىڭ Facebook Live قىزمەتى ارقىلى تاراتقان تىكەلەي كورسەتىلىمى ينتەرنەت قولدانۋشىلارىنىڭ جاعاسىن ۇستاتتى. الايدا, مۇنداي سيپاتتاعى ۆيدەولار جەلىنىڭ تىكەلەي ەفيرى ارقىلى بۇرىن دا كورسەتىلگەن ەكەن.
ماسەلەن, وسى ءساۋىر ايىنىڭ باسىندا ۇندىستاندىق ستۋدەنت قوناق ءۇيدىڭ شاتىرىنان سەكىرىپ, ءوز-وزىنە قول جۇمساعان. ودان بۇرىن ول فەيسبۋك جەلىسىندەگى ونلاين-كورسەتىلىم ارقىلى كوپشىلىككە كوزدەگەن ارەكەتىن ايتىپ بەرگەن.
سونداي-اق بيىلعى ناۋرىز ايىندا فەيسبۋكتىڭ تىكەلەي ەفيرىندە چيكاگودا ءبىر توپ جىگىتتىڭ 15 جاسار قىزدى زورلاعانى كورسەتىلدى.
دايىنداعان ايدار ورىسباەۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
