بيزنەس • 19 ءساۋىر, 2017

قازاق بيدايىنىڭ ساپاسى نەگە تومەندەپ جاتىر؟ (ىسكەرلىك باسىلىمدارعا شولۋ)

202 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىنگى شولۋدا: قازاقستان استىعىنىڭ ساپاسى 2011 جىلدان تومەندەي باستاعان. دەپۋتات تابيعات اپاتتارىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ارنايى باعدارلاما قابىلداۋ كەرەك دەيدى. ەلدىڭ قۇرىلىس كومپانيالارىنىڭ تابىسى كوبەيدى.

قازاق بيدايىنىڭ ساپاسى نەگە تومەندەپ جاتىر؟ (ىسكەرلىك باسىلىمدارعا شولۋ)

Forbes.kz: قازاقستان استىعى: ءونىم ارتتى, ال ساپا تومەندەدى

حالىقارالىق استىق كەڭەسىنىڭ ناۋرىز ايىنداعى ساراپتاماسىنا ساي, قازاقستان 2017 جىلى 16,7 ملن توننا استىق جيناماق. وسىنىڭ ارقاسىندا ەلدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتى 7,4 ملن تونناعا جەتۋى ءتيىس. الايدا, 2016 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, قازاقستاندىق بيداي ساپاسىنىڭ تومەندەۋىنەن سۇرانىستىڭ ازايۋ قاۋپى بار ەكەنى انىقتالدى. 

قازاقستاننىڭ استىق شارۋاشىلىعى ەكسپورتقا باعىتتالعان سالا رەتىندە سانالادى. ءونىمنىڭ 30%-ى سىرتقا ساتىلادى. ساپانىڭ تومەندەۋى سىرتقى نارىقتاعى باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن دە تومەندەتكەندەي. ماسەلەن, ازىق-ت ۇلىك كورپوراتسياسىنىڭ مالىمەتىنشە, 2011 جىلعا دەيىن قازاقستانداعى بيداي ەگىنى تەك جوعارى ساپالى استىقتان تۇردى. ال 2012-2014 جىلدارى ەلەۆاتورلارداعى ءۇشىنشى سۇرىپتى بيدايدىڭ ۇلەسى 70%-عا تۇسسە, 2015 جىلى 65%, ال 2016 جىلى تەك 45%-عا بولدى. 

ساراپشىلار استىق ساپاسىنىڭ تومەندەۋىن سوڭعى ءۇش جىلداعى ىلعالدى اۋا رايى مەن كۇننىڭ سۋىقتىعىنان كورەدى. الايدا, كەي مامانداردىڭ پىكىرىنشە, ماسەلەنىڭ ءمانىسى ءوندىرىس تيىمدىلىگىنىڭ تومەندىگىنە, ياعني شارۋالاردىڭ تەحنيكانى جاڭارتا الماۋىنا, ساپالى تۇقىم الا الماۋى مەن جەر قۇنارىن ارتتىرۋ جۇمىستارىن جاساۋعا مۇمكىندىكتەرىنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى. 

Vlast.kz: «حالىق كوممۋنيستەرى» تابيعي اپاتتاردىڭ الدىن الۋ باعدارلاماسىن دايىنداۋدى ۇسىندى

«حالىق كوممۋنيستەرى» فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى ۆلاديسلاۆ كوسارەۆ ۇكىمەت باسشىسىنىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى. ول كوكتەم كەزىندە سۋ تاسقىنىنا بايلانىستى تابيعي اپاتتاردىڭ الدىن الۋعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاما قابىلداپ, وعان قاجەتتى دەڭگەيدە قاراجات ءبولۋدى ۇسىنادى. 

كوسارەۆتىڭ پىكىرىنشە, ۇكىمەتتىڭ جىل سايىن قايتالانىپ وتىرعان كوكتەمگى سۋ تاسقىندارى ماسەلەسىنە نەگىزدى جانە كەشەندى تۇردە كىرىسىپ, دۇرىس شەشىم قابىلدايتىن ۋاقىتى كەلدى. 

«وسى ماقساتتا ارنايى مەملەكەتتىك باعدارلاما قابىلدانۋى ءتيىس. وندا كوكتەمگى سۋ تاسقىندارىنا بايلانىستى تابيعي اپاتتار كەزىندە ەلدى مەكەندەردى ينجەنەرلىك قامتاماسىز ەتۋ, جولدار مەن قۇرىلىستى رەتتەۋ مەن بوگەن جانە گيدروقۇرىلعىلاردى سالۋ قاراستىرىلعانى ءجون» دەدى دەپۋتات. 

Kapital.kz: قۇرىلىس كومپانيالارىنىڭ تابىسى رەكوردتىق كورسەتكىشكە جەتتى

2016 جىل ەلدىڭ قۇرىلىس سالاسى ءۇشىن جايلى جىل بولدى. جىل قورىتىندىسى بويىنشا, قۇرىلىس كومپانيالارى 1,5 ترلن تەڭگە تابىس تاپتى.

بۇل 2005 جىلدان بەرگى جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان ستاتيستيكادا ەڭ جوعارى كورسەتكىش.

جانە ءىرى كومپانيالار دا, سالانىڭ ۇساق كومپانيالارى دا تابىستى بولدى. 2016 جىلى سالانىڭ ءىرى جانە ورتا كاسىپورىندارى سالىق تولەگەنگە دەيىن 1,3 ترلن تەڭگە تابىس تاپتى. بۇل 2015 جىلعى كورسەتكىشتەن 4 ەسەگە ارتىق.

شاعىن سەكتور دا كۇرت كوتەرىلگەنىن بايقاتتى. ءبىر جىلدا شاعىن كومپانيالاردىڭ تازا تابىسى 275 ملرد تەڭگە بولدى. ال 2015 جىلى بۇل كورسەتكىش مينۋس 206,5 ملرد تەڭگە بولعان ەدى.

قۇرىلىس سەكتورىنىڭ كەشەندى تابىسى 2016 جىلى 16 پايىزعا ءوسىپ, 7 ترلن تەڭگەدەن استى. ال ءىرى جانە ورتا كاسىپورىنداردىكى 4,4 ترلن تەڭگە بولسا, شاعىن كاسىپورىنداردا بۇل كورسەتكىش 2,7 ترلن تەڭگەنى قۇرادى.

قۇرىلىستىڭ كۇرت ارتۋى سالاداعى ءوندىرىس كولەمىن 7,9 پايىزعا ارتتىرسا, بۇل ءجىو ءوسىمىنىڭ تەك 1,3 پايىزدىق ۇلعايۋىن قامتاماسىز ەتتى. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, 2016 جىلعى ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشتەرىنىڭ ءبىرى وسى قۇرىلىس سالاسى بولعان ەدى.

Lsm.kz: دەپۋتات مەملەكەتتەن شاعىن وندىرۋشىلەردى قولداۋدى سۇرادى

قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى دانيا ەسپاەۆا مەملەكەتتەن ارتىقشىلىقتار ۇسىنىلاتىن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ تومەنگى شەگىن 2 ملن اەك-تەن 1 ملن-عا ءتۇسىرۋدى سۇرادى. 

دەپۋتاتتىڭ پىكىرىنشە, قازاقستان زاڭناماسى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ينۆەستيتسيالىق جوبالارىن ىنتالاندىرۋدىڭ تەتىكتەرىن قاراستىرماعان.   

"ماسەلەن, كاسىپكەرلىك كودەكستىڭ 286-شى جانە 290-شى باپتارىنا ساي, كتس-دان (كورپوراتيۆتى تابىس سالىعى), م ۇلىك سالىعىنان, تاۋار يمپورتىنا ققس-دان (قوسىمشا قۇن سالىعى), كەدەندىك باج سالىعىنان بوساتۋ سەكىلدى ارتىقشىلىقتار تەك قانا ينۆەستيتسيا كولەمى كەمىندە 2 ملن اەك (شامامەن 4,5 ملرد تەڭگە) كورسەتكىشىندەگى ينۆەستيتسيا كولەمىنە يە وڭدەۋشى ونەركاسىپتىڭ ءىرى ينۆەستورلارىنا قاراستىرىلعان» دەدى دەپۋتات. 

ونىڭ ايتۋىنشا, شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە ءتيىستى ينۆەستيتسيا تارتىلماسا, پرەزيدەنتتىڭ بۇل سالانى كوتەرۋ تۋرالى تاپسىرماسىن ورىنداۋ مۇمكىن ەمەس.  

"سونىمەن قاتار, كاپيتال سالىمىن قامتاماسىز ەتپەيىنشە, شاعىن جانە ورتا بيزنەس وندىرىسكە كىرە الماي, قىزمەت كورسەتۋ جانە ساۋدا سالاسىمەن شەكتەلىپ قالادى. ال وندىرىستەگى شاعىن بيزنەس يمپورتتى الماستىرۋدىڭ جولى ەكەنى انىق جانە ول تەڭگە باعامىنىڭ وزگەرۋى مەن ينفلياتسيا سەكىلدى ەكونوميكاداعى وزگەرىستەرگە تەز بەيىمدەلەدى» دەدى ەسپاەۆا.

دايىنداعان باۋىرجان مۇقانوۆ

"ەگەمەن قازاقستان"

سوڭعى جاڭالىقتار