مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدىڭ ءتيىمدىلىگى نەدە؟
بىرىنشىدەن, ءسىز مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ارقىلى قازاقستان اۋماعىندا ءوزىڭىز تاڭداعان كەز كەلگەن ەمحاناداعى مەديتسينالىق كومەكتى الا الاسىز. بۇل جاعدايدا ەمحانانىڭ شىعىستارىن الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى تولىعىمەن وتەيدى.
ەكىنشىدەن, تەگىن مەديتسينالىق كەپىلدەندىرىلگەن كومەك جانە الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ پاكەتتەرى شەڭبەرىندە قاراستىرىلعان مەديتسينالىق كومەككە جۇمسالاتىن قوسىمشا ءتولەمدەردىڭ بارلىق تۇرىنەن بوساتىلاسىز.
ۇشىنشىدەن, ەلدىڭ كەز كەلگەن ءدارىحاناسىندا (قوردا فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتتەردىڭ جەتكىزۋشىلەرى رەتىندە تىركەلگەن) ۇسىنىلاتىن دارىلىك زاتتاردىڭ قۇرامى بويىنشا كەڭەيتىلگەن جانە جاقسارتىلعان تىزبەسىنە تولىق قولجەتىمدىلىك بولادى.
تورتىنشىدەن, قوردىڭ ءسىزدىڭ پايداڭىزعا اۋدارىلعان جارنالارى تۋرالى جانە مەديتسينالىق ۇيىمداردا كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر تۋرالى اي سايىن اقپارات الۋعا مۇمكىندىگىڭىز بار.
بەسىنشىدەن, ساپاسىز قىزمەت كورسەتىلسە نەمەسە الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋعا قاتىسۋشى رەتىندە قۇقىقتارىڭىز بۇزىلعان جاعدايدا قور ءسىزدىڭ ساقتاندىرىلعان ازامات رەتىندە قۇقىقتارىڭىزدى جانە ءمۇددەلەرىڭىزدى قورعايدى.
1996-1998 جىلداردا قۇرىلعان مىندەتتى ساقتاندىرۋ قورىنىڭ تاجىريبەسى بىزگە ءمالىم. وسىنداي جاعداي قازىر دە قايتالانباسىنا كىم كەپىل؟
قوعامدا جۇزەگە اسىرىلاتىن كەز كەلگەن وزگەرىستەردىڭ دۇرىس جاقتارى دا, سونىمەن قاتار تەرىس جاقتارى دا بار. 1996-1998 جىلدارداعى ساقتاندىرۋ مەديتسيناسىن قۇرۋ تاجىريبەسىن سىن كوزبەن عانا قابىلداۋعا بولمايدى, ونىڭ وڭ تۇستارى دا بولدى. بۇل رەفورمانىڭ باستى ناتيجەسى – ەكونوميكادان قوسىمشا قاراجاتتى تارتۋ ەسەبىنەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءجۇيەسى نىساندارى جەلىسىن ءجانە مەديتسينالىق كومەكتىڭ حالىققا قولجەتىمدىلىگىن ساقتاۋ ەدى. مىسالى, وسىنداي مامانداندىرىلعان باعدارلامانىڭ بولماۋى مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەردى جەكەشەلەندىرۋگە اكەلىپ سوقتى, ونىڭ سالدارى وسى كۇنگە دەيىن سەزىلەدى. ودان باسقا, 90-جىلدارداعى ەكونوميكالىق داعدارىستى قازىرگى جاعدايمەن سالىستىرۋعا بولمايدى. 20 جىل بۇرىن كوپتەگەن كاسىپورىندار كۇردەلى قارجىلىق قيىنشىلىقتارعا تاپ بولعانى ءبارىمىزدىڭ ەسىمىزدە, سول كەزەڭدەردە كاسىپورىنداردىڭ باسىم كوپشىلىگى بانكروتقا ۇشىرادى, ەڭبەكاقى بويىنشا ۇلكەن قارىزدارى بولدى. ەكونوميكالىق داعدارىس جاپپاي تولەم جۇرگىزبەۋگە, ونىڭ ءىشىندە مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا تولەم جاساماۋعا نەگىزگى سەبەپ بولدى. قوردىڭ جاعدايى ەكونوميكالىق بەلسەندى ەمەس حالىق ءۇشىن تۇراقتى اۋدارىمداردى قامتاماسىز ەتۋگە تارتىلعان جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ دا قيىن جاعدايعا تاپ بولۋىنا بايلانىستى قيىندادى.
بۇگىنگى تاڭدا ءبىز ەكونوميكاداعى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ ەلەۋلى ءوسىمىن بايقاپ وتىرمىز. وتاندىق كاسىپورىنداردا 6,5 ميلليوننان استام جالدانعان جۇمىسكەرلەر ەڭبەك ەتۋدە, اي سايىن جۇمىس بەرۋشىلەر بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنا 53 ملرد تەڭگە ءجانە ءوز جۇمىسكەرلەرىنىڭ پايدا-
سىنا الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنا 23 ملرد تەڭگە اۋدارادى. ەكونوميكالىق تۇرعىدان بەلسەندى ەمەس حالىق ءۇشىن ءامس قورىنا جارنالاردى تولەۋ بويىنشا ءمىندەتتەمەلەردى مەملەكەت ءوز موينىنا الاتىنىن اتاپ وتكەن ءجون. وسىنىڭ بارلىعى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ تۇراقتى قىزمەت ەتۋىنىڭ العىشارتتارىن قالىپتاستىرادى.
ءمامس ەنگىزۋ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن «ىنتالاندىرۋ» ماسەلەسىنە قالاي سەپتىگىن تيگىزەدى؟
مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن «ىنتالاندىرۋ» نەمەسە قوسىمشا بەيرەسمي تولەمدەردىڭ سەبەبى, ءبىرىنشى كەزەكتە, ەڭبەككە اقى ءتولەۋدى تەڭەستىرۋ بولىپ تابىلادى. قازىر بىلىكتىلىگى, تاجىريبەسى, داعدىلارى مەن بىلىمدەرىنە قاراماستان, ءبىر ماماندىق ءدارىگەرلەرىنىڭ جالاقىسى دا ءبىركەلكى. مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جاعدايىندا پاتسيەنتتەردىڭ وزدەرى تاڭداعان ءدارىگەر كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ كولەمى مەن ساپاسىنا ءسايكەس جالاقى الادى.
ازاماتتار جارنالاردى اۋدارا وتىرىپ, وزدەرىنىڭ ەمدەۋگە جاتۋىن نەمەسە ەمحاناعا ءجۇگىنۋىنىڭ اقىسىن تولەپ وتىر. وسىعان بايلانىستى جۇيەنىڭ قاتىسۋشىلارى ءمامس جۇيەسى بەلگىلەگەن جارنالاردان باسقا قوسىمشا تولەمدەردى تولەمەۋى كەرەك. وسىلايشا, ساقتاندىرۋ مەديتسيناسىنىڭ بىرتىندەپ دامۋى مەديتسينالىق كومەككە بەيرەسمي ءتولەمدەردىڭ پروبلەماسىنىڭ وزەكتىلىگىن جويادى.
ەل اۋماعى بويىنشا كەز كەلگەن وڭىردە ساقتاندىرىلعان ازاماتتارعا, مىسالى, ىسساپارعا كەلگەندەر, دەمالىستاعى ادامدارعا مەديتسينالىق قىزمەتتەر كورسەتىلە مە؟ الدە تەك تىركەلگەن تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا عانا قىزمەت كورسەتىلە مە؟
مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ پاكەتى شەڭبەرىندە كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەتتەر, ساقتاندىرىلعان ازاماتتىڭ تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا عانا ەمەس, رەسپۋبليكانىڭ كەز كەلگەن اۋماعىندا كورسەتىلەدى.
ءمامس كەزىندە تولەۋشى قايتىس بولعان جاعدايدا جينالعان قاراجاتتى تۋىستارىنا بەرۋ قاراستىرىلعان با؟
جوق, قاراستىرىلماعان. الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى جيناقتاۋشى ءجۇيە بولىپ تابىلمايدى. ءاربىر ءتولەۋشى جارنالارىنىڭ سوماسىنا قاراماستان, حالىقتىڭ بارلىق ساناتىنا مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە بىردەي جۇمسالادى.
بالالار نەشە جاسقا دەيىن ءامس جۇيەسىنە تولەنەتىن جارنالاردان بوساتىلادى؟
18 جاسقا دەيىنگى بالالار, جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ستۋدەنتتەرى جانە وقۋ اياقتالعانعا دەيىن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمنىڭ كۇندىزگى وقۋداعى وقۋشىلارى مىندەتتى الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنىڭ جارنالارىنان بوساتىلعان.
ساقتاندىرىلعان ادام ءامس جۇيەسىندە رەسپۋبليكادان تىسقارى جەردە تەگىن ەمدەلە الا ما؟
جوق. مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا كورسەتىلگەن مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە عانا اقى ءتولەيدى.
ادام ساقتاندىرىلعانى تۋرالى قالاي بىلۋگە بولادى؟
ەگەر ءسىز جۇمىسكەر بولساڭىز, وندا زاڭناماعا سايكەس جۇمىس بەرۋشى كەلەسى ەسەپتى ايدان كەيىنگى ايدىڭ 15-ءشى كۇنىنەن كەشىكتىرمەي, اي سايىن سىزگە ۇستالعان ءجانە اۋدارىلعان جارنالار تۋرالى مالىمەتتى ۇسىنۋعا مىندەتتى. سونداي-اق, بۇل اقپاراتتى پورتال ارقىلى, قوردا نەمەسە ونىڭ بولىمشەلەرىندە جانە ءسىز بەكىتىلگەن ەمحانالاردا تەكسەرۋگە بولادى.
قاي ۋاقىتتان باستاپ ادام ءمامس جۇيەسىندە ساقتاندىرىلعان بولىپ ەسەپتەلەدى – ەڭبەك شارتىن جاساعان كەزدەن باستاپ پا, الدە جۇمىس بەرۋشى ءبىرىنشى سالىمدى اۋدارعان كەزدەن باستاپ پا؟
مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا جارنانى اۋدارعان كەزدەن باستاپ.
ەرىكتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ساقتالا ما؟ ءمامس نەمەسە قمس قىزمەتتەرى قايتالانا ما؟
ەرىكتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جويىلمايدى. مىندەتتى ساقتاندىرۋ پاكەتىنە كىرمەيتىن جەكە مەديتسينالىق قىزمەت تۇرلەرى ەرىكتى ساقتاندىرۋ قورى ارقىلى تولەنەدى. مىسالى, ەرەسەكتەرگە ارنالعان ستوماتولوگيا, زياندى وندىرىستەردە جۇمىس ىستەيتىن جۇمىسكەرلەر ءۇشىن مىندەتتى كەزەڭدىك قاراپ-تەكسەرىلۋ, ساناتوريلىك-كۋرورتتىق ەم ءجانە تاعى باسقا ەم-شارالار. بارلىعى جەكە ادامنىڭ نەمەسە كاسىپورىننىڭ قالاۋى مەن قارجىلىق مۇمكىندىكتەرىنە بايلانىستى. جەكە ادام نەمەسە كاسىپورىن (ۇجىمدىق شارت نەگىزىندە) الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ پاكەتىندە ەرىكتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قىزمەتتەرىندە قايتالانبايتىن پاكەتتى تاڭداي الادى.
