قازاقستان • 18 ءساۋىر, 2017

ەل رۋحانياتىنىڭ وزەگى

140 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ باسشى­لى­عىمەن ساياسي رەفورمالار مەن ەكو­نو­ميكالىق جاڭعىرتۋلاردى جۇزەگە اسى­­رىپ, تاۋەلسىزدىك جىلدارى زور تابىس­­­تارعا جەتىپ, قالىپتاسقان مەم­لە­كەت قۇرىپ, دامىعان 50 ەلدىڭ قا­تارى­نا ەندى.

ەل رۋحانياتىنىڭ وزەگى

الدىمىزدا جاڭادان قابىلدانعان ساياسي جانە ەكونوميكالىق جاڭعىرتۋلاردى ىسكە اسىرىپ الەمدەگى باسەكەگە قابىلەتتى 30 ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋ مىندەتى تۇر. بۇل اسا زور مىندەتتى ورىن­داۋ ءۇشىن مەملەكەت باسشىسى عى­لىم, ءبىلىم, مادەنيەت پەن تاريحتى تۇ­تاس­تاي قامتيتىن ۇلتتىق رۋحاني جاڭ­عىرۋ باع­دارلاماسىن ۇسىنىپ وتىر. بۇل − ماز­مۇنى وتە تەرەڭ, اۋقىمى كەڭ, قوعام­­دىق سانانى بيىككە كوتەرەتىن, ۇلت­تىق قۇندىلىقتار دامۋىنىڭ با­عىت-باع­دارىن ايقىنداپ بەرگەن وتە ماڭىزدى قۇجات.

الەمدەگى باسەكەگە قابىلەتتى 30 ەل­­­دىڭ قاتارىنا ەنۋ ءۇشىن ءاربىر قازاق­ستان­دىق جانە بۇكىل حالقىمىز باسەكەگە قابى­لەتتى بولۋى كەرەك. ياعني, ءاربىر قا­زاق­­ستاندىق دەنساۋلىعى مىقتى, جو­عا­­­رى مادەنيەتتى, كومپيۋتەرلىك ساۋات­­­­تى, تەرەڭ ءبىلىمدى بولۋى ءتيىس. ول كەز كە­لگەن ەلدە, ورتادا ەمىن-ەر­كىن ءسوي­لەپ, ءوز پىكىرىن دالەلدەپ وتكى­زە بىلەت­ىن, ۇس­تامدى, قاراپايىم, سالامات­تى ءومىر سال­تىن ۇستاعان ازامات رەتىندە قالىپ­تاس­قانى ءجون.

ەلباسى ءوز ماقالاسىندا رۋحاني جاڭعىرۋدا ۇلتتىق سانانىڭ ءرولى ەرەك­شە ەكەنىنە باسا نازار اۋدا­ر­دى. اتا-بابا­لارىمىزدان امانات بو­لىپ كەلە جات­­قان ۇلتتىق مادە­نيە­تى­مىز بەن ادە­بيەتى­مىز, ونە­رى­مىز, ادەت-عۇرىپ­تارى­مىز بەن سالت-ءداس­تۇر­لەرىمىز, ءتىلى­­­مىز, ءدىنىمىز, ءدىلىمىز – بۇ­لار, ءبىر ءسوز­­بەن ايت­قاندا, ۇلتتىق كو­دى­مىز, ياعني ۇلت­تىق رۋحىمىز, ءوز بو­يى­مىز­دا ءماڭ­گى قا­لىپ, ونى زامانعا ساي جاق­سى جا­عى­نا قاراي جاڭعىرتىپ, كەلەر ۇر­پاق­قا جەتكىزۋ ءبىزدىڭ باستى ءمىن­دەتى­مىز بول­ۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار, قازىر­گى تاڭ­دا ءجيى كەزدەسەتىن ءوز بويى­مىز­داعى كەيبىر جا­عىمسىز رۋشىلدىق, جەر­شى­ل­دىك, تامىر-تانىستىق, «سەن ماعان – مەن ساعان» دەگەن سياقتى ۇلت­تىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن ادەت­تەر­دەن ارىل­ماساق, كوشتەن ارتتا قالا­تىنى­مىز اقيقات.

ەلباسى ماقالاسىندا تاياۋ جىل­دارداعى الداعى تۇرعان مىندەتتەر اي­­قىن­دالدى. سونىڭ ءبىرى – لاتىن ءالىپ­­­­بيىنە كوشۋ. اتالعان الىپبيگە كوشۋ مەكتەپ قابىرعاسىنداعى بالا­لار­­دىڭ اعىلشىن ءتىلىن وقۋىمەن, قا­زىر­­گى زامانعى تەحنولوگيالىق, كوم­مۋ­ني­كاتسيالىق عىلىم مەن ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىمەن ۇيلە­سە­دى. بۇل تۋرالى ەلباسى 2012 جىلى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا 2025 جىلعا قاراي لاتىن الىپبيىنە كوشۋ كەرەك دەپ ماقسات قويعان بولا­تىن. ماقالادا تاپسىرمانىڭ ناقتى ورىندالۋ كەزەڭدەرى كورسەتىلگەن. ءبىلىم بەرۋ سالاسى بويىنشا الەمدەگى ەڭ جاقسى ساپالى 100 وقۋلىق قازاق تىلىنە اۋدارىلادى. بۇل ەلىمىزدىڭ جاستارىنا جاڭا ساپالىق دەڭگەيدە ءبىلىم بەرە باستاۋعا مۇمكىنشىلىك جاسايدى.

ەلباسى ۇسىنعان «تۋعان جەر» باع­دار­لاماسى جاستار اراسىندا قازاق­ستاندىق پاتريوتيزمگە تاربيەلەۋ مەن تۋعان جەردى ءسۇيۋ ارقىلى تۋعان ەلىنە, وتانىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى ارتتىرا تۇسپەك. قازىردىڭ وزىندە بارلىق وڭىردە «تۋعان جەرگە تاعزىم» اتتى اكتسيا ءوتىپ, ولار ءوز جەمىسىن بەرۋدە. ءبىز كەشەگە دەيىن الەم ەلدەرىنىڭ, مىسالى, گرە­كيانىڭ, ريم يمپەرياسىنىڭ تاري­حىن, ادەبيەتىن, مادەنيەتىن وقىپ كەلدىك. ولاردى ءبىلۋ كەرەك تە شى­عار. بىراق ءبىز ءوز ولكەمىزدىڭ, تۋعان جەرى­مىز­دىڭ تاريحى مەن گەوگرافياسىن, بوتا­ني­كاسى مەن زوولوگياسىن تەرەڭ بىلە بەرمەيمىز. ءوزىمىز تۋىپ-وسكەن جەرى­مىزدىڭ اتاۋى قالاي قويىلعانىن, ونىڭ تاۋلارى مەن سايلارى, جوتالارى, كول­دەرى مەن وزەندەرىنىڭ اتتارىنىڭ تاري­حىن, وسى جەردە تۋىپ, جانىن اياماي ەل ءۇشىن ەڭبەك ەتكەن اتالارىمىز بەن اپا­لارى­مىزدىڭ ەسىمدەرىن جاس ۇرپاق ءبىلىپ ءوسۋى ءتيىس.

تۋعان جەردەن تۇلەپ ۇشىپ, ۇلان-عايىر رەسپۋبليكامىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپى­رىندە, شەت ەلدەردە جۇمىس ءىس­تەپ ءجۇر­گەن جەرلەستەرىمىزدىڭ باسىن قوسىپ, مەكتەپ وقۋشىلارىمەن, اۋىل, قالا تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋلەر ءوت­كى­زىپ, تۋعان جەرلەرىنە, مەكتەبىنە, اۋى­لىنا قامقورلىق جاساعىسى كەل­گەن كاسىپكەرلەردى قولداپ, ىنتالاندى­رىپ وتىرۋ كەرەك. جەرگىلىكتى بيلىك «تۋعان جەر» باعدارلاماسىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ, ونىڭ الەۋەتىن تولىق پايدالانۋى ءتيىس. بۇل جۇمىستى تەرەڭ ويلاستىرىپ, تۋعان جەرىنە كومەك جاساعان جانداردى قولداپ-قۇرمەتتەپ وتىرۋ كەرەك. بۇل باعدارلاما ارقىلى ەلدى مەكەندەردى كورىكتەندىرۋ مەن كوگالداندىرۋ, مەكتەپتەردى جوندەۋ مەن كومپيۋتەرلەندىرۋ, ستاديوندار مەن سپورت الاڭدارىن سالۋ جانە تاعى باسقا ەلگە كەرەكتى تىرلىكتەردى اتقارۋعا بولادى. «تۋعان جەر» باعدارلاماسى جال­پى­ۇلتتىق ءپاتريوتيزمنىڭ وزەگى­نە اينالىپ, تۋعان جەرگە دەگەن ءسۇيىس­پەنشى­لىك, قازاقستاندىق پاتريوتيزم سەزىمىنە ۇلاسۋى ءتيىس.

ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى رۋحانيات سالاسىنداعى الدا تۇرعان ءمىن­دەتتەردى ايقىنداپ بەردى. ماقالا­دا ايتىلعان ويلار, تۇجىرىمدار, ناق­تى ۇسىنىستار مەن تاپسىرمالار – ۇل­ت­­تىق رۋحانياتىمىزدىڭ وزەگى. سون­دىق­­تان دا ءبىز ونى تولىعىمەن قولداي­­مىز. ال ونى تەرەڭ وقىپ ءتۇسىنۋ, ورىن­داۋ, ىسكە اسىرۋ, ناسيحاتتاۋ – ءار­بىر قازاق­­ستاندىقتىڭ مىندەتى. اسىرە­سە, كەلەشەگىمىز − وقۋشى-ستۋ­دەنت جاس­تار ءۇشىن ماڭىزدى. بۇل جەردە ناۋ­قان­شىل­­دىققا جول بەرۋگە بولمايدى.

«جاڭا جاعدايدا جاڭعىرۋعا دەگەن ىشكى ۇمتىلىس – ءبىزدىڭ دامۋىمىزدىڭ ەڭ باستى قاعيداسى. ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن وزگەرە ءبىلۋ كەرەك. وعان كونبە­گەن­دەر تاريح­تىڭ شاڭىنا كومىلىپ قالا بەرەدى», دەپ اياقتايدى ماقالاسىن ەلباسى. ءيا, بۇل − تاريحي شىندىق, زامان تالابى.

قۋانىش ايتاحانوۆ,

پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى 

سوڭعى جاڭالىقتار