ەڭ العاش قازاقتىڭ وسىناۋ كوركەم قىزىن كورگەندە «گۇلشاش دەسە, گۇلشاش ەكەن» دەگەنبىز. جاقسى اتىنا سىرتتاي عانا قانىق جانمەن جاقىنىراق تانىسۋ بارىسىندا كەز كەلگەن ماماندىق ادامدىققا نەگىزدەلەتىنىنە تاعى دا كوزىمىز جەتتى. «ادالدىعى جوق كاسىپ مۇرالى بولمايدى» دەيتىن ونىڭ ويلى ءسوزى كوپتەگەن زامانداستارىمىز ءۇشىن كوكەيكەستى.
– مەن كاسىپقوي مۋزىكا مامانىمىن, ءبىرنەشە مۋزىكالىق اسپاپتاردا وينايمىن. ۇلكەن ساحنادا بيلەگەن كەزدەرىم بولدى. جانە قۇدايدىڭ بەرگەن انشىلىك قابىلەتىنە دە يە ەدىم. بىراق تۇرمىسقا شىققان سوڭ وسى ونەرىمنىڭ ءبىرىن دە جالعاستىرا المادىم. دۇنيەگە ءسابي اكەلدىم. شىن ونەردىڭ شىڭىنا جەتۋ ءۇشىن جەكە ءومىردى قۇرباندىققا شالۋ كەرەك. ال مەن ءبىرىنشى ورىنعا وتباسىمدى قويدىم. ايەل بولعان سوڭ بالا ءتاربيەلەۋىڭ كەرەك, كۇيەۋدىڭ جاعدايىن جاساۋ قاجەت.
بۇل بيزنەستى باستاۋىما نە ءتۇرتكى بولدى؟ ستۋدەنت كەزىمىزدە مۋزىكا ءپانىنىڭ مۇعالىمدىگىنە ءدارىس الىپ ءجۇرگەندە, گريمدەۋ-ارلەۋ ساباقتارىن وتەتىنبىز. وسى ساباقتى ۇناتۋشى ەدىم. ساحنالىق وبرازدار, كۇندەلىكتى قالاي بويانۋ كەرەك, كەشكى ءسان-سالتاناتقا ارنالعان بويانۋلار قانداي بولادى, وسىعان ماشىقتانىپ جۇردىك.
ال 1997 جىلى جەكە كاسىبىمدى باستاعاندا, ەكونوميكالىق قيىندىقتاردان كەيىنگى حالىقتىڭ تۇرمىسى ءماز ەمەس ەدى. جۇرت ءوز ءوزىن كۇتىپ, بويانىپ-سىلانباق تۇگىلى, كۇندەلىكتى جەيتىن تاماق, جولكىرە تابۋدىڭ ءوزى دە ماسەلە بولدى. سوعان قاراماستان, قىتايعا بارىپ, كوسمەتولوگيا ماماندىعى بويىنشا ءبىلىمىمدى بايىتتىم. ءناسىپ بولار كاسىپتىڭ قىر-سىرىن تەرەڭىرەك ءۇيرەنۋگە بەل بايلادىم.
ارينە, بيزنەسىم بىردەن دوڭگەلەپ كەتكەن جوق. باسىندا ايىنا 6 مىڭ تەڭگەگە جالدانىپ ىستەپ ءجۇردىم. ازسىنعان جوقپىن. باسىندا كىشىگىرىم سالوندى جالعا الىپ, قىزمەت كورسەتىپ ءجۇردىك, – دەيدى گۇلشاش ءاۋباكىرقىزى.
– كەشەگى جانە بۇگىنگى كوسمەتولوگيانىڭ اراسى جەر مەن كوكتەي بولار؟
– كەز كەلگەن ماماندىقتى ادالدىقپەن اتقارساڭ, الىسقا باراسىڭ. اتالمىش سالاعا كەلگەندەردىڭ كوپشىلىگى الدىمەن اقشانى ويلايدى. ءبىر عانا مىسال, قازىر قىز-كەلىنشەكتەردىڭ كوپشىلىگى كىرپىك جالعاتۋعا اۋەس. جاۋىننان كەيىنگى ساڭىراۋقۇلاقتاي قاپتاتىپ, جاساندى كىرپىك جابىستىرىپ العان. بىرىنەن-ءبىرى اينىمايتىن تاتۋاجدار. ءتىپتى, ەرسى كورىنەتىن قاستار بار. قاراساڭىز, جاپ-جاس قىزدار ءۇش كۇندىك كۋرستارعا بارىپ, شالا-شارپى ۇيرەنىپ الىپ, كىرپىك جابىستىرىپ, تاتۋاج جاساپ, تىرناق بوياپ, امالداپ اقشا تاپقىسى كەلەدى.
ارينە, ءبىر كاسىپتى ۇيرەنۋگە دەگەن تالپىنىس جاقسى. بىراق, سول جەلىممەن جالعانعان كىرپىكتەردەن كەيىن ادامنىڭ ءوز كىرپىكتەرى ساۋدىراپ ءتۇسىپ قالادى. ءويتكەنى, جەلىمنىڭ حيميالىق قۇرامى وتە كۇشتى, كوزگە تيگىزەتىن زيانى دا كوپ. كوسمەتولوگيالىق جەلىم دەگەن بولمايدى. مەن كىرپىك جالعاتۋعا كەلگەندەرگە ماسەلەنىڭ ءمانىسىن ءتۇسىندىرىپ, كەڭەس بەرەمىن. ارينە, ءبىر اپتاعا دەيىن ادەمىسى ادەمى, ال ودان كەيىنگى زيانى قانشاما؟! قازىر كوسمەتولوگيا دامىعان. جاساندىلىققا ۇرىنباي-اق, كىرپىكتى ءتىتىركەندىرۋ ءادىسى ارقىلى ءدارۋمەندەرمەن قورەكتەندىرىپ, وسىرۋگە بولادى.
وسى سالادا ءجۇرىپ, مامان رەتىندە مەن دە ءبىراز وي ءتۇيدىم. تاعى دا ايتامىن. مىسالى, نەشە ءتۇرلى قىمبات كوسمەتيكا, اتاعى جەر جارعان برەند تاۋارلار بار. ءبىز سول كرەمدەردىڭ كوپشىلىگىنىڭ اتىن جاعامىز, اتىنا اقشا جۇمسايمىز.
قازىر قىز-كەلىنشەكتەر سۇلۋ كورىنۋ ءۇشىن پىشاققا ءتۇسىپ, بوتوكس سياقتى ءادىستەرمەن بەتىنىڭ جانىن كەتىرىپ, قاباعىن كەسكىزىپ, بارىنە بارادى. ءتىپتى, ساپاسىز پلاستيكالىق وپەراتسيالاردان ءولىپ كەتىپ جاتقاندار دا بار. مىنە, وسىنىڭ ءبارى اقشا تابۋدىڭ كەسىرىنەن بولىپ جاتىر. قانشاما ايەل ءوزىنىڭ تابيعي بەت-بەينەسىنەن, ايناعا قاراۋعا جۇرەگى داۋالامايتىن جاعدايلار ورىن الۋدا. ادامنىڭ دەنساۋلىعى مەن كەلبەتىنە قاتىستى كاسىپپەن اينالىساتىندار ءبىرىنشى كەزەككە ادالدىقتى, ساپانى قويۋ كەرەك. قاۋىپسىز بولۋىنا جاۋاپتى بولۋى ءتيىس. قازىر ەلدىڭ كوبى كوسمەتولوگيا سالاسىن جىلدام بايتىن بيزنەس دەپ ويلايدى. مۇلدە ولاي ەمەس. ەگەر ار مەن جاۋاپكەرشىلىكتى ويلاماساڭ, الىسقا بارا المايسىڭ.
ءوزىم دە ايەل بولعان سوڭ, اۋەستەنىپ 600-700 دوللار تۇراتىن بەتماي جاعىپ كورگەنمىن. سولاردىڭ كوپشىلىگى تابيعي ونىمدەرگە جەتە بەرمەيدى. ءتىپتى, كەيبىرى قازاقستاندا شىعارىلعان ونىمدەرگە تاتىمايدى. قازىر ءوزىن كۇتەمىن دەگەن قىز-كەلىنشەكتەرگە اقشانىڭ جوقتىعىن العا تارتىپ قايعىرۋدىڭ قاجەتى شامالى. ۇيدە وتىرىپ-اق, تابيعي ونىمدەردەن بەتتىڭ قۇرعاق-مايلىلىعىنا قاراي ماسكالار جاساپ, تەرىنى نارلەندىرىپ, سەرپىندىلىگىن ساقتاۋعا بولادى. قازىر جۇرتتىڭ كوزى اشىق, ونىڭ قالاي دا-
يىنداۋ ادىستەرى مەن قۇرامىن ينتەرنەت ارقىلى وپ-وڭاي تاۋىپ الادى.
قازىر قولىمدا قانشاما كوسمەتيكا تۇرسا دا كادىمگى بالعىن ءۇي قايماعىنا, ءدارۋمەندەر مەن جەمىس-جيدەكتەردەن تۇراتىن قولدان جاسالعان كوسمەتيكاعا جۇگىنۋ دۇرىس ەكەنىنە كوزىم ابدەن جەتتى.
سۇلۋ بولىپ كورىنگىسى كەلگەن ادام ءبىرىنشى كەزەكتە جۇرەگىن تازا ۇستاسىن. ادامنىڭ ءىشىنەن شىعاتىن ادەمى نيەتكە ەشتەڭە جەتپەيدى. سودان كەيىن جۇيكە تىنىش, ۇيقى قانىق بولۋى كەرەك. ەگەر تۇنىمەن قىدىرىپ, ىشىمدىككە اۋەستەنىپ, ويىن-ساۋىقتان قولىڭ بوسامايتىن بولسا, كەلەسى كۇنى ساعان مىڭ جەردەن جاعىلعان كوسمەتيكا دا كومەكتەسپەيدى, دەيدى گۇلشاش.
– دەگەنمەن, قانداي كوسمەتولوگيالىق جاڭالىقتارمەن قۋانتا الاسىز؟
– قازىرگى ادامداردىڭ باسىن قاتىرعان ءماسەلە – ارىقتاۋ. ءوز-ءوزىڭدى تاماقتان شەكتەمەي زيانسىز ارىقتاۋ بولعاندىقتان, شەتەلدەرگە بارىپ, وسىنىڭ ەڭ ءتيىمدى ءادىستەرىن وقىپ, ماشىقتانىپ, تاجىريبە ءجۇزىندە قولدانۋعا كوشتىك. قانداي ارىقتاۋ ءادىسى بولسا دا, سەن اۋزىڭدى تىيما دەپ ەشكىم ايتپايدى. ەتىڭنەن ەت كەسىپ الىپ تاستاسا دا, تاماعىڭدى تىيماساڭ ۇرلەنگەن شار سياقتى كەتە بەرەسىڭ. ال ءبىزدىڭ جاڭا ارىقتاۋ ءادىسىمىزدە ەت, باۋىرساق جەۋگە دە بولادى. ەڭ باستىسى, سۋىق نارسە جەۋگە تىيىم سالا وتىرىپ, اعزاداعى نۇكتەلەرگە 10-15 مينۋت ۋقالاۋمەن اسەر ەتىپ, ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىپ وتىرمىز. بۇل ادىسپەن 15 كۇندە 5 كيلو سالماق تاستاۋعا بولادى.
ال ەندى بەتكە ءاجىم تۇسىرمەۋ دە قىز-كەلىنشەكتەر ءۇشىن ماڭگىلىك ءماسەلە بولىپ قالا بەرەدى. ءبىز قازىر قاباقتى كوتەرۋ, سالبىراعان ۇرتتى كەتىرۋ, كوز اينالاسىنداعى ءاجىمدەردى نۇكتەلەرگە اسەر ەتە وتىرىپ, جازۋ ءادىسىن قولدانىپ ءجۇرمىز. كوبىنە ەمدىك ءشوپتەر, بالدىڭ تۇرلەرىن پايدالانامىز. اينالىپ كەلگەندە, تابيعاتتىڭ بەرگەن كوركەم مىنەزى مەن تابيعي ءونىمدەرگە ەشتەڭە بالاما بولا المايدى, دەيدى ءبىزدىڭ گۇلشاش.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
