ايماقتار • 31 ناۋرىز, 2017

قاۋىپ سەيىلمەي تۇر

184 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى يۋري يلين مەن وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆ سۋ باسۋ ىقتيمالدىعى باسىم ەلدى مەكەندەر مەن جول ۋچاسكەلەرىن تىكۇشاق ارقىلى اۋەدەن بارلاپ كەلگەننەن كەيىن قاۋىپتى اۋماقتاردىڭ ۇلعايا تۇسكەنى بەل­گىلى بولدى.

قاۋىپ سەيىلمەي تۇر

ونىڭ ساناتىنا پەتروپاۆل قالاسى, تايىنشا, اققايىڭ, ەسىل, قىزىلجار اۋدان­دارىنا قاراستى 95 اۋىل, 1,5 مىڭداي تۇرعىن ءۇي, 5 مىڭعا جۋىق تۇرعىن جاتقىزىلىپ وتىر. بۇدان تىسقارى 280 شاقىرىم جولدى سۋ شايىپ كەتۋى مۇمكىن. وتە-موتە قاۋىپ ءتوندىرىپ وتىرعانى – سەرگەەۆ سۋ قويماسى. ويتكەنى, قازىردىڭ وزىندە ارناسى شوپىلدەپ تولا باستاعانى بايقالادى. ەسىل وزەنىندەگى مۇزدىڭ كوبەسى سوگىلىپ, سەڭ جۇرە باستاعان كەزدە پەتروپاۆل سۋ تورابىنداعى شليۋزدەر امالسىز اشىلادى. دەمەك, وزەن بويىنداعى ەلدى مەكەندەر مەن وبلىس ورتالىعى ءبىرتالاي قيىندىققا كەزىگەدى دەگەن ءسوز. بۇل–ازىرگە الدىن الا بولجاۋ عانا. بيىل قار ادەت­تەگىدەن كوپ تۇسكەنىن جانە جەردىڭ توڭى جىبىمەي جاتىپ, قارعىن سۋدىڭ ساي-سالانى قۋالاپ جاتقانىن ەسكەرسەك, الدا نە كۇتىپ تۇرعانى بەلگىسىز. ەرتە كوكتەمنىڭ ەڭ قيىندىعى وسىندا, دەيدى جەرگىلىكتى سينوپتيكتەر.

جاعداي قانشا كۇردەلى دەسەك تە, وڭ احۋال قالىپتاستىرۋ جان-جاقتى ازىرلىك شارالارىنا تىكەلەي بايلانىستى ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. تابيعاتتىڭ توسىن «مىنەزىنە» قارسى ساقاداي-ساي دايىندىقتار عانا ايتارلىقتاي شىعىنعا ۇرىندىرماي, مال-جاننىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتە الارى انىق. قۇمار ىرگەباي­ ۇلىنىڭ توراعالىعىمەن وتكەن اپپاراتتىق كەڭەستە كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنا بايلانىستى ماسە­لەنىڭ ەگجەي-تەگجەيلى تالقى­لانۋى سوندىقتان. توتەن­شە جاعدايلار جونىندەگى دەپار­تامەنتتىڭ باستىعى پاۆەل فيليپ­پوۆ ۇسىنعان مالىمەتتەر بويىنشا قاۋىپ تونگەن اۋماقتاردى قارعىن سۋدان قور­عاۋ ءۇشىن ارىقتار قازىلىپ, سۋ وتكىزگىش قۇبىرلاردى الماستىرۋ بەلسەندى اتقىرىلۋدا. 1 ميلليون تەكشە مەتر قار شىعارىلعان. اۋداندىق ماڭىزعا يە جولدار­داعى قۇبىرلاردىڭ − 98, رەسپۋبليكالىق جولدار بويىنشا 93 پايىزى تازالانعان. 60 ەلدى مەكەندە ينجەنەرلىك جۇمىستار جۇرگىزىلىپ, 70 شاقىرىم قورعا­نىس بەكەتتەرى تۇرعىزىلعان. پەتروپاۆل قالاسىنداعى بىلعارى شاعىن اۋدانىنداعى بوگەت, مامليۋت ستانساسى ماڭايىنداعى ارىق قۇرىلعىلارى قالپىنا كەلتىرىلىپ, بۋلاەۆو قالاسىنداعى كولدىڭ اينالاسى تەرەڭدەتىلگەن.

تۇرعىنداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ شارالارىنا 2713 جەكە قۇرام, 867 تەحنيكا, 133 ءجۇزۋ قۇرالى, 200 موتوپومپا, 656 جول-قۇرىلىس تەحنيكاسى جۇ­مىلدىرىلاتىن بولادى. 7,7 مىڭ توننا قيىرشىقتاس, 4,8 مىڭ توننا قۇم, 9,5 مىڭ توننا سازبالشىق قاۋىپتى جەرلەرگە جەتكىزىلگەن. 26 گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىس ءجىتى باقىلاۋعا الىنعان. توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى دەپارتامەنت باستىعىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, بارلىق جەرلەردە قولداعى مۇمكىندىكتەر ءتيىمدى پ­ايدالانىلىپ وتىرعان جوق. ماسەلەن, تايىنشا اۋدانىنىڭ كەللەروۆكا ەلدى مەكەنىندە كەي بوگەتتەردىڭ تالاپقا ساي كەل­مەيتىنى انىقتالعان. سول سياقتى, ەسىل اۋدانىنداعى ۇلكەن توراڭ­عۇل كولىنىڭ سۋىن سيفوندى قۇ­بىر­لار ارقىلى اعىزۋ ءۇردىسى باسەڭ. چيريكوۆ اۋىلىندا سۋ اعىزۋ توعاندارى تازالانباعان. وبلىس ورتالىعىندا ۇزىندىعى 11,2 مىڭ مەتر بولاتىن اشىق سۋاعارلاردىڭ تورتتەن ءبىرى عانا ارشىلعان. قار كۇرت ەرىسە, اعىن سۋ كوشەلەرگە جايىلۋى ابدەن ىقتيمال.

قالا اكىمى مارات تاسما­عانبەتوۆ ءوز ەسەبىندە سۋ باسۋ قاۋپى زور جۇمىسشى, بەرەكە, ويقالا شاعىن اۋداندارى مەن زارەچنىي كەنتىنەن 700 مىڭ تەكشە مەتر قار سىرتقا تاسىلعانىن, تاياۋ كۇندەرى بارلىق سۋاعارلار قالپىنا كەلتىرىلەتىنىن, وعان 108 تەحنيكا تارتىلعانىن جەتكىزدى. ءتىپتى, رەسەيدىڭ ەكاتەرينبۋرگ قالاسىنان ارىقتاردى تازالايتىن ارنايى تەحنيكا الدىرتىلعان.

ايماق باسشىسى تاسقىننىڭ الدىن الۋعا بايلانىستى كەزەك كۇتپەيتىن مىندەتتەردى اتاپ كورسەتتى. باستى تالاپ – وبلىس تۇر­عىندارىنىڭ قالىپتى ومىرىنە ەشقانداي قاۋىپ تونبەۋى ءتيىس. توتەنشە جاعداي ورىن العان جاعدايدا ادامداردى قاۋىپ­سىز جەرلەرگە كوشىرۋ, جىلى كيىم­دەرمەن, ىستىق تاعامدارمەن قامتۋ, قوعامدىق ءتارتىپ جايى كە­شەندى جۇرگىزىلۋى ءتيىس. قار دەر كەزىندە شىعارىلسا, سۋ اعاتىن قۇبىرلار ۋاقىتىندا تازالانسا, ءبارى ءدىن امان بولاتىنىن ەسكەرتتى. سۋ تاسقىنىنا قارسى ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا 561 ميلليون تەڭگە قاراستىرىلىپ, ينەرتتى ماتەريالدار مەن جانار-جاعارمايدىڭ جەتكىلىكتى قورى جيناقتالعان.

پەتروپاۆل جانە سەرگەەۆ سۋ قويمالارى, سايكەسىنشە, 90 جانە 95 پايىزعا تولعانىن, سۋ تاسقىنى ءساۋىر ايىندا كۇتىلىپ وتىرعانىن ەسكەرسەك, ساقتىق جۇمىستارىن ءبىر ءسات تە بوساڭسىتۋعا بولمايدى.

ءومىر ەسقالي,

«ەگەمەن قازاقستان»

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى




سوڭعى جاڭالىقتار