امانگەلدى سەمبين – ءاۋليەاتا وڭىرىندە دۇنيەگە كەلگەن دەگدار. اكەسى ناقىپ جىلقى باعىپ جايلاۋعا شىققاندا بولاشاق ايگىلى ءانشى كەڭ دالانى كوركەم كۇيگە بولەپ, كوسىلىپ ءان سالادى ەكەن. تابيعات تاڭعاجايىپ تالانت سىيلاعان ءانشىنىڭ كەڭ تىنىسى بۇدان كەيىن تورتكۇل دۇنيەنى تامسانتىپ, تەبىرەنتتى.
ءبىز قولعا الىپ كورگەن كونە داپتەر ولەڭ ورنەكتەلگەن, سۋرەت ساقتالعان جاي داپتەر ەمەس بولىپ شىقتى. بۇگىندە مەركى جەرىندە تۇراتىن بەلگىلى اقىن شىرىن ماماسەرىكوۆانىڭ جەكە مۇراعاتىندا ساقتالىپ كەلگەن بۇل داپتەر – امانگەلدى سەمبيننىڭ ولەڭمەن جازىلعان حاتى ەكەن. سۋرەتتەگى دە ءانشىنىڭ بوزبالا كۇنىندەگى بەينەسى.
بىرەۋى اقىن, بىرەۋى ءانشى بولسام دەگەن اسقاق ارمانمەن الماتىعا ات تەرلەتىپ كەلگەن جەرلەستەردىڭ جولى سول كەزدەگى استانادا ءتۇيىسىپ, ءبىر-بىرىمەن جاقىن تانىسىپ-بىلىسە باستايدى. ەكەۋى ەكى وقۋ ورنىندا وقىپ ءجۇرىپ-اق ۇلت رۋحانياتىنىڭ التىن بەسىگى بولعان ارۋ شاھاردا ءجيى كەزدەسىپ تۇرادى. ءتىپتى, شىرىن اقىننىڭ شىنايى ولەڭدەرىنە ءتانتى بولعان ءانشى امانگەلدى ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, اعالىق پەيىلىن اڭعارتىپ حات تا جازعان ەكەن. ول, ارينە, جاي حات ەمەس, ولەڭمەن جازىلعان ورنەكتى ساتتەر.
– امانگەلدى ولەڭ جازاتىن. نەگىزگى ارمانى اقىن بولۋ ەدى. بىراق اقىندىق بۇيىرماسا دا, كەرەمەت ءانشى بولدى. ادەبيەتكە دەگەن قۇشتارلىعى ەرەكشە ەدى. ءابدىلدا تاجىباەۆ, شونا سماحان ۇلى سياقتى تانىمال قالامگەرلەرمەن بولعان كەزدەسۋلەردەن قالمايتىن, – دەدى شىرىن ماماسەرىكوۆا.
ءبىر عاجابى, جارتى عاسىر بويى بۇل داپتەردى اقىن جان بالاسىنا كورسەتپەگەن ەكەن. ءانشىنىڭ جۇمباق عۇمىرىنداي بولىپ سارعايىپ جاتا بەرىپتى. شىرىن ماماسەرىكوۆا ەندى ءايگىلى ءانشىنىڭ بۇل سىرىن دا حالىق ءبىلسىن, جاستار وقىسىن دەگەن ويمەن ساندىق تۇبىنەن سۋىرىپ كورسەتتى.
– امانگەلدى سۇڭعاق بويلى, سۇلۋ ءجۇزدى, قىر مۇرىندى كەلبەتتى جىگىت بولاتىن. قىز بىتكەننىڭ وعان قىزىقپايتىنى جوق ەدى. بىراق سول كەزدەگى قىزداردىڭ بويىنداعى نازىكتىك, يناباتتىلىق ونى بىلدىرۋگە جىبەرمەيتىن. ال امانگەلدى اۋەلەتە ءان شىرقاعاندا ءبارىمىز دە تامساناتىنبىز. جەرلەسى بولعاندىقتان, ماعان ءاردايىم قارىنداسىم دەپ اعالىق قامقورلىق كورسەتىپ ءجۇردى. قىزدار مەن جىگىتتەر ءبىر-ءبىرىمىزدىڭ «انكەتامىزدى» تولتىراتىنبىز. سول ارقىلى حات جازىسىپ, سىرلاساتىنبىز. بۇل قالىڭ ءداپتەردىڭ بار قادىرى وسىندا جاتىر. ءوز باسىم امانگەلدىدەي تالانتتى تۇلعامەن تانىستىقتا, ءبىلىستىكتە بولعانىمدى ۇلكەن قۇرمەتپەن ەسكە الامىن, – دەيدى اقىن.
«قۇربىعا» دەگەن بۇل ولەڭنىڭ تاريحى وسىنداي. سونداي-اق, بۇل داپتەرگە ءانشىنىڭ قولىمەن اباي ولەڭدەرى دە جازىلىپتى. ەندى امانگەلدى سەمبيننىڭ ءوزى جازعان وزگە دە تۋىندىلارى جوق پا ەكەن دەگەن ساۋال كولدەنەڭدەي بەردى. كىم بىلەدى, بولۋى دا ءمۇمكىن.
كوزدەن كەتسە دە كوڭىلدەن كەتپەيتىن ونەرپازدىڭ رۋحى ونىڭ سالعان اندەرىندە شارىقتاپ كەلسە, ەندى جازعان جىرلارىمەن دە سامعاي بەرەدى.
حاميت ەسامان, «ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى
