تاياۋدا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگى ەلىمىزدەگى ءبىر توپ جۋرناليسپەن كەزدەسۋ وتكىزدى. توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشى چجان حانحۋەي ىرگەلەس ەلدىڭ ەكونوميكالىق احۋالى, ءبىزدىڭ ەلمەن اراداعى قارىم-قاتىناسى تۋرالى بايانداپ, جۋرناليستەردىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردى.
ەلشىنىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قحر-دا ورتاشا ەكونوميكالىق ءوسىم 6,5 پايىزدى قۇراپتى. 2017 جىلى بۇل كورسەتكىش تاعى دا 6,5 پايىزدى قۇرايدى دەگەن جوسپار جاسالعان.
– وتكەن جىلى قىتايدىڭ ەكونوميكالىق ءوسىم كولەمى 6,5 پايىزدى قۇرادى. بۇل – جاقسى كورسەتكىش. ءبىر جىلدا 13,140 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى. قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ باستى ماقساتى – 2021 جىلعا قاراي ەلدەگى كەدەيلىكتى ءبىرجولا جويۋ. ول ءۇشىن جىل سايىن كەدەيلىك شەگىندەگى 10 ميلليونعا جۋىق ادامدى جۇمىسپەن قامتۋ, الەۋمەتتىك جاعدايلارىن جاقسارتۋ جوسپارلانىپ وتىر, – دەدى چجان حانحۋەي.
بۇل ەلدە جىل سايىن جوعارى وقۋ ورىندارىن ءتامامداپ, ەڭبەك نارىعىن تولتىراتىن تۇلەكتەردىڭ عانا سانى 5 ميلليوننان اساتىنىن ەسكەرسەك, جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەسى اسا وزەكتى ەكەنى تۇسىنىكتى.
حالىق سانى 1 ميلليارد 300 ميلليوننان اسىپ جىعىلاتىن ەلدىڭ حالقى ەلەكتر ەنەرگياسىمەن تولىق قامتىلىپتى. وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا ەلدەگى ەلەكترسىز وتىرعان ەڭ سوڭعى وتباسىنا بۇل يگىلىك جەتكىزىلگەن. سول سياقتى, ءموبيلدى بايلانىسپەن قامتۋ ءىسى دە تولىعىمەن شەشىلگەن. حالىق قونىستانعان مەكەندەردىڭ بارلىعىنا ۇيالى بايلانىس مۇنارالارى ورناتىلىپتى.
كەزدەسۋدە استانادا وتەتىن ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى تۋرالى دا ءسوز قوزعالدى. حالىقارالىق كورمە كەزىندە قازاقستانعا ساياحاتتاپ كەلەتىن قىتايلىق تۋريستەردىڭ قاراسى قالىڭ بولادى دەپ بولجاۋعا نەگىز بار سىڭايلى. قىتاي ەلشىسى تۋريستەردىڭ سانى تۋرالى ناقتى دەرەك كەلتىرمەسە دە, جەرلەستەرىنىڭ ءبىزدىڭ ەلگە ساياحاتتاۋعا ىنتالى ەكەندىگىن جەتكىزدى.
– ەكسپو كەزىندە قازاقستانعا كەلەتىن قىتايلىق تۋريستەردىڭ سانى تۋرالى ناقتى ەشتەڭە ايتا المايمىن. دەگەنمەن, قازىر تۋريستىك وپەراتورلار وسى ىسكە جۇمىلىپ جاتىر. قىتايلىق تۋريستەر قازاقستانعا ساياحاتتاۋعا پسيحولوگيالىق جاعىنان دايىن. بۇرىن ولار قازاقستاننىڭ تابيعاتى, ساياحاتتايتىن كورىكتى جەرلەرى, تاريحي ورىندارى تۋرالى ونشا بىلە قويمايتىن. قازىر ءبىرشاما حاباردار. استاناعا ۇكىمەت وكىلدەرى, بيزنەسمەندەر كەلەدى, – دەدى چجان حانحۋەي.
ونىڭ ايتۋىنشا, حالىقارالىق شاراعا قىتاي دەلەگاتسياسى ۇلكەن توپ بولىپ كەلمەك. ءبىر اتاپ وتەرلىگى, حالىقارالىق كورمەدەگى شەت مەملەكەتتەردىڭ پاۆيلوندارىنىڭ اراسىندا قىتاي پاۆيلونى كولەمى جاعىنان ەڭ اۋقىمدىسى بولماق. كورمەنى تاماشالاپ, قازاقستاننىڭ كورىكتى جەرلەرىن ارالاپ, تاريحي ورىندارىمەن تانىسۋعا نيەتتى جاندار قازىردىڭ وزىندە ەلىمىزگە قاتىستى ءتۇرلى مالىمەتتەر سۇراپ جاتقان كورىنەدى. وسى ورايدا, ەلشى دەلەگاتسيا مۇشەلەرىن, تۋريستەردى قوناق ۇيمەن قامتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن دا ايتىپ ءوتتى.
چجان حانحۋەي ءوزىنىڭ سوزىندە بۇگىنگى تاڭدا قىتايدىڭ قۋاتتى ەكونوميكاسىنان, اقپاراتتىق تەحنولوگيا, عارىش جانە باسقا دا سان سالاداعى جەتىستىكتەرىنەن, دەموگرافيالىق الەۋەتىنەن, باسقا دا تابىستارىنان ءىش تارتىپ وتىرعانداردىڭ بار ەكەنى دە جاسىرىن ەمەس دەگەن ىڭعاي تانىتتى. ەلشىنىڭ پايىمداۋىنا سالساق, «قىتايلىق قاۋىپ» تۋرالى ايتىلعان قاۋسەتتەر شىندىققا جاناسپايدى. بۇل ەلدىڭ ەشقاشان باسقىنشىلىقپەن اتى شىققان ەمەس.
– قازىر «قىتايلىق قاۋىپ» تۋرالى سان ءتۇرلى اقپاراتتار ايتىلىپ جاتقانىنان حاباردارمىن. بىراق بۇل – ەشقانداي نەگىزسىز اقپارات. قىتاي ەشقاشان باسقىنشىلىقپەن اينالىسقان ەمەس, الداعى ۋاقىتتا دا اينالىسپايدى. قازىر قحر ءوندىرىس سالاسى, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار, عارىش جانە باسقا دا سالالار بويىنشا العا شىقتى. ءبىزدىڭ ەكونوميكامىز باسەكەگە قابىلەتتى. ال ءبىز ءوزىمىزدى قورعاي الاتىن دەڭگەيگە كوتەرىلسەك, الىپ ەلدەر «قىتايلىق قاۋىپ» تۋرالى ايتادى, – دەدى قحر توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى.
ەلشى ايتىپ وتكەندەي, قىتاي – الەمنىڭ كەز كەلگەن ەلىمەن بەيبىت قاتىناس ورناتۋعا, ارىپتەستىك بايلانىستى دامىتۋعا بەيىل, ءادىل باسەكەلەستىككە ءازىر مەملەكەت.
ارنۇر اسقار, «ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتى تۇسىرگەنەرلان وماروۆ, «ەگەمەن قازاقستان»
