زەينەتاقى جۇيەسى اقش ءۇشىن ۇلكەن پروبلەماعا اينالعالى جاتىر. زەينەتاقى كولەمىنىڭ ەكونوميكاعا ايتارلىقتاي اسەرى جوق. ماسەلەنىڭ ءبارى حالىقتىڭ زەينەتاقى جۇيەسىنە دەگەن سەنىمىنىڭ السىزدىگىنەن تۋىندايتىن تولقۋ مەن وسىنىڭ ناتيجەسىندە پايدا بولاتىن اكتيۆتەردەن جاپپاي باس تارتۋدان باستالماق, دەپ جازادى Kapital.kz.
سوڭعى زەرتتەۋلەرگە سۇيەنسەك, قازىرگى تاڭدا شامامەن 1 ملن امەريكالىقتىڭ زەينەتاقى جيناعىنا قاتىستى جوسپارلارى ەكىۇداي جاعدايدا تۇر. ءبىر قىزىعى, بۇل 1 ملن حالىق بەلگىلى ءبىر ايماققا نەمەسە الەۋمەتتىك ساناتقا جاتاتىن توپ ەمەس. ماسەلەن, وڭتۇستىك كارولينا شتاتىنداعى وسىنداي 550 مىڭ ادام بۇرىنعى مەملەكەتتىك قىزمەتكەر بولسا, تاعى 100 مىڭى شاحتەرلەر ەكەن. ولاردىڭ جوعالتقان قاراجاتى تيىسىنشە 24,1 ملرد دوللار جانە 6 ملرد دوللار. بۇل ازاماتتار ءوز زەينەتاقى جيناعىن United Workers of America قورىنا جيناعان. قور قازىرگى تاڭدا وسى قارجىنى الداعى بىرنەشە جىلدا قايتارا المايتىن جاعدايدا.
بىرەۋلەر اتالعان ازاماتتاردىڭ زەينەتاقى قورىنان قارجىسىن قايتارىپ الۋىنا كۇمان كەلتىرسە, ەندى بىرەۋلەر كۇتكەندەگىدەن از بەرىلۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى. اتالعان قور باسشىلىعى مۇنداي جاعدايعا حالىقتان جيناعان اكتيۆتى ءتيىمدى باسقارا الماعانى ءۇشىن تاپ بولىپ وتىرعان كورىنەدى.
ەكىنشى جاعىنان, زەينەتاقى جۇيەسىندەگى بۇل كەمشىلىك ەلدىڭ جالپى قارجى سەكتورىنا كەرى اسەرىن تيگىزبەك. ال اقش-تان باستالاتىن قارجى داعدارىسى بارشا الەمگە دە زيان ەكەنى تۇسىنىكتى.
ەڭبەك ستاتيستيكاسى بيۋروسىنىڭ مالىمەتىنشە, 2015 جىلى 75 جاستان اسقان ازاماتتاردىڭ ورتاشا تابىسى جىلىنا 34,097 مىڭ دوللار بولسا, شىعىن كولەمى 34,382 دوللاردى قۇراعان. وسىنى ەسكەرسەك, زەينەتاقى كولەمىنىڭ بولماشى بولسا دا تومەندەۋى زەينەتكەرلەردىڭ ءۇشىن اۋىر سوققى بولىپ تيمەك.
ەندى بۇل زەينەتكەرلەرگە كىم كومەكتەسەدى دەگەنگە كەلگەندە, جالعىز جول ەلدىڭ الەۋمەتتىك جاردەماقىسىنا كەلىپ تىرەلەدى. دەگەنمەن, قازىرگى تاڭدا اقش الەۋمەتتىك تولەم جۇيەسى ونسىز دا قۇلدىراۋدىڭ از-اق الدىندا تۇر. قازىرگى الەۋمەتتىك جاردەماقى قورى تەك الداعى 17 جىلعا عانا جەتەدى ەكەن.
ەكىنشى ءبىر امالى 1974 جىلى قۇرىلعان "زەينەتاقى تولەمىن كەپىلدەندىرۋ كورپوراتسياسى". بۇل كورپوراتسيا زەينەتاقى جۇيەسىنىڭ وسىنداي اۋىر كەزىندە زەينەتكەرلەرگە كومەكتەسۋ ءۇشىن دەمەۋشىلەردىڭ قارجىسىنا قۇرىلعان ينستيتۋت. دەگەنمەن, ەلدە جاپپاي داعدارىس بولعاندا بۇل قوردىڭ دا قارجىسى بارشاعا جەتىڭكىرەمەيدى.
