احمەت بايتۇرسىن ۇلى • 27 ناۋرىز, 2017

ۇلت ۇستازى ۇلىقتالادى

567 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

وسىدان ناق جيىرما جىل بۇرىن, احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ 125 جىلدىعىندا جاساعان بايانداماسىندا: «كەيدە, شىركىن, سول ساباز قايتا ءتىرىلىپ كەلسە عوي دەيسىڭ. بىزگە ۇيات بولعانىمەن, ەڭ ۇلكەن مارتەبەگە ەندى يە بوپ, سونى دۇرىستاپ يگەرە الماي جاتقان سورلى قازاق ءتىلىنىڭ ساۋابىنا ءبىر قالار ەدى-اۋ دەپ ويلايسىڭ», دەپتى ءابىش كەكىلباي ۇلى.

ۇلت ۇستازى  ۇلىقتالادى

ءدال بۇلاي اھ ۇرعىزعانىنا قاراعاندا, احمەت ءبىز كوپ ايتاتىن عاسىردا ءبىر تۋاتىن ۇلىلىق ولشەمىنە دە سىيمايتىن بولعانى عوي. وزىمىزدىكى بولعاسىن ءوسىرىپ, اسىرىپ ايتتى دەۋدىڭ ءجونى كەلمەيدى, احمەتتىڭ ەڭبەگى اۋمالى-توكپەلى, الاساپىران ۋاقىتتا قىلىشتىڭ جۇزىندە ءجۇرىپ جاسالعان ۇلى ەڭبەك ەكەنىن قازاق ەندى عانا ۇعا باستاعان سياقتى.

ورتالىق ازيا ەلدەرى مەن باتىس زەرت­تەۋ­شىلەرىنىڭ ءوزى «بۇل ەشقانداي تەمىر ون­دىر­مەيتىن ەلدە ماشينا جاساپ شىعۋمەن بىر­دەي» دەپ, قازاق ءتىل ءبىلىمى مەن ادەبيەتى تەو­ريا­سىنىڭ نەگىزىن قالاعان ەڭبەكتەرىنە اسقان تاڭ­دانىسپەن باعا بەرىپتى. بۇگىندە قازاق ءتىل ءبىلىمى مەن ادەبيەت تەورياسىنىڭ تامىرى احمەتتەن باستاۋ الاتىنىن بىلمەيتىن قازاق كەمدە-كەم. 

بيىل ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ تۋعانىنا – 145 جىل. عالىم مۇراسىن ناسيحاتتاۋ مەن اتىن ۇلىقتاۋعا بايلانىس­تى ۇشان-تەڭىز شارۋانىڭ باسى عالىمنىڭ سوڭعى كۇندەرى وتكەن الماتىدا باستالدى. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى, ا.بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق كىتاپحاناسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «احمەت بايتۇرسىن ۇلى مۇراسى: زەرتتەۋ, جۇيەلەۋ, ناسيحاتتاۋ» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. اتالعان شارادا عالىم مۇراسىنىڭ زەرتتەلۋى, قازاق قانا ەمەس, باسقا دا تۇركى حالىقتارىنىڭ ءتىلى مەن ادەبيەتىنە تيگىزگەن ىقپالى, عىلىمي ەڭبەكتەرى مەن ومىرىنە قاتىستى باسى اشىلماي جاتقان ماسەلەلەر, اعارتۋشى تۋرالى تىڭ دەرەكتەر, جاڭا تابىلعان ارحيۆ ماتەريال­دارى جايىندا ءسوز بولدى.  ۇعا اكادەميگى رابيعا سىزدىقوۆا, ۇعا اكادەميگى شورا سارىباەۆ, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور تۇرسىن جۇرتباي, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ايگۇل ىسىماقوۆا, ا.بايتۇرسىن ۇلى مۇراجاي-ءۇيىنىڭ ديرەكتورى رايحان يماحانبەتوۆا, بىرقاتار شەتەل عالىمدارى, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى وكىلدەرى, مەملەكەتتىك ورتالىق مۇراعات قىزمەتكەرلەرى, جوو ورىندارىنىڭ ۇستازدارى ات سالىسقان كونفەرەنتسيادا «احمەت بايتۇرسىنوۆتىڭ ەڭبەكتەرى» اتتى كورمە ۇيىمداستىرىلىپ,  ورتالىق مەملەكەتتىك مۇراعات قورىنان تابىلعان قۇجاتتار كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى.

كونفەرەنتسيا اياسىندا الداعى اتقارىلار شارۋالار جايى دا ءسوز بولدى. بيىل احمەت بايتۇرسىن ۇلى مۇراسىنىڭ تاڭدامالى 10 تومدىعى, سەگىز سەريادان تۇراتىن دەرەكتى فيلم حالىققا جول تارتپاق. بيىلعى جىلى عانا ەمەس, احمەتتانۋ عىلىمىنىڭ بولاشاقتا زەرتتەلۋگە ءتيىس قىرلارى دا ناقتىلانىپ, ءبىر ىزگە تۇسىرىلمەك.

الماس ءنۇسىپ, «ەگەمەن قازاقستان»

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار