كىتاپتار وقۋ ورنى جانىنداعى ءجۇسىپ بالاساعۇن اتىنداعى تۇركىستان ولكەسىنىڭ تاريحىن زەرتتەۋ
ورتالىعىندا دايىندالعان.
عىلىمي الەۋەتتى ارتتىرۋ – ەلىمىزدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ باستى مۇددەلەرىنىڭ ءبىرى ەكەندىگى بەلگىلى. وسىعان وراي, تاراز مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتى ساپالى ءبىلىم بەرۋمەن قاتار, ىرگەلى عىلىمدى دامىتۋعا دا سۇبەلى ۇلەس قوسۋدا.
اشىلعانىنا 3 جىلعا جۋىق ۋاقىت بولعان عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىندا تۇركىستان ولكەسىنىڭ تاريحىنا قاتىستى كەشەندى زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ, تاراز ءوڭىرى مەن اۋليەاتا ۋەزىنىڭ تاريحى بويىنشا بۇرىن جارىق كورمەگەن ارحيۆ قۇجاتتارىن جيناستىرۋ جانە مۇراعات ماتەريالدارىنىڭ نەگىزىندە كوپتومدىق قۇجاتتار جيناعى مەن مونوگرافيالىق ەڭبەكتەر دايارلاۋ قولعا الىندى.
– زەرتتەۋ جۇمىستارى جەتى باعىتتى قامتيدى. ءبىرىنشى باعىتتا كونە جانە ورتا عاسىرلارداعى تاراز ءوڭىرىنىڭ تاريحى قاراستىرىلسا, ەكىنشى باعىتتا «اۋليەاتا ۋەزىنىڭ تاريحى» اتتى سەريا بويىنشا كوپتومدىق قۇجاتتار جيناعىن جارىققا شىعارۋ كوزدەلگەن. ءۇشىنشى باعىتتا «جامبىل وبلىسىنىڭ تاريحى» اتتى سەريا بويىنشا كوپتومدىق قۇجاتتار جيناعىن شىعارۋعا باسىمدىق بەرىلسە, «تۇركىستان ولكەسىنىڭ تاريحى» سەرياسى بويىنشا مونوگرافيالىق ەڭبەكتەردى جازۋ ءتورتىنشى باعىت نەگىزىندە جۇرگىزىلۋدە. بەسىنشى باعىتتا «تۇركىستان تۇلعالارى» اتتى سەريا بويىنشا تاريحي تۇلعالاردىڭ ءومىرى مەن قىزمەتى زەردەلەنۋدە. «تۇركىستان جيناعى» سەرياسىمەن كوپتومدىق عىلىمي ماقالالار جيناعىن جارىققا شىعارۋ التىنشى باعىت بويىنشا, «تۇركىستان ولكەسىندەگى ۇلت-ازاتتىق قوزعالىستار تاريحى» سەرياسى بويىنشا مونوگرافيالىق ەڭبەكتەردى شىعارۋ جەتىنشى باعىت بويىنشا ىسكە اسىرىلۋدا, – دەيدى ورتالىق ديرەكتورى وردالى قوڭىراتباەۆ.
جارىق كورگەن كىتاپتار قاتارىندا «قازاق حاندىعى» ەنتسيكلوپەدياسى مەن مونوگرافياسى, «تۇركىستان جيناعىنىڭ» 4 تومى, «تۇرار رىسقۇلوۆ ءومىرى مەن قىزمەتىنىڭ كۇندەرەگى», «تۇركىستان ولكەسىندەگى 1916 جىلعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىس تاريحى (سىرداريا جانە جەتىسۋ وبلىستارىنىڭ ماتەريالدارى بويىنشا)» جانە تاعى باسقا عىلىمي ەڭبەكتەر بار.
– «تۇركىستان جيناعى» – تۇركىستان ولكەسىنىڭ كونە داۋىردەن بۇگىنگى كۇنگە دەيىنگى تاريحىنا, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايىنا, حالىقتارىنىڭ مادەني ءومىرى مەن تۇرمىس سالتىنا جانە وزگە دە كوپتەگەن ماسەلەلەرگە ارنالعان ماقالالار جاريالاناتىن عىلىمي جيناق. وسىنداي اتپەن 1916 جىلعى رەۆوليۋتسياعا دەيىن تاشكەنتتە بارلىعى 591 تومدىق ماقالالار جيناعى جارىق كورىپ, كەڭەستىك داۋىردە توقتاپ قالعان بولاتىن. بۇل ەڭبەكتىڭ ماڭىزى ءالى كۇنگە جويىلا قويعان جوق. ەسەسىنە جىل وتكەن سايىن دەرەك كوزى رەتىندە باعاسى ارتىپ كەلەدى. وسىعان وراي, «تۇركىستان جيناعىن» قايتا شىعارۋدى قولعا الا وتىرىپ, بۇرىنعى عىلىمي ءداستۇردى قايتا جاڭعىرتقىمىز كەلدى. بۇگىندە اتالعان ەڭبەكتە تەك قازاق تاريحشىلارىنىڭ عانا ەمەس, سونداي-اق شەتەلدىك تاريحشىلاردىڭ عىلىمي ماقالالارى دا تۇراقتى جارىق كورۋدە, – دەيدى ورتالىق قىزمەتكەرلەرى.
