وتكەن عاسىردىڭ سەكسەنىنشى جىلدارىنىڭ اياعىندا ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەندەرىنە ون جىلدان اسىپ, قىزمەتتەرى ورنىقتى بولعان قۋانىش پەن اتىركۇلدىڭ, قۇدايبەرگەن مەن دامەجاننىڭ جانە قۇدياربەك پەن ءرازيانىڭ ءوزارا ارالاس-قۇرالاس جۇرگەن وتباسىلارى «وداقتارىنا» تاعى ءبىراز دوستارىن تارتپاق بولادى. ءسويتىپ, تۇرسىنوۆتار بۇل ورتاعا سۇلەيمەن مەن ازاتتى, جيەنباەۆتار ەرجۇمان مەن جاقاندى, ءوز كەزەگىندە سمايىلوۆتار ەربول مەن كۇلاشتى, مامەتوۆتەر قوجاحمەت پەن ءاسيانى تارتادى. ەكى-ءۇش جىلدا جەتى وتباسى جۇبىمىز جازىلماستاي بولىپ كەتتىك.
توقسانىنشى جىلداردىڭ باسىندا كەزەكتى ءبىر باسقوسۋ نازاربەتوۆتەر وتباسىندا ءوتىپ, ولار ورتامىزعا امانجولوۆتاردى اكەلدى. «الىپ قويۋ» جاعىنان ەشقايسىمىزدان قالىس قالمايتىن, كوپ سويلەي بەرمەيتىن, بىراق كەيىن ءبارىمىز «تسيتاتاعا» اينالدىراتىن بىرەر لەبىزىن اندا-ساندا ءبىلدىرىپ قوياتىن, جاۋىرىنى قاقپاقتاي, سۇلۋ ءوڭدى, قاراپايىم دا ادال بانك قىزمەتكەرى ءادىل مەن اشىق-جارقىن, قاي-قاي وتىرىستىڭ دا گ ۇلى بولىپ كەتەتىن, ءبىر كۇيەۋ بالامىز اسەت: «التى جۋرناليست پەن ءبىر پەداگوگ جانە ءبىر گينەكولوگ قالاي بىرىككەنسىزدەر؟», دەپ ايتاتىنداي ەركە دە كورىكتى دارىگەر زاۋرەشتى ءبىز جىلى قابىلداپ, قاتارىمىز سەگىز «قىران», سەگىز «اققۋ» بولىپ بەكىدى. ودان بەرىدە قانشاما ۇلىمىزدى ۇيلەندىرىپ, قانشاما قىزىمىزدى ۇزاتتىق. «قىراندار» جاعى ءبىر-ءبىرىمىزدىڭ قۋانىشىمىزدا باس قۇدا بولىپ, سىي-سياپاتقا بولەندىك. بۇرىنىراقتا زايىپتارىمىز الما-كەزەك نەمەرەلەرىمىزدىڭ كىندىك شەشەسى اتانىپ جاتسا, سول تانىستىقتان كەيىن كەلىندەرىمىز بەن قىزدارىمىز تەك زاۋرەش ارقىلى بوساناتىن بولعان. ال ءبىزدىڭ كولسايعا, الماتى وبلىسىنىڭ كۇرتى اۋدانىنا, قاراعاندى وبلىسىنىڭ ساتباەۆ قالاسىنا, الماتىدان استاناعا جانە كەرى ساپارلارىمىز بۇگىندە بالالارىمىز نەمەرەلەرىمىزگە ايتاتىن اڭىزعا اينالىپ كەتكەن.
ارينە, قاي-قاي تويدا دا بىرگە, نە قاتار وتىرۋعا ۇمتىلامىز دا, بايقايتىنىمىز: ايەلدەرىمىز ارنايى ىدىسپەن, الدە تۇرلىشە دوربالارمەن كەلەتىن تويباستارلاردى ءبولىسىپ جاتپايدى, ولاردى كەيدە اتىركۇل, كەيدە ءاسيا, نەمەسە ءرازيا الاتىن بولعان. سول ارقىلى كىمنىڭ وتباسىندا ءالى تۇرمىس قۇرماعان ۇل-قىزدارىمىز بار ەكەنى بايقالىپ تۇراتىن. ال سوڭعى كەزدەرى وسىنداي توي سارقىتتارى كوبىنەسە زاۋرەشكە تيەتىن. سەبەبى, قالعان جەتەۋىندە دە ءۇش-تورتتەن نەمەرەلەرى بار, ءبارىمىز ەندىگى توي امانجولوۆتار وتباسىندا بولۋى كەرەك دەپ بىلەتىنبىز.
جۋىردا ارقايسىمىزعا زاۋرەشتىڭ ءوزى حابارلاسىپ: «اعالار, ايتقان تىلەكتەرىڭىز قابىل بولىپ, رۇستەم ۇيلەنەمىن دەپ جاتىر», دەگەندى ايتقان. سودان ەكى اپتا وتكەن سوڭ: «گوزەل اتتى كەلىندى الىپ كەلدىك, بەتاشارىن جاساپ, ءاسۇيدى تۇگەلدەي وتكىزىپ بەردىم», دەپ حابارلاسقان. سونىمەن, قالاي دەگەندە دە توي قارساڭىندا تۇرعانىمىز ناقتىلىققا اينالدى. سول ەكى ورتادا امانجولوۆتاردى ايەلدەر مەرەكەسىمەن, ناۋرىز مەيرامىمەن قۇتتىقتاعانبىز. ەكەۋىندە دە زاۋرەشتىڭ «تويدا كۇتەمىز!» دەگەن كوڭىلدى داۋىسىن ەستىگەنبىز. شيرەك عاسىردان استام ۋاقىت جاقسى بىلەتىن ادەكەڭ مەن زاكەڭ باقىتتى بولۋ قۋانىشىنا جەتكەنىن تۇسىندىك. اسىرەسە, قىزمەت بابىنا بايلانىستى زاۋرەش استاناعا اۋىسىپ, ءالى زەينەت دەمالىسىنا شىعىپ ۇلگەرمەگەن ءادىل الماتىدا قالعاندا «قالاي كۇن كورەر ەكەن؟» دەپ ول ءۇشىن قامىققانبىز. ەندى ءبارىمىز زاكەڭنىڭ جاپ-جاقسى ەنە بولارىن سەزىنىپ, ادەكەڭ قانداي اتا بولادى دەپ سونى ويلايتىن بولدىق. ويتكەنى, كەلىن دەگەنىمىز ەشتەڭە ايتپاسا دا قازاق وتباسىنداعى اتالار ءۇشىن, كەيدە جالاڭاش كەۋدەشەڭ, كەيدە جالاڭاياق جۇرە بەرەتىن اتالار ءۇشىن ۇلكەن ءبىر تاربيەشى ەكەنى تۇسىنىكتى. دەگەنمەن, ءبارى دە ويداعىداي شەشىلەرىنە, ادەكەڭ دە اتا رولىندە ءوزىن كورسەتە الاتىنىنا سەنىمدىمىز.
ەرتەڭ توي بارىسىندا ءسوز كەزەگى تيگەندە «قىراندار» مەن «اققۋلار» نە ايتاتىنىن بىلەمىز. جوق, ەشتەڭەنى كەلىسكەن ەمەسپىز. وتىز جىلعا جۋىق ۋاقىتتاعى بىلىستىگىمىز سوعان ۇيرەتكەن. ال تويعا كەلە الماي قالعان, قۇداندالى بولىپ, كەلىن ءتۇسىرىپ, قولدارى ۇزارىپ جاتقان دوستارىمىزدىڭ باقىتتى بولۋ قۋانىشىن الىستان سەزىنىپ وتىرعان بىزدەر مىنانى ايتقىمىز كەلەدى: ادەكە, زاكە, كورگەندى دە يماندى اۋىلمەن قۇدا بولىپ جاتىرسىزدار, وزدەرىڭىزبەن بىرگە قۋانامىز! «قازاق ەسىمدەرى» دەگەن كىتاپتىڭ جازعانىنا قاراعاندا, جاس جۇبايلاردىڭ ەسىمدەرى بايىرعى اتاۋلاردىڭ ءبىرى ەكەن, رۇستەم يران تىلىنەن الىنعان, باتىر, باتىل, زور, الىپ دەگەندى بىلدىرسە, گوزەل كونە تۇركى تىلىنەن الىنىپ, ەڭ ادەمى, كوركەم, سۇلۋ دەگەندى تانىتاتىن كورىنەدى. ەكى جاس ەسىمدەرىنە لايىق جاقسى وتباسى بولاتىنى ءسوزسىز. باقىتتى بولسىن, قولدارىڭنىڭ ۇزارعانى قۇتتى بولسىن!
ەرجۇمان سمايىل,
قۇدياربەك اعىباەۆ
استانا
