بيزنەس • 24 ناۋرىز, 2017

مونوقالاداعى مازاسىز كۇي

166 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت تاراپىنان مونوقالالاردى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنۋدە. ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىندا بۇل ورايدا ءتيىستى جۇمىستار اتقارىلىپ, اتقارىلعان ءاربىر ءىس حالىق يگىلىگىنە قىزمەت ەتۋدە. جامبىل وبلىسىنداعى جاڭاتاس جانە قاراتاۋ قالالارى دا ەرتەدەن ءوندىرىستى ولكە بولىپ سانالعاندىقتان, مۇندا دا بۇگىندە ماڭىزدى جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. ايتكەنمەن دە اتتەگەن-اي دەيتىن ماسەلە دە جوق ەمەس.

مونوقالاداعى مازاسىز كۇي

بۇگىندە بايىپتى ىستەردى قولعا الىپ, قارقىندى دامۋ جولىنا ءتۇس­كەن جاڭاتاس قالاسىندا سۋ تاپشى. قالا تۇرعىندارى اۋىزسۋ ءزا­رۋ­لى­گىن سەزىنۋدە. بۇلاي دەيتىنىمىز, قا­­لاداعى كوپ قاباتتى ۇيلەرگە سۋ تا­ڭەر­تەڭگى ساعات 7 مەن 12-ءنىڭ ارالىعىندا جانە كەشكى 18 بەن 23  ارالىعىندا عانا بە­رى­لە­دى. ال ادام ءۇشىن سۋدىڭ قا­جە­ت­تىلىگى تاۋلىكتىڭ قاي مەزگىلىندە بول­­سا دا تۋىندايتىنى داۋسىز. تۇر­عىن­دار بولسا تاڭەرتەڭ ۇيدەن شى­عار­دا بوس ىدىستارعا, ءتىپتى, ۆانناعا سۋ تولتىرىپ كەتەتىندەرىن ايتادى. شى­نىندا دا, ولاي ەتپەسكە امالى تاعى جوق. ال اۋداننىڭ دامۋ كور­­سەتكىشتەرى مەن قول جەتكىزگەن تا­بىستارى باياندالعان اۋدان اكى­مىنىڭ ەسەبىندە بۇل ماسەلەنى جا­ڭا­تاس قالاسىنداعى «ايگولەك» با­لا­باقشاسىنىڭ تاربيەشىسى ولگا كاساپكينا كوتەرىپتى. ارينە, بۇل جال­عىز عانا ادامنىڭ ەمەس, بۇكىل جا­ڭاتاستىقتاردىڭ تىلەگى ءارى جەر­گى­لىكتى بيلىككە ساۋالى. «سۋدىڭ دا سۇ­راۋ­ى بار» ەكەنىن بىلگەن حالىق سۋدى ءتىر­شىلىك كوزىنە بالاعان. ال قالا ادام­دارىنا ول ءتىپتى اۋاداي قاجەت. 

اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى بەر­گەن وماربەك بۇل ماسەلە جۋىق ارادا شەشىمىن تاباتىندىعىن ايتادى. سەبەبى, وسىدان التى جىل بۇرىن تۇرعىنداردىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋ ماقساتىندا ناقتى جوبا دا قولعا الىنىپتى. جو­بانىڭ سمەتالىق قۇنى 2 ميلليارد 227 ميلليون تەڭگەنى قۇرايدى ەكەن. دەگەنمەن, «سۋ قۇبىرلارىن جاڭعىرتۋ» باعدارلاماسىنىڭ ەكى كەزەڭى بويىنشا بۇل ماقساتقا 2011 جىلى 500 ميلليون, 2012 جىلى 859 ميلليون, ال 2015 جىلى 442 ميلليون 424 مىڭ تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, يگە­رىلگەن. وتكەن جىلى 352 ميلليون 370 مىڭ تەڭگە قاراستىرىلعان. ەن­دى رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق بيۋد­­­جەتتەن بولىنگەن بۇل سومالارعا جۇ­­مىس اتقارىلىپ جاتقانىن ايت­قان ب.وماربەك اۋدانداعى تاۋلى ايم­اق­­ت­ار كوپبۇلاق پەن بۇركىتتىدەن 84 شا­قىرىم سۋ قۇبىرلارىنىڭ تارتى­لىپ وتىرعانىن مالىمدەدى. ايتا كە­­تەيىك, بۇل جۇمىس 2011 جىلى باس­تالعان.

ال تۇرعىندار ءۇشىن بۇل ماسە­لە­نىڭ ءبارى التى جىلدان بەرى باۋىن تاپسا دا, بايلاۋىن تاپپاعان ءدۇ­نيە بولىپ كورىنىپ تۇر. بارىنەن دە ولار ءۇي­لەرىنە تاۋلىكتىڭ بارلىق مە­ز­گى­لىن­دە سۋ كەلىپ تۇرعانىن قالايدى.

كەزىندە كۇللى ەلگە وندىرىسىمەن اتى شىققان جاڭاتاس قالاسى بۇگىندە سۋ ماسەلەسىنەن تارشىلىق كو­رىپ وتىر دەگەنگە سەنۋ قيىن. ءبى­راق ءبارىبىر اقيقاتتى اينالىپ ءوتۋ­گە بولمايدى. ەندى تالاي جىل­دان بەرى «جىر» بولىپ كەلە جاتقان سۋ ماسەلەسىن اۋدان اكىمىنىڭ ورىنبا­سا­رى اعىمداعى جىلدىڭ ءبىرىنشى جار­تى­جىل­دىعىندا شە­شى­لەدى دەپ وتىر. سونىمەن قاتار,   تۇر­عىندارعا ءتاۋ­­لىگىنە سۋ سەگىز ساع­اتتان بەرىلگەن كۇن­­نىڭ وزىندە حالىق قا­لاداعى «جا­­ڭ­اتاس-سۋ-جىلۋ» مە­كە­مەسىنە 3 ميلليون 200 مىڭ تەڭگە قا­رىز ەكەن. «ەگەر سۋدى تاۋلىگىنە بەرسەك, حا­لىق ونى تولەي المايدى»,  دەيدى ب.وماربەك.

ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتىڭ ءبى­تۋ­ى­نە دە ەكى ايدان ءسال عانا استام ۋا­­قىت قالدى. قالىڭ قاردىڭ كو­بەسى ءسو­گىلىپ, كوكتەم مىنەزىن تا­نىت­قان شاق­قا دا كۋا بولدىق. بۇل ۋاقىتتا ءتىر­شىلىكتىڭ ويانىپ, ءتۇر­لەنە تۇسەتىنى اقيقات. ەندى جا­ڭا­تاس جاقتان دا جاعىمدى حابار بو­لىپ قالاتىن كۇن الىس ەمەس سياق­تى. كەل­گەنىنە كوپ بو­لا قويماسا دا كوپ­تىڭ كوكەيىندە جاق­سى پىكىر قال­دىرىپ ۇلگەرگەن اۋ­دان اكىمى بالابەك نارباەۆ سۋ ءما­­سەلەسىن جولعا قويادى دەگەن سە­نىم بار.


حاميت ەسامان,

«ەگەمەن قازاقستان»  

جامبىل وبلىسى 



سوڭعى جاڭالىقتار