الەمدى مويىنداتقان ءاليا

سپورت دەگەن سيقىرلى الەمنىڭ ەسىگىن العاش قاققاندا ءاليا مەيرامعاليەۆا سەگىز جاستا ەدى. سودان بەرگى ءومىرى وسى سالامەن ساباقتاس. ۋاقىتىندا مەنمەنسىگەن تالاي مىقتىنىڭ مىسىن باسقان ساڭلاق سپورتشى اتاندى. قازىر تالانتتى ۇل-قىزداردىڭ تالابىن ۇشتار بىلىكتى باپكەر. ءوزىن سپورت جانكۇيەرىمىن دەپ سانايتىن ايماق تۇرعىندارىنا ونىڭ ەسىمى تاڭسىق ەمەس. وتكەن عاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارىندا بارعان جارىسىنان ءجۇل­دەسىز قايتپايتىن بالۋان قىز­دىڭ ونەرىنە ءسۇيسىنىپ, تاڭداي قاق­پاعان ادام كەمدە-كەم. سامبو, دزيۋدو, قازاق كۇرەسى سەكىلدى سپورت­تىڭ جەكپە-جەك تۇرلەرىنە جەتىك ءاليا ءوزىنىڭ بۇل سالادان الىس­تا­مايتىنىن بالا كۇنىندە-اق تۇسىنگەن. «اكەم جۇمابەك مەيرام­عاليەۆ – پاۆلودار وبلىسىندا العاش بولىپ سامبو كۇرە­سىنەن سپورت شەبەرى اتانعان جان. قا­زاق­ستانعا تانىمال جاتتىق­تىرۋشى. ونىڭ باۋىرلارى دا, ناعاشىلارىم دا كۇرەسپەن اينالىسقان. وسىنداي ورتادا تاربيە كورگەن مەنىڭ سپورتشى بولماۋىم مۇمكىن ەمەس ەدى. ءيا, العاشىندا اكروباتيكامەن شۇ­ع­ىلداندىم. الايدا, قان­عا ءسىڭ­گەن بالۋاندىق قاسيەت مەنى كۇرەس زالىنا تارتتى دا تۇردى. اكەم قارسى بولدى. «بالۋان­دىق قىزدارعا ءتان ەمەس», دەدى. اقىرى «قىزىعۋشىلىعىڭ ءتۇبى ءبىر باسىلار» دەپ جولىما كول­دەنەڭ تۇرمادى. بىراق, العان بەتىمنەن قايتپادىم. العاش­قى جاتتىقتىرۋشىم ناعا­شىم اسلان مۋنتىنوۆ بولدى. سپورت­تاعى جولىم وسىلاي باستالدى», دەيدى ءاليا جۇمابەكقىزى. 1994 جىلى بۇرىنعى يۋگو­سلاۆيانىڭ (قازىرگى بوسنيا جانە گەرتسەگوۆينا) نوۆي ساد قا­لاسىندا سامبودان الەم ءبىرىن­شى­لىگى ءوتتى. بۇل سىنعا ءاليا مەي­رام­عاليەۆا دا قاتىسىپ, ءوز سال­ماعىندا چەمپيون اتاندى. الەمدى مويىنداتقان قازاق قىزى كەيىننەن دزيۋدو كۇرەسىنە اۋىستى. 1996-2004 جىلدار ارالىعىندا دزيۋدودان قازاقستان ۇلتتىق قۇ­را­ماسىنىڭ بەلدى مۇشەسى بولىپ, ەل نامىسىن قورعادى. جەتكەن جەتىستىكتەرى دە ءبىر توبە. بىرنەشە مارتە ەل بىرىنشىلىگىندە چەمپيون اتاندى. تۇركيا, رەسەي, گرۋ­زيا جانە باسقا دا مەملەكەت­تەر­دە ۇيىمداستىرىلعان باي­راق­تى باسەكەلەردە توپ جاردى. 2001 جىلى جاپونيانىڭ وساكو قالاسىندا وتكەن شىعىس ازيا ويىندارىندا قولا جۇلدەنى قا­ناعات تۇتتى. ەل نامىسىن ەرلەرشە قور­عاعان ءا.مەي­رامعاليەۆا ۇلكەن سپورتپەن قوش ايتىسىپ, باپ­­كەرلىك جولعا ءتۇستى. قازىر ول – «باتىر» بالالار مەن جاس­وسپىرىمدەر سپورت مەك­تەبىندە دزيۋدو كۇرەسىنىڭ جات­تىقتىرۋشىسى. سونداي-اق, پاۆلودار مەملەكەتتىك پەدا­گوگيكالىق ينستيتۋتىندا ءدارىس بەرەدى. كۇرەسكە يكەمى بار قىز-جىگىت­تەردى بالۋاندىققا باۋلىپ ءجۇر­گەن ول ءوز شاكىرتتەرىمەن دە ماق­تانادى. ماسەلەن, ناتاليا كوزينا ەسىمدى شاكىرتى دزيۋ­دو, سامبو جانە قازاق كۇرەسىنەن قازاقستان ۇلتتىق قۇرا­ماسى­نىڭ بەلدى مۇشەسى. التىناي تەمىر­­بولاتوۆا – قازاق كۇرەسىنەن 2016 جىلعى ەل چەمپيونى. كەلە­شەگىنەن زور ءۇمىت كۇتتىرەتىن سپورتشىنىڭ ءبىرى ايگەرىم قۇتتىباي وبلىس بىرىنشىلىگىندە ۇزدىك اتانىپ ءجۇر. بۇل ءتىزىمدى وسىلاي جالعاستىرا بەرۋگە بولادى. «باپكەرلىكتىڭ جۇگى اۋىر. سپورتشى ۇتسا دا, ۇتىلسا دا ءوزى ءۇشىن جاۋاپ بەرەدى. ال جاتتىق­تىرۋشى كەرىسىنشە, بىرەۋ ءۇشىن جاۋاپتى. بۇل – ۇلكەن جاۋاپ­كەرشىلىك. باپكەرلەردىڭ كىلەمدەگى شاكىرتى ءۇشىن كۇيىپ-پىسەتىنى دە سوندىقتان. شاكىرتىڭ ايتقان اقىلىڭدى ۇقسا جاقسى. كەڭەسىڭە قۇلاق تۇرمەسە, كىلەمگە ءوزىڭ شىعىپ الىسا كەتكىڭ كەلەدى. مىقتى سپورتشى اتانۋ باپكەرگە بايلانىستى. سول سەبەپتى شاكىرتتەرىمە قاتال تالاپ قويا­مىن», دەيدى ءاليا. ءاليا جۇمابەكقىزى باۋىر­جان تۇرسىن­قانبەتوۆپەن بىرگە ەكى ۇل تاربيەلەپ وتىر. جۇ­بايى ايماقتىڭ سپورت سۇيەر قاۋى­­مىنا جاقسى تانىس. باۋىر­جان ايت­قالي ۇلى – قازاق كۇرە­سىنەن پاۆلودار وبلىسى جاس­وس­- پىرىمدەر قۇراماسىنىڭ اعا جاتتىق­تىرۋشىسى. وب­لىستىق سپورتتا دارىندى با­لالارعا ارنالعان مەكتەپ-ين­تەرناتتا جۇمىس ىستەيدى. ۇلدارى ارلان مەن ءادىل دە كۇرەس­پەن اينالىسادى. ەكەۋى دە اباي اتىنداعى №10 ليتسەيدە وقيدى. اتا-اناسى ولارعا زور سەنىم ارتىپ وتىر. فارحات امىرەنوۆ, جۋرناليست پاۆلودار سۋرەتتى تۇسىرگەن دارحان ومىرزاقوۆ