ءCىز نە دەيسىز؟

دامۋ قابىلەتى ءالسىز بالالار قامقورلىق كۇتەدى جاقىندا ءبىر جيىندا ايتىلىپ قالعانداي, دا­مۋىن­دا ءارتۇرلى اۋىتقۋ­لا­رى بار جەتكىنشەكتەر قا­تارى وسپەسە, ازايماي كەلەدى ەكەن. بۇل ماسەلەنىڭ جاي­دان جاي اۋىزعا الىن­باعاندىعى انىق. ولاي بولسا, اتالعان ماسەلەنىڭ قو­عام­دى ويلان­تۋى قاي دەڭ­گەيدە؟ ون ەكىدە ءبىر گ ۇلى اشىلماي جاتىپ وسىنداي كۇيگە ۇشىراعان­دار­عا قام­قورلىق قانداي؟ «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» قاراعاندى وبلىسىنداعى ءتىلشىسى ايقىن نەسىپباي قازىرگى زامانعى گۋمانيتارلىق-تەحنيكالىق ينستيتۋتتىڭ ديرەكتورى قابيدەن مولداحمەتوۆكە: – ءسىز بۇعان نە دەيسىز؟ – تۋعانىنان اقىل-ويى كەمىس, ەستۋ, كورۋ قابىلەتى تومەن با­لا­لارعا ءبىلىم بەرۋشى جانە ءتار­بيە­شى دەفەكتولوگ ماماندار تەك بىزدە دايارلاناتى­نى­نا بايلانىستى بۇل ماسەلەنىڭ ءمان-جايىنا قا­نىق ەمەسپىز. وسىعان وراي جىل سايىن وتكىزىلىپ تۇرۋى ءۇر­دىس­كە اي­نال­عان ايماقتىق عىلى­مي-ءتا­جىربيەلىك كونفەرەنتسيالار تا­قىرىبى ءاردايىم سوعان ار­نالادى. «مۇمكىندىكتەرى شەك­­تەۋلى بالالاردى الەۋمەتتىك, مەديتسينا­لىق جانە پەداگوگي­كالىق قولداۋ تۋرالى» زاڭ اياسىندا وسى سا­ناتتاعى جاس­وسپىرىمدەردىڭ جەتىلىپ كەتۋىنە, ءومىر قىزىعىنا بەيىم­دەلۋىنە, جۇدەۋ كوڭىلدەرىن جا­­سىت­پاۋعا بارىنشا اتسالى­سىپ كەلەمىز. دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, وب­لىس بويىنشا دامۋ ءمۇم­كىندىگى شەكتەۋلى 12 544 بالا بار. بىلايشا ايتقاندا, بۇل – وڭىردەگى ءاربىر 6-شى جەت­كىن­شەكتىڭ پسيحو­لو­گيا­لىق-في­زيكالىق قابىلەتى ءالسىز دەگەن ءسوز. ال بۇلاردىڭ 5943-ءى مەكتەپ جاسىنداعىلار. ءبىرازى ار­ناۋلى مەكتەپ-ينتەرناتتاردا وقى­تى­لىپ, تاربيەلەنۋدە. الايدا, وسىنداي 15 وقۋ ورنىنىڭ ءبارى قالالاردا ور­نا­لاسقاندىقتان, اۋىل­­دىق جەر­دەگى تاعدىرلاستارى ون­داي­ قامقورلىقتان تىس­قارى قا­لىپ وتىر. ماسەلەن, وندا مۇنداي قولداۋدى, سۇيەۋدى كۇت­كەن بالا 2 مىڭعا جۋىق. سوندىقتان وسى جاعىن وي­لاستىراتىن ۋاقىت جەتتى دەۋىمىز كەرەك. قابىلەتى كەمىس وقۋشى­لار­دى ارنايى ادىستەرمەن وقى­تىپ, ءتار­بيەلەۋدە, تالپى­نى­سىن ۇشتاپ, وي-ساناسىن قا­لىپتاستىرۋدا ءتيىستى ءبىلىمى, دايىندىعى بار ما­مان­داردىڭ ورنى بولەكتىگىن اتا­ماسقا بولمايدى. بۇگىندە مەك­تەپ-ينتەرناتتاردىڭ دەفەكتولوگ مۇعالىمدەرمەن قامتىلۋى اي­ماقتا 43 پايىزدى قۇرايدى دەسەك, دەنى ءبىزدىڭ وقۋ ورنى­مىزدىڭ تۇلەكتەرى. كاسىبي بىلىكتىلىكتەرىن كوتەرۋگە دە كومەك كورسەتىلەدى. بىلتىر 140 پەداگوگ قوسىمشا داي­ىندىقتان ءوتتى. بۇل باعىتتاعى ءىس-شارا­لار­دى شيراتا ءتۇسۋ ءۇشىن مى­نا­داي ماسە­لەلەردىڭ شەشىمىن تابۋى دۇرىس بولار ەدى. ايتا­لىق, مۇددەلى قۇ­رىلىمدارعا قامقورلىقتى قاجەت ەتەتىن بالالار ەسەبى تۋرالى اق­پا­راتتىق مالىمەت بەرەتىن اي­ماق­تىق بانك قۇرىلسا. سو­نى­مەن بىرگە, وقۋلىقتار سوڭعى ۇلگىلەرىنىڭ, تەحنولوگيالىق جاب­دىقتاردىڭ, ديداكتيكا­لىق قۇرالداردىڭ جەتكىلىكتى بولۋىن قالار ەدىك. قيىن تاعدىرلى جاسوسپىرىمدەردى قا­تارعا تارتۋ بارشامىزعا ورتاق جۇمىس بولۋى قاجەت. ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ دا وسى ماقسات جولىنداعى جۇ­مىستارىن جا­ڭا­شا جۇيەلەپ, ءۇي­لەستىرۋى – ۋاقىت تالابى. قاراعاندى.